Haraya

Liwayway - - Mga Nilalaman - Dr. Michael M. Coroza

UKOD sa Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas, nagkakaloob din ang Unyon ng mga Manunulat sa Pilipinas (UMPIL) ng Gawad Paz Marquez Benitez at Gawad Pedro Bucaneg. Ang una ay para sa mga bukodtanging guro ng wika at panitikan na naging impluwensiyal sa paglinang at pagpapalaganap ng pambansang panitikan. Ang ikalawa ay ukol sa mga organisasyong pampanitikan/ pangkultura na may malaking naiambag sa pagtataguyod ng mga panitikan ng Filipinas. Sa taóng ito, si Dr. Susan Evangelista, retiradong propesor ng Ateneo de Manila, ang tumanggap ng Gawad Paz Marquez Benitez. Ang Women in Literary Arts (WILA, Inc.) naman ng Lungsod Cebu ang pinagkalooban ng Gawad Pedro Bucaneg. Kasabay silang ginawaran ng mga tumanggap ng Gawad Pambansang Alagad ni Balagtas 2018 noong 28 Abril 2018 bilang tampok na bahagi ng ika-44 Pambansang Kongreso ng mga Manunulat ng UMPIL na idinaos sa Gerry Roxas Training and Convention Center sa Lungsod Roxas, Capiz. Panauhing pandangal at nag-abot ng plake ng pagpapahalaga sa mga nagwagi si Dr. Virgilio S. Almario, Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan at kasalukuyang Tagapangulo ng Pambansang Komisyon para sa Kultura at mga Sining (National Commission for Culture and the Arts, NCCA) at ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Si Dr. Macario Tiu ng Ateneo de Davao University ang panauhing susing tagapagpanayam na tumalakay sa tema ng kongreso sa taóng ito: “Kadulom kag Kasanag (Dilim at Liwanag): Panitikan ng Pag-asa.” Si Dr. John Iremil E. Teodoro, kawaksing propesor sa Departamento ng Literatura ng De La Salle University Manila at kasalukuyang Sekretaryo Heneral ng UMPIL, ang naging pangkalahatang tagapangasiwa ng programa.

Maikling Talambuhay

TAGAPAGTATAG at kasalukuyang deputy director siya ng Roots of Health, samaháng nagtataguyod ng reproductive health education, prenatal care, at child nutrition para sa mga komunidad na nása laylayan. Konsultant ng Palawan State University at adjunct faculty ng Southeast Asia Interdisciplinary Development Institute. Kolumnista siya ngayon sa Palawan News.

Nagtapos siya ng PhD Philippine Studies (1981), MA Asian Studies (1974) sa Unibersidad ng Pilipinas Diliman, MA English (1967) sa University of Wisconsin, Madison, at BA Philosophy

(1963) sa Swarthmore College. Kabilang sa mahahalaga niyang publikasyon ang Asian Literature: An Historical Approach (1972, Phoenix Press); The Way of Truth: A Text in Nonviolence (Office of Research and Publications, Ateneo de Manila University); Carlos Bulosan and His Poetry: A Biography and Anthology (Ateneo de Manila University Press at University of Washington Press, 1985); Growing into Asia and other Essays (University of the Philippines

Press, 2000). Siya ang editor Creative Juices: Works of the Ateneo

Faculty (Diwa Scholastic Press, 2001). Katuwang na awtor siya nina Cecilia Manguerra Brainard, Veronica Montes, Nadine Sarreal, and Erma Cuizonsa Angelica’s Daughters: A Dugtungan

Novel (Anvil Press, 2010). Naging Peace Corp volunteer siya at nagturo sa Ateneo de Manila University sa loob ng 30 taon. Nanungkulan siya rito bilang tagapangulo ng Department of Interdisciplinary Studies. Nagturo rin siya sa University of Maiduguri, Nigeria noong 1989; sa Karenni Camp Five (Burmese Refugees) sa Northern Thailand noong 1996; sa Royal University of Phnom Penh, Cambodia noong 1998; at sa Osaka Gaidai, Japan noong 199294. Naglingkod din siya sa Ateneo Center for English Language Teaching (ACELT) bilang tagapagsanay ng mga guro ng Ingles sa Filipinas. Maikling Kasaysayan ANG Women in Literary Arts-Cebu, Inc. ang bukodtanging samahan ng mga babaeng malikhaing manunulat sa buong kapuluan. Inilunsad ito noong 24 Setyembre 1991, na may ganitong mga layunin: 1) Magtaguyod ng sining sa pangkalahatan at ng panitikang Sebwano sa tiyak na paraan; 2) Maglathala ng mga akda ng mga kasapin ito sa anyong aklat o antolohiya; 3) Magdaos ng mga palihan at seminar sa pagsusulat; 4) Magdaos ng mga aktibidad na pampanitikan tulad ng mga sesyon sa pagbasa ng tula at mga kumperensiyang pangmanunulat; 5) Magtatag ng mga ugnayan sa iba pang mga lehitimong manunulat at organisasyon sa loob at labas ng bansa, lalo na sa mga organisasyon ng mga manunulat na babae; 6) Makilahok sa mga organisasyong itinataguyod ng ibang samahang pambansa at pandaigdigan; at 7) Magsagawa ng mga pananaliksik at pag-aaral sa larang ng sining pampanitikan. Ang unang hanay ng mga naging opisyal ng grupo ay sina Erma Cuizon, Tagapangulo; Erlinda Kintanar-Alburo, Pangalawang Tagapangulo; Ma Paloma Alburo-Sandiego, Kalihim; Ruby Enario, Ingat-yaman; at Marlinda Angbeti-Tan, Tagapag-ugnay Panlabas. Pinapanumpa sila ni Austregelina Espina-Moore, ang kinikilalang Inang Pampanitikang Sebwana.

Karamihan sa mga miyembro ng WILA ay mula sa akademya at midya. Upang makaiwas sa reputasyong eksklusibista, nagbukas ng pinto ang samahan sa sinumang naniniwala na may potensiyal at aktuwal na makapagsusulat. Nagdaos ito ng mga palihan at sesyon ng mga pagbabasa upang maibahagi sa madla ang kariktan at kainaman ng mga tula at prosa. Nagdaos din sila ng mga pampanitikang aktibidad para sa mga bata upang maagang mamulat at magpahalaga

ang kabataan sa sining ng panitikan tulad ng mga naganap sa Casa Gorordo sa Pasil, Children’s Hour sa Child Development Center, at sa Sacred Heart School for Girls. Maging ang sektor ng magsasaka ay hinandugan ng pangkat ng mga pagsasanay sa pagtula sa tanggapan ng FARDEC at sa Mag-uugmad Foundation.

Sa mahigit nang dalawang dekada, nagsisikap ang WILA na maibahagi sa madla ang panitikan. Ipinakilala nito ang maraming malikhaing akda—tula, katha, sanaysay— sa daigdig ng mambabasa. Ilan sa mga inilathalang aklat nito ang Cebuano Harvest na inedit ni Austregelina EspinaMoore noong 1992; Lunhawng

Hangin ng mga manunulat na BATHALAD noong 1993;

Centering Voices ng mga manunulat ng WILA noong 1995; Fern Garden na inedit ni Merlie Alunan; Time of Year ni Erma Cuizon; Ochre Tones ni Marjorie Evasco; at Sinugang: a Cebuana Trio nina Linda Alburo, Ester Tapia at Cora Almerino, noong 1999; Beads ni Hope Sabanpan-Yu’s noong 2004; A La Carte: Food and

Fiction ni Cecilia ManguerraBrainardnoong 2005; Haling ng mga kasapi ng WILA, at

Women in the House ni Erma Cuizon noong 2006; Babayeng

Sugid, ang unang antolohiya ng mga katha ng WILA sa Sebwano at Ingles at ang

Cebu Stories na inedit ni Erma Cuizon at Linda Alburo noong 2012, at marami pang iba.

Malayo na ang narating at marami nang landas na hahawiin ang WILA para sundan ng iba pang kababaihang manunulat ng bansa. Ang mga kaliwa’t kanang parangal na tinatanggap ng mga kasapi ng samahan ay patotoo na natutupad nito sa pinakamahusay na paraan ang mga itinakda nitong layunin. Matapos ang halos tatlumpung taon, nagpapatuloy ang WILA sa mga sinimulan nitong gawain hindi para sa simpleng dahilan na tinatawag na feminista, kundi sa higit na paniniwalang ang iba’t ibang tinig at aksiyon ng kababaihan sa ngayon ay may sapat na espasyo at pinakikinggan.

WOMEN IN LITERARY ARTS-CEBU, INC. Gawad Pedro Bucaneg

SUSAN EVANGELISTA Gawad Paz Marquez Benitez

Newspapers in Tagalog

Newspapers from Philippines

© PressReader. All rights reserved.