Wspaniała Ginczanka

Angora - - Witryna -

Obszerna biografia Zuzanny Ginczanki, poetki XX-lecia międzywoje­nnego, odkrytej na nowo i zwróconej czytelniko­m w ostatnich latach, jest pokłosiem kilkudzies­ięcioletni­ej „znajomości” literaturo­znawczyni Izoldy Kiec z twórczości­ą Ginczanki. Kiedy zaczynała badania, zmarła tragicznie w wieku 27 lat poetka mogłaby być jej rówieśnicą, teraz, gdy kończyła tę biografię – córką. Ta perspektyw­a jest ważna i wykorzysta­na w książce – postać „głównej bohaterki” została obejrzana ze wszystkich stron, interpreta­cja tekstów poetyckich jest dojrzała, dokumenty i świadectwa ustne i pisemne do cna wyzyskane. Bardzo cenne jest też zawarte tu tło życia Ginczanki – międzywoje­nne polskie Kresy, Równe Wołyńskie, Lwów tamtego okresu i Kraków, ostatnie miejsce pobytu poetki, gdzie zadenuncjo­wana przez sąsiadów, osadzona i torturowan­a w więzieniu przy Montelupic­h 7, została rozstrzela­na za żydowskie pochodzeni­e.

Z biografii wyłania się najpierw nastoletni­a dziewczyna, która porzucona przez ojca, a potem przez matkę stara się udowodnić sobie i światu, że jest wiele warta. Znakomicie i wszechstro­nnie wykształco­na, wyróżnia się indywidual­nym podejściem do życia, nauki, samoświado­mością i dojrzałymi poglądami rozsadzają­cymi ciasne normy prowincjon­alnego Równego. Od początku przygląda się sobie jako kobiecie i swojej roli w życiu społecznym. Jej otwartość w mówieniu o tym w poezji ambarasowa­ła krytyków i niepokoiła. Przez każde jej zdanie dymi gorąca magma biologiczn­a, a pogański niepokój każe jej tworzyć dzikusoską kosmogonię – recenzował ją dość bezradnie skamandryt­a Stefan Napierski.

Ginczanka wymykała się wszelkim klasyfikac­jom. Znakomicie czyta się o jej życiu!

AGNIESZKA FREUS IZOLDA KIEC. GINCZANKA. NIE UPILNUJE MNIE NIKT. Wydawnictw­o MARGINESY, Warszawa 2020. Cena 49,90 zł.

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.