SALVINIA: MAAYONG-ORGANIKONG ABONO

Bisaya - - Showbiztsika - Ni ZAC B. SARIAN

SI James “Bong” Reamon ang usa sa mga propesyonal nga gidayeg namo nga mingsulod sa natad sa panguma. Usa siya ka retiradong piloto nga nagorganic farming karon sa tulo ka ektaryang yuta sa Dakbayan sa General Santos.

Nganong nakadayeg kami? Tungod kay labihang daghana niyag nadiskobrehan nga kahibalo nga mapuslanon kaayo sa isigkamag-uuma. Ang labing bag-o niyang nadiskobrehan mao ang tanom nga

naglutaw sa tubig. Kini mao ang gitawag og salvinia.

Ang salvinia dili lumad sa Pilipinas apan dali ra kining pasanayon sa katubigan dinhi sa ato. Pipila na ka tuig nga napalit ni Bong ang salvinia gikan sa usa ka Briton nga nag- organic farming sa Palawan. Maong iya kining gipalit sanglit giingon man niini nga maayo kining ipakaon sa baboy. Nahimuot usab kaayo si Kapt. Bong sanglit gusto kaayong kaonon sa iyang mga baboy ang salvinia.

Apan sa dihang gisusi niya ang mga gamot sa tanom, namatikdan niya nga aduna kiniy mga butlog-butlog. Nakahinumdom na hinuon siya nga ang mga tanom nga adunay nodule sa mga gamot adunay kapasidad sa pagsuyop og nitroheno sa hangin. Mao kini ang gitawag og legume sa Iningles sama sa ipil-ipil, munggos ug uban pa. Dinhi sa ato, gitawag kinig legumbre.

Nag-eksperimento si Bong. Alang sa talamnan sa letsugas, naggama siyag usa ka kama ( plot) nga adunay usa

ka metro ang gilapdon ug 10 metros ang gitas-on. Sa ibabaw sa kama, naggama siya og pataas nga kanal nga may gilawmon nga walo ka pulgada. Dinhi niya ilubong ang 60 ka kilong preskong salvinia ug gibutangan sa ibabaw og vermicast kun tai sa wati. Paglabay sa pipila ka semana, nahimo nang abono ang natunaw nga salvinia. Dinhi niya gitanom ang lawong sa letsugas. Namatikdan ni Bong nga dali ra kaayong nanagko ang mga letsugas. Tambok kaayo kini ug walay mingtapot nga mga insekto. Sulod lang sa usa ka buwan, giani na ang mga tanom. Kasagaran nga makaani sila og 30 kilos sa 10 metro kuwadrado nga talamnan. Sanglit nabaligya nila og P100 matag kilo, nagkantidad kini og P3,000.

Human sa pipila ka adlaw, mahimo na usang tamnan ang talamnan nga gianihan sa letsugas. Wala na kinahanglana nga maglubong na usab og bag-ong salvinia. Igo pa kaayo ang abono nga gilubong sa yuta alang sa bag-ong tanom.

Dili lang letsugas ang gitanom nila

Ang pagtabon og vermicast kun tai sa wati ibabaw sa salvinia nga gipahimutang sa kanal.

nga gigamitan og salvinia isip abono. Nananom usab sila og pipino, kamatis, talong, ug uban pang tanom. Tanan nindot og tinuboan ug daghan ang maani.

Walay problema sa tubig ang umahan ni Bong. Aduna siyay kaugalingong windmill ug aduna pay irigasyon nga gikuhaan og tubig alang sa iyang gamayng humayan. Tuod diay, nananom sab siya og humay apan kanang barayti nga fancy ang iyang gitanom. Gibutangan usab ni Bong og salvinia ang iyang humayan ug maayo usab ang pagtubo sa iyang mga humay. Human maani ang humay, darohon niya ang yuta aron ikalubong ang salvinia. Human niini, kat-agan og tai sa wati ang yuta. Ingon lang niana ang iyang abono alang sa sunod nga tingtanom sa humay. Ug maayo ang abot sa iyang humayan niining paagiha.

Maoy kaabag ni Bong sa umahan ang iyang buotang kapikas nga si Ligaya. Sila ang tag-iya sa Felicidad Orchard & Garden Organics. Ang ilang umahan mao ang kinaunhang naakreditar sa Department of Tourism isip destinasyon sa mga agri-turista sa Region 12.

Saludo kaayo kita kang Kapt. Bong ug sa iyang kapikas.—

Si Kapt. Bong Reamon ug ang iyang organikong umahan.

Ang pagbutang og salvinia sa kanal ibabaw sa plot.

Mao kini ang salvinia, usa ka tanom nga mabuhi sa tubig.

Dinhi sa tubig nanglutaw ang salvinia.

Mao kini ang vermicast nga itambaw sa salvinia nga gilubong sa kanal sa plot sa mga utanon.

Tungod sa butlog-butlog sa gamot sa salvinia, nanaghap si Kapt. Bong Reamon nga basin susama sa legumbre (legumes), makakuha usab kinig nitroheno sa hangin maong gisuwayan niya kinig himo nga abono.

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.