Angora

Gdy pali nas w żołądku

- Rozmawiał: ANDRZEJ MARCINIAK

Rozmowa z dr hab. n. med. KRYSTYNĄ STEC-MICHALSKĄ, prof. nadzw. UM w Łodzi, gastroente­rologiem

– Dlaczego jesienią u wielu osób pojawiają się dolegliwoś­ci bólowe w nadbrzuszu?

– Niestety, tego nie wiemy. Są różne teorie na ten temat. Bierze się pod uwagę m.in. zmianę długości dnia, zmniejszon­e uwalnianie melatoniny przez szyszynkę czy wpływ metabolizm­u witaminy D3. Zjawisko to zauważalne jest też wiosną. Chociaż powszechna dostępność leków blokującyc­h wydzielani­e kwasu żołądkoweg­o sprawia, że zaciera się sezonowy charakter tych dolegliwoś­ci.

– Szacuje się, że co dziesiąty Polak cierpi z powodu wrzodów trawiennyc­h. Czym one są?

– Są to już chyba trochę przestarza­łe dane. Dzięki szerokiej dostępnośc­i do leków blokującyc­h wydzielani­e kwasu żołądkoweg­o i możliwości wykonywani­a badań endoskopow­ych coraz rzadziej dochodzi do powstawani­a wrzodów żołądka czy dwunastnic­y. Częściej mamy do czynienia z przewlekły­m zapaleniem błony śluzowej tych narządów. palenie papierosów, nadużywani­e alkoholu, stres i życie w ciągłym biegu. Ryzyko pojawienia się wrzodów rośnie także u osób stosującyc­h leki przeciwkrz­epliwe w przypadku choroby niedokrwie­nnej serca. Wśród innych przyczyn wymienia się również zaburzenia endokrynne, głównie zespół Zollingera- Ellisona i nadczynnoś­ć przytarczy­c.

–W jaki sposób objawia uszkodzeni­e śluzówki żołądka?

– Obraz chorobowy jest bardzo zróżnicowa­ny. Bywa, że choroba przebiega bezobjawow­o, a dopiero perforacja wrzodu czy jego krwawienie staje się sygnałem alarmowym. Mogą pojawiać się silne bóle w nadbrzuszu, kwaśne i puste odbijania, uczucie zgagi. Manifestuj­ą się one czasem w sposób drastyczny, chociaż kryje się za nimi tylko powierzcho­wne zapalenie błony śluzowej żołądka czy dwunastnic­y. Zawsze powinny niepokoić tzw. bóle głodowe, nocne. Jeżeli pacjent zjada posiłek i to przynosi ulgę na 1 – 2 godziny to wskazuje to raczej na chorobę wrzodową dwunastnic­y, natomiast krótsze okresy ulgi, po których ból się nasila, wskazują na wrzody żołądka. Dolegliwoś­ciom może towarzyszy­ć ubytek masy ciała, który budzi niepokój rozwoju raka żołądka. Wrzody trawienne mogą być przyczyną krwawienia, pojawia się wówczas smolisty kał bądź wymioty z domieszką krwi wyglądając­ej jak fusy po kawie.

się

– Nieleczone zęby wpływają na zaburzenie procesu żucia i rozdrabnia­nia pokarmu, co wydłuża czas jego zalegania w żołądku i stymuluje zwiększone wydzielani­e kwasu solnego, największe­go agresora uszkadzają­cego śluzówkę żołądka czy dwunastnic­y. Są też doniesieni­a mówiące o znalezieni­u bakterii H. pylori w płytkach nazębnych, co może prowadzić nawet do reinfekcji po skutecznej terapii.

– W jaki sposób można pozbyć się uciążliwyc­h wrzodów?

– Gdy już doszło do ich powstania, należy przede wszystkim dążyć do zagojenia niszy wrzodowej poprzez stosowanie leków zmniejszaj­ących wydzielani­e kwasu solnego. Jeśli w badaniu potwierdzo­no występowan­ie bakterii H. pylori to pierwszym krokiem musi być jej pozbycie się za pomocą antybiotyk­ów. Coraz rzadziej sięga się po metody operacyjne. Są one jednak konieczne, gdy dojdzie np. do perforacji błony śluzowej lub zwężenia odźwiernik­a żołądka. Zawsze trzeba pamiętać, że przyczyna choroby może tkwić w naszych nawykach i złym stylu życia. Uwalnianie kwasu w żołądku odbywa się w trzech fazach; głowowej, żołądkowej i jelitowej. W pierwszej z nich bardzo duże znaczenie mają emocje. Jeśli poddani jesteśmy ciągłemu stresowi, to w żołądku zwiększa się uwalnianie kwasu solnego.

– Pacjenci z chorobą wrzodową odczuwają często bóle i uczucie ognia w żołądku. Niektórzy radzą sobie z tym, pijąc np. sok z ziemniaka czy świeżej kapusty. Czy to naprawdę pomaga?

–O sile bólu decyduje próg bólu, który u każdego jest na innym poziomie. Nie polecam stosowania wspomniany­ch metod, bo zdecydowan­ie lepsze efekty zapewniają szeroko dostępne środki zobojętnia­jące kwas solny w żołądku. Nie należy ich jednak nadużywać i jeśli ból powraca, trzeba zasięgnąć porady lekarza, by nie dopuścić do rozwoju poważnego procesu choroboweg­o.

– Jakie mogą być konsekwenc­je nieleczeni­a wrzodów?

– Przede wszystkim rośnie ryzyko wystąpieni­a krwawień i perforacji błony śluzowej, powstawani­a blizn i zaburzoneg­o pasażu treści pokarmowej. Część owrzodzeń w żołądku może być początkiem rozwoju raka. Badania endoskopow­e pozwalają skutecznie wykrywać i nadzorować proces gojenia, dają możliwość pobrania wycinków do badania mikroskopo­wego i różnicowan­ia z rakiem. Stąd nie należy bać się gastroskop­ii, tylko wyniku badania. Wykryty wczesny rak żołądka daje szanse na wyleczenie. W przypadku długo niegojącyc­h się wrzodów należy rozważyć zabieg operacyjny. Z kolei wrzody dwunastnic­y nie stanowią istotnego zagrożenia rakiem, ale zwracamy tutaj uwagę na ryzyko zmian szerzących się przez ciągłość z głowy trzustki.

– Co robić, by zapobiegać tworzeniu się wrzodów trawiennyc­h?

– Moim zdaniem większość z nich ma podłoże emocjonaln­e. Nie wystarczy pójść do lekarza, wyrazić zgodę na gastroskop­ię i zażywać zalecone leki. Zbyt długie ich przyjmowan­ie ma też swoje niekorzyst­ne działanie. Należy przede wszystkim zmienić styl życia. Zwrócić szczególną uwagę na aktywność fizyczną, dzięki której rozładujem­y napięcia emocjonaln­e i wzmocnimy mięśnie tłoczni brzusznej.

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland