BAMBARA, KOLOGO, BANGA, TAR

Gazeta Wyborcza - CJG - - /MUZYKA - ŁUKASZ KAMIŃSKI

Festiwal Skrzyżowanie Kultur to jedna z najważniejszych muzycznych imprez w Polsce poświęconych folklorowi, muzyce etno, brzmieniom korzennym i naturalnym. Przez kilka wczesnojesiennych dni pod Pałacem Kultury naprawdę przecinają się drogi artystów niezwykłych, duchowych i emocjonalnych ambasadorów swoich krajów, regionów, miast czy wiosek. W tym roku do Warszawy przyjadą przede wszystkim muzycy afrykańscy, w tym genialni Rokia Traore czy Mulatu Astatke, ale towarzyszyć im będą artyści z Ameryki Południowej, m.in. Tigana Santana i europejscy Bester Quartet czy Kalman Balough.

CYMBAŁY – Jego nazwisko było mi bliskie już od dziecka, w latach dziewięćdziesiątych słuchałam jego nagrań z przegrywanych kaset, aż trudno mi uwierzyć, że mogę teraz z nim wystąpić! – mówi o Kalmanie Baloghu, jednym z najważniejszych obecnie cymbalistów, Agata Siemaszko, pieśniarka folkowa, która na Skrzyżowanie Kultur wraz z zaprzyjaźnionymi muzykami przygotowała program złożony z nowych interpretacji romskich utworów tradycyjnych oraz autorskich kompozycji inspirowanych muzyką dawnych Austro-Węgier i Bałkanów.

„BROKEN FLOWERS” – doskonały film Jima Jarmuscha z 2005 roku, ze świetnym Billem Murrayem w roli głównej. Na ścieżce dźwiękowej filmu znalazły się nagrania Mulatu Astatke, etiopskiego artysty, w którego muzyce Jarmusch zakochał się od pierwszego wysłuchania. Hipnotyzująca, wciągająca, będąca na pięknej granicy folku z jazzem muzyka Astatke idealnie pasuje i współtworzy nastrój „Broken Flowers”. Ferrer, Orchestra Baobab jest dziś jedną z najpopularniejszych grup pochodzących z Senegalu.

KOLOGO – według niektórych muzykologów ten powszechny w zachodniej Afryce instrument może być protoplastą banjo. Jednym z mistrzów tej prostej, dwustrunowej lutni jest King Ayisoba. To niezwykły, niesłychanie charyzmatyczny bard, którego porywająca intensywnością muzyka dawno już wykroczyła poza scenę folkową czy etno – muzyk jest zapraszany na takie festiwale jak katowicki OFF, współpracuje z takimi artystami jak szaman dubu Lee Scratch Perry.

Mae Stella de Oxóssi – pierwsza w historii kapłanka i orędowniczka Candomblé, czyli praktykowanej głównie w Brazylii afroamerykańskiej religii. I przy okazji wielka inspiracja, artystyczna i duchowa podpora, Tigany Santany. Ten młody wokalista i gitarzysta ze stanu Bahia w swojej muzyce głęboko sięga do afrykańskich korzeni muzyki brazylijskiej. przez portugalskie fado, po brazylijską sambę i jej poprzedniczkę, angolską sembę.

Co mają wspólnego ze sobą język bambara, film Jarmuscha „Broken Flowers”, nowojorska wytwórnia Tzadik i klub nocny Miami w Dakarze? Łączy je historia tegorocznych bohaterów Festiwalu Skrzyżowanie Kultur, który odbędzie się między 16 a 22 września w Warszawie.

„NIE JEST JUŻ ŁATWO” – taki tytuł nosi powieść nigeryjskiego pisarza Chinua Achebego z 1960 roku (w Polsce wydana w 2011 r.). To od niej właśnie pomysł na tytuł swojej płyty zaczerpnęła Nneka, wokalistka śmiało łącząca tradycję muzyczną swojego kraju z zachodnim rockiem, soulem, reggae. Zafascynowana takimi artystkami, jak Lauren Hill czy Erykah Badu, Nneka odnalazła swój własny muzyczny świat.

RYTUAŁ BANGA – organizowane co roku w pustynnych miastach południowej Tunezji przez potomków niewolników ceremonie są jednym ze źródeł muzyki zespołu Ifriqiyya Electrique. Nastrój tych misteriów zderzony jest z nowoczesną formą wyrazu, przesterowanymi gitarami, elektroniką, ciężkim basem. Całości tego nietypowego projektu dopełniają wyświetlane w tle filmy, pokazujące fragmenty ceremonii i jej uczestników wpadających w trans.

Tzadik – jedna z najbardziej cenionych i budzących ciekawość współczesnych wytwórni muzycznych. Założona ponad ćwierć wieku temu przez Johna Zorna specjalizuje się w awangardzie, muzyce improwizowanej, jazzie, rocku, brzmieniach klezmerskich. Jej nakładem ukazało się już kilkaset płyt, w tym albumy The Cracow Klezmer Band oraz Bester Quartet. Na czele obu zespołów (pierwszy został zastąpiony przez drugi) stoi kompozytor, akordeonista Jarosław Bester. Ze swoimi zespołami splata klasykę, jazz, awangardę i tradycyjne brzmienia w muzykę bliską misterium.

ZEMSTA BOGUSZA – tytuł jednej z piosenek tria WoWaKin, które od ponad dwóch lat zaprasza do tańca, grając oberki, polki, fokstroty czy kujawiaki. I to nie tylko na potańcówkach, ale też takich imprezach jak zeszłoroczny WOMEX w Katowicach. Grając na skrzypcach, trzyrzędowej polskiej harmonii i barabanie, traktują polski folklor jako punkt wyjścia do wspólnej zabawy.

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.