Kalanggama­n Island Bisan Sa Damgo Lang

Bisaya - - Sulat-Panaw - Ni MERIAM GUMANID LAMBERTE

GIKAN sa layo, napanglant­awan ko na ang imong kaanyag. Ang imong katahom, lisod pangitaon bisan asa mang dapit sa kalibotan, talagsaon kuno ang hinungdan nga sa matag sud-ong nimo madani gayod sila; buot nila nga maangkon ka, mahiusa ang ilang lawas ug kalag diha kanimo, ug matugkad ang imong misteryo. Ug ako, angkonon ko nga dugay ko nang buot magpaulipo­n kanimo. Sa dayong talikod ko diha sa pantalan, misaad kos kaugalingo­n nga sa umaabot panahon, ako kang balikon. Apan sama sa daghan nga saad, kapakyasan ang akong naangkon.

Naghinam-hinam na ko sa pagbalik sa akong sister-in law gikan sa Kalanggama­n Island, buot kong masayod naunsa ang ilang lakaw ug kon may kamatuoran ang dugay nang mga hungihong nga labihan gayod ang katahom sa isla.

Kaadlawon pa sa dihang minggikan sila sa amo sa Hilongos, Leyte, alas 9 sa buntag ang first trip padu’ng sa isla. Didto sila maghuwat sa pantalan sa Palompon apan kinahangla­n una silang moagi sa tourism office aron magpalista ug adto mobayad.

Dako ang akong pagpasalam­at sa usa sa mga tourism officer nga si Benjo Sablada human mi niya tugoti nga malakip sa 500 ka tawo nga mao lamay gidaghanon nga ilang dawaton sa isla matag adlaw kon panahon sa tag-init. Subay niini, miikid-ikid gyod tawon ang akong kasingkasi­ng sa paghunahun­a nga makatamak na gyod ko sa usa sa mga sikat nga tourist destinatio­n sa Leyte.

Dili ba diay sakit sa buot nga ang mga turista sa nagkadaiya­ng dapit sa kalibotan mituyo man gyod og duaw sa Kalanggama­n gumikan sa nabantog na niining kaanyag, kinsa man ko nga dili maagni labaw pa gayod nga usa man ko ka Leyteño.

Pero usahay, ang mga butang nga dugay na ninyong giplanohan, mao na man nuon ang sagad mapakyas. Ug sakit man sa akong balatian apan napakyas ang among maanindot nga mga plano.

“Dili man nako kaya ang grabeng kainit, Yam. Sa sunod na lang kon maayo na ang paminaw nako sa akong lawas,” segun pas akong bana.

Mao jod ka, sige kag saad unya di tumanon. Igo ra ko nimong palaom-laomon.” Kini unta ang mga pulong nga buot kong isulti kaniya. Apan siyempre, di ko gusto nga moulbo ang iyang kaspa. “Sige okey, Tay, sunod na lang puhon,” tubag ko usab.

“Sila si Dayday na lang atong ingnon kay basig ganahan sila para di mausik ang atong slot.”

Tuod man, ang pamilya sa igsoon sa akong bana ang miadto sa Isla sa Kalanggama­n.

“Sus, Yam, nindot kaayo didto. Di jod igo ang usa ka adlaw nimo. Arang kalimpiyo sa Kalanggama­n, Yam. Di jod ka makakita didto og bisan gamay nga basura kay pagsakay pa lang ninyo sa bangka padad-an man mo nila og plastic bag nga maoy sudlanan ninyo sa basura.

Grabeng tin-awa sa ilang tubig didto, uy. Unya ang ilang dapit dili gyod crowded. Bali, duha man god ka bahin. Naay East ug West. Ang sa East mao gyod to didto ang puyde ra ka mag- rent og mga tent unya imo ra pong ma- set-up didto. Pero kami, didto mis ilang giingon nga semi-private. Mao toy ilang gitawag og Jeeter Resort. Naay wooden tent.”

“Unja, Day, unsa may naa sa wooden tent?”

“Naay foam nga igo kahigdaan sa imong pamilya, usa ka container nga tubig tab-ang ug emergency light.”

Nasayran nako nga wala pa diay kuryente sa dapit.

“Pagka- night na, Tita ba, kay bugnaw na kaayo ngadto. Kon mohangad kas sky, mora pog nagtan-aw nimo ang stars. Arang laging nindota, Tita,” asoy sa pag-umangkon ni Dondon nga si Vana.

“Inigkabunt­ag, Yam, taas kaayo ang sandbar. Nindot kaayo tan-awon. Hawan gyod kaayo. Lami lakaw-lakawan.”

“Unya, Day, kahibawo na ka nganong Kalanggama­n ang tawag sa isla.”

“Ambot, Yam, wa man pod ko mangutana. Basig Kalanggama­n kay pagkagabii arang man kadaghan sa tingog sa langgam nga among nadunggan.”

Posibleng sakto si Dayday sa iyang obserbasyo­n apan base sa akong nadunggan gitawag og Kalanggama­n ang isla kay ang kinatibuk-an niini daw naporma og langgam.

Pagkanindo­t gayod palandongo­n sa tanang butang nga ilang gipadayag kabahin sa isla labaw na sa dihang gisaysay ni Dayday ang makalingaw nga mga aktibidad nga mamahimong buhaton didto.

Pagkabunta­g niana, sayo kuno silang nangmata ug gisud-ong ang pagsubang sa Adlaw samtang gisubay ang hataas nga kutay sa sandbar. Malipayon nga nagdagan-dagan ang managsoon nga Delvana ug Daniela samtang ang kamanghora­n nga si Enzo

Didto sa Kalanggama­n, nalimtan niya sa daklit ang nagkadaiya­ng lihokon sa panimalay ilabi na dihang dungan nilang gitugsaw ang ilang lawas ug nagsawomsa­wom sa morag kristal nga tubig.

walay puas sa paglubog-lubog sa balas. Malipayon usab sila nga gisud-ong ni Dayday. Ang amahan nga si Giovannie ang nagkuri-kuri paghikay sa ilang pamahaw.

Usa gyod ka perpektong hulagway sa malipayon nga pamilya ang ilang gisaysay kanako sa dihang didto sila sa isla. Hinuon, bisan asa sila, saksi man ko kon unsa kamalipayo­n ang ilang pamilya. Bulahan gayod ang igsoon sa akong bana nga nakabaton siya og kapikas sa kinabuhi nga labihan kakugihan ug kabuotan. Nakahinumd­om pa ko sa dihang gisaysay ni Dayday kon giunsa pagsugod sa ilang gugma. Dili usab sayon ang ilang naagian, daghang pagsuway, apan kining tanan ilang nalabngan. Karon, dili gyod ikalimod nga kon maghisgot kag sumbanan nga pamilya, usa gayod sila sa akong mahunahuna­an. Parehas nga civil engineer ang magtiayon apan gumikan kay buot ni Dayday nga mangunay pagatiman sa iyang tulo ka anak, iyang gi- giveup ang iyang career. Sama sa uban nga mga inahan, adunay adlaw nga mautas usab siya sa pagbadlong sa iyang mga binhi ilabi na niadtong gagmay pa. Apan ang iyang bana ang adunay taas nga pailob, moalam-alam kaniya sa higayon nga moinit na ang iyang ulo. Gani, ang pag-adto nila sa Kalanggama­n ang usa sa mga butang nga nakaparela­ks gyod kang Dayday.

Didto sa Kalanggama­n, nalimtan niya sa daklit ang nagkadaiya­ng lihokon sa panimalay ilabi na dihang dungan nilang gitugsaw ang ilang lawas ug nagsawom-sawom sa morag kristal nga tubig. Gamit ang ilang antepara ug hi-tech nga kamera, ilang gisudong ang katahom ilawom sa dagat.

Dungan sa ilang pagkaligo mao ang ila usab nga pagbanhaw sa nanglabay nga katuigan diin nagsugod pa sila sa pag-ugmad sa ilang pamilya.

“Nindot man pod diay sud-ongon, Day, nga karon dagko na ang atong mga anak,” ni Giovannie samtamg gihapyod ang iyang basa na nga buhok

segun sa gipaambit ni Dayday.

“Lagi, maayo unta og bisan managko na sila mouban gihapon sila nato sa ingon aning okasyon. Unsa man, Nielvana nig kadaga ninyo, mokuyog gihapon mo namo ni Daddy?” pangutana kunong Dayday sa iyang anak.

“Mokuyog gihapon, Mommy.” Dungang nanubag ang iyang mga anak.

“Unya, Day, tsikahi pa ko og unsay naa didto bi,” nako kang Dayday.

“Mao lagi to akong giingon nimo nga nindot kaayo. Medyo init lang gyod kay bugtong punoan sa mga lubi ra man ang naa didto. Siyempre, gawas sa mga tawo nga feel kaayo ang moment sa pagpangali­go.”

“Unya dili delikado didto nga sagol-sagol ra ba ang mga tawo?”

“Dili man, Yam, kay naa may mga polis nga pirmeng nagpatroly­a sa palibot.”

“Unya, Day, unsa pa may naa didto?”

“Pastilan, Meriam! Balik-balik pod og pangutana, uy. Ako pa nimo, magpareser­ba na ko didto ni Benjo aron kamo na pod ni Kuya ang mangadto.” “Puhon na lamang, Day.” Kon kanus-a kanang puhon, wala ko masayod, walay kaseguroha­n ug dili ko buot igaid ang akong kaugalingo­n sa paghandura­w sa mga butang nga posibleng makahatag na usab kanako og laing kapakyasan. Igo na alang kanako nga nasayran nga nalingaw ug nalipay ang pamilya Amarado sa ilang pagduaw sa isla. Ug sa ilang kasingkasi­ng magpabilin ang usa ka maanindot nga handomanan sa Kalanggama­n.

(KATAPOSAN)

Ang kinatibuk-an sa Kalanggama­n Island.

Si Benjo uban ang iyang mga kauban sa tourism office.

Sa ilang pagpadulon­g sa isla sakay sa bangka.

Ang wooden tent nga gitanyag sa isla.

Ang pamilya Amarado nga andam na sa pagtugsaw sa dagat.

Ang entrada sa Kalanggama­n Island.

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.