Bisaya

Just ‘Nother Buntag

- Ni ERIC S.B. LIBRE

GIWIRIS-WIRIS niya sa gamayng kuwaderno ang mga linya sa daw hinanggaw nga haiku kintahay. Dayon gibutang niya ang bolpen, gipunit ang nag-asong tasa sa kape ug mihigop gikan niini.

Gitutokan niya ang mga pulong nga natagik sa iyang hunahuna ug giapas dayon niyag sulat mentras iya pang mahinumdom­an. Ug namatikdan niya nga medyo kurog na ang iyang sinulatan pero mabasa pa man hinuon gihapon, labi na nga siya ra man sab ang nagsulat.

“Just ‘nother buntag manghilam-os, mangape una maglung-ag”

Nagkibot-kibot ang iyang baba samtang pinahagawh­aw nga gilitok pagbasa ang mga linya nga iyang nasulat. Nanambo sa iyang mga ngabil ang usa ka pahiyom sa kahimuot.

Daw hinanggaw gyod tuod ang mga pulong nga iyang natagik, ug lagmit ingnon sa kasagarang makabasa niini nga walay hinungdan ug walay kahulogan. Apan alang kaniya kang kansang kasingkasi­ng ang maong mga pulong mibuhagay, ang mga linya naghambin sa lalom ug bug-at nga kahulogan— may hugot, sa uso pa nga sinultihan. Ug tingali adunay pipila ka lantip ug mapamaland­ongon nga magbabasa kinsa makaaninaw sa mga kahingawa ug kasagmuyo nga nagpahipi sa maong daginotong talay sa mga pulong.

Pero nakahunahu­na pod siya nga dako ang purohan nga wala gyoy bisan usa nga makapangag­pas sa sinalimbon­gang kahulogan sa iyang tinagik. Ilabi na kay sa tinuod lang lagmit nga magpabilin ra man kining magtago dinha sa gamay niyang kuwaderno nga inigabot sa panahon mahisuksok ra og bisan asa ug dayon hingkalimt­an na hangtod anam-anam nga kibkibon sa mga uk-ok o kaha ilaga.

Aw, niya pa, dili ra pod magsakit akong tiyan kon maingon man niana kay ang ako man lang sab mao nga mapahungaw ang akong gibati, kay kon iluom ra nako ni, basin mao pa hinuoy mahimong hinungdan nga maahat kog katigbak sa konsumisyo­n.

Nasaag og siplat ang iyang panan-aw sa karaang mga kopya sa magasin nga Bisaya ilalom sa lamesita dinha sa eskina sa sala dapit sa nahimutang­an sa telebisyon. Nasayod siya nga nagapatik ang maong magasin og mga balak, ug ang sinemanang isyu niini naa gyoy usa ka balak nga inubanan og dibuho sa kataposang panid. Pero wala siya kaklaro kon unsaon sa pagpadala og tampo ngadto niini. Naa may gibutang nga email address sa magasin apan dili man

pod siya kaantigo anang email– kubol na iyang utok para magkaton pa anang binag-ong teknolohiy­a. Gawas pa pod, nagduda siya nga lagmit dili kapasar sa sukdanan sa editor ang iyang mga balak. Kay kausa gani dihang gikusog niyag litok sa pagbasa ang pipila niya ka balak, igo ra man nanaguto ang taluto nga dinha sa kisame nagtago. Haskang ngil-ara na lang gyod og taras nga taluto, morag nakamenos nga gapangsung­og!

Pait pero kanay tinuod– morag taluto na lang gyod intawon iyang awdyens ug kaestorya dinhi sa balay. Ambot lang kaha kon ang mga hulmigas ug uk-ok nagapamina­w ba sa iyang panagsang pagtagawta­w. Wala man god silay timik, lahi sa taluto nga motingog ra matag karon ug unya bisag igo lang managuto.

Aw, medyo pinasobra ra bitaw hinuon og gamay nang ingon nga taluto ray iyang kaestorya dinhi sa balay. Naa man si Oming ba. Si Oming mao ang iyang alalay. Mangkoy si Oming, ulitawong guwang. Hinuon, dili gyod pareho niya katiguwang kay kuwarenta kapin pa man ni– bale halos katunga ra sa iyang edad. Sa unahan ra og gamay ang balay ni Oming ug kada adlaw (gawas sa Domingo) kining moanhi aron mag-atiman sa pagpanglim­piyo sa balay ug sa tugkaran. Si Oming pod ang iyang sugoon sa uban pang kuri-kurion sama pananglit kon naay kinahangla­ng ayohon o gunahonon ug hasta na sa pagbayad sa kuryente ug tubig. Kanang moadto siyag merkado o supermarke­t aron mamalit og bugas, sudanon ug uban pang pangonsumo, kuyogon sab niya si Oming aron magdala sa mga pinalit. Usahay gani kanang mosuol gyod pag-ayo ang iyang rayuma, si Oming na lang maoy iyang pamerkadoh­on.

Kon hunahunaon, morag pupareho ra silag pagkabutan­g ni Oming. Mga nag-inusara. Ang nakalahi lang kay sukad masukad nag-inusara na man si Oming ug lagmit gipili niini ang maong estado sa kinabuhi. Sa pikas bahin, siya miagi og taas-taas nga panahon nga dunay kasalo sa kinabuhi. Ug dili niya tinuyoan nga karon siya nag-inusara. Unsaon nga mitaliwan na man sa laing kalibotan ang iyang asawa kapin nas napulo ka tuig ang mingagi, ug ang ilang bugtong anak milangyaw man ug tua na sa laing nasod manimuyo.

Dinha na poy pagbati nga mibuhagay gikan sa iyang kasingkasi­ng. Mipagitib kini sa lain pang gamayng pasunding sa mga pulong sa iyang alimpataka­n. Gidali-dali na sab niya kinig sulat sa iyang gamayng kuwaderno, sumpay sa mga linya nga iyang nawiris-wiris kaganina.

Ug ang kintahay haiku kaganina, karon nahimo nang kintahay tanka. Gibasa niya ang nagkurog nga mga titik nga iyang napatik. “Just ‘nother buntag manghilam-os, mangape una maglung-ag inusara mangape hangtod kanus-a pa ni?”

Nanghupaw siya, lawom nga panghupaw. Ug sa makausa pa mihigop siya og kape sa pamasin nga makaambit og kalagsik gikan sa kainit niini. Apan medyo bugnaw na kini.

(KATAPOSAN)

Ang pag-inusara labihan kabugnaw sama sa buntag, sama sa iyang bugnaw nga kape…

 ??  ?? Nanghupaw siya, lawom nga panghupaw.
Nanghupaw siya, lawom nga panghupaw.
 ??  ??

Newspapers in Cebuano

Newspapers from Philippines