KRÓL JAKI BYŁ

Gazeta Wyborcza - CJG - - /SZTUKA - MAGDALENA PERTKIEWICZ

Na nowej wystawie czasowej oglądać można cenne eksponaty, które w latach 2016-2017 zostały poddane gruntownej konserwacji, a jeden z nich nigdy wcześniej nie był prezentowany publiczności.

W Wielkiej Sieni wilanowskiej rezydencji zawisł portret króla Jana III Sobieskiego, z lat ok. 1680-1690. Jego autor nie jest znany.

Król prezentowany jest w dumnej pozycji, w ręku ma regiment, czyli atrybut władzy dowódcy wojskowego. Jego głowę zdobi wieniec laurowy. W tle rozgrywa się bitwa pod Chocimiem.

Portret od lat intryguje badaczy, gdyż uznawany jest za jedno z najbardziej wiarygodnych przedstawień Sobieskiego. Temat ten powrócił przy okazji niedawnej konserwacji obrazu, a nowych badań podjął się prof. Piotr Francuz, kierownik Katedry Psychologii Eksperymentalnej oraz Perception & Cognition Lab z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

W swoim eksperymencie prof. Francuz wykorzystał specjalistyczny sprzęt i metodę statystyczną – skalowanie wielowymiarowe. Pozwoliły one zespołowi badawczemu określić, że właśnie to przedstawienie jest najbardziej zbliżone do rzeczywistego wyglądu Jana III Sobieskiego. Stojąc przed obrazem w wilanowskim muzeum, warto więc uzmysłowić sobie, że prawdopodobnie widzimy króla takim, jaki był naprawdę.

Obraz prezentowany jest w miejscu, gdzie kiedyś można było oglądać jeden z najważniejszych obiektów i znaków rozpoznawczych rezydencji wilanowskiej – monumentalny pomnik konny Sobieskiego, aktualnie znajdujący się pod wieżą południową pałacu.

Pokaz obrazu dopełniają olśniewające i wiekowe tkaniny tureckie. Bordowo-złota makata typu arkadowego składa się z dziesięciu brytów (pasów materiału), z których każdy ozdobiony jest podobnymi motywami – kolumnami, lampami meczetowymi, a także motywami roślinnymi i geometrycznymi. Zachwycające detalami tkaniny liczą sobie ponad 300 lat, powstały na terenie imperium osmańskiego. W ich posiadanie Jan III Sobieski wszedł najprawdopodobniej w 1683 r., po bitwie pod Wiedniem.

Trofeum zostało wypożyczone z klasztoru Benedyktynek w Krzeszowie, do którego należy od czasów II wojny światowej. Przez lata nie była znana jego prawdziwa wartość. Traktowano czysto użytkowo, na przykład jako nakrycie na klęczniki podczas ceremonii składania ślubów zakonnych!

Jako zabytek zidentyfikował ją w 2010 r. dr Michał Kurzej, historyk sztuki z Uniwersytetu Jagiellońskiego, a po raz pierwszy jako eksponat prezentowana ona była w Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze na przełomie lat 2012-2013. W ubiegłym roku tkaninę poddano konserwacji w Muzeum Pałacu Króla Jana III Sobieskiego w Wilanowie, dzięki czemu możemy ją podziwiać w całej okazałości.

MUZEUM PAŁACU W WILANOWIE PO RAZ PIERWSZY PREZENTUJE JEDEN Z NAJZNAKOMITSZYCH PORTRETÓW KRÓLA JANA III SOBIESKIEGO.

POKAZ PORTRETU JANA III SOBIESKIEGO I TKANIN TURECKICH

1.08-30.09, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, poniedziałek, środa, sobota, niedziela 9.30-18, wtorek, czwartek, piątek 9.30-16, bilety: 15-20 zł, w czwartki wstęp bezpłatny

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.