RAPORT O ZNISZCZENIU WARSZAWY

Gazeta Wyborcza - Regionalna (Stoleczna) - - WYDARZENIA -

Dwa segregatory zdokumentami opatrzonymi niemieckimi pieczątkami „Tajne” lub „Do użytku wewnętrznego” pojawiły się na portalu aukcyjnym wNiemczech. Wystawiła je prywatna osoba z miasta Ilmenau w Turyngii. Internauci śledzący aukcje powiadomili historyka Warszawy Jarosława Zielińskiego. Dokumenty w każdej chwili mogły być wylicytowane przez kolekcjonerów, apotem przepaść bez wieści. Oich uratowanie Jarosław Zieliński poprosił przedsiębiorcę i społecznika Rafała Szczepańskiego, prezesa Fundacji Pamięci o Bohaterach Powstania Warszawskiego.

– W ciągu minuty podjąłem decyzję. Kupiłem je za prawie 3 tys. euro dla naszej fundacji – mówi Rafał Szczepański.

– To było trochę kupowanie kota wworku. Na eBayu pokazano kilkanaście małej rozdzielczości zdjęć przypadkowo wybranych stron, ale chyba nawet sam właściciel nie wiedział, jaki jest kaliber tych materiałów – mówi Jarosław Zieliński.

Wspólnie zinnym varsavianistą – Ryszardem Mączewskim – wstępnie zbadał zawartość nabytku. Okazało się, że są to załączniki do nieznanego raportu Urzędu Lotnictwa Rzeszy ds. Ochrony Przeciwlotniczej na temat niemieckiego bombardowania Warszawy we wrześniu 1939 r. Samoloty Luftwaffe atakowały stolicę od pierwszego dnia wojny. Ich celami były: lotnisko, dworce kolejowe, mosty na Wiśle, elektrownia, gazownia, stacja filtrów, ale też szpitale idomy mieszkalne, zwłaszcza w gęsto zabudowanej izamieszkanej przez Żydów Dzielnicy Północnej. W największym nalocie 25 września uczestniczyło 400 bombowców. Do kapitulacji Warszawy 28 września w mieście zginęło prawie 26 tys. cywilów, a zniszczeniu uległo – według różnych szacunków – od 12 do 20 proc. zabudowy.

Wcieńszym z zakupionych segregatorów znajdują się plany, schematy iwykresy niemieckiego wywiadu wykonane przed wybuchem wojny. Większość bazuje na ogólnodostępnych polskich materiałach ztamtego czasu: planie Warszawy z1935 r., rocznikach statystycznych, przepisach prawa budowlanego. Są tu informacje o liczbie i zagęszczeniu mieszkańców stolicy (od 1797 do 1938 r.), udziale ludności żydowskiej, wytrzymałości konstrukcji kamienic (rysunki techniczne poszczególnych części domów), przebiegu sieci wodno-kanalizacyjnych, rozmieszczeniu jednostek straży pożarnej, anawet strukturze geologicznej tutejszej gleby. Według varsavianistów dane te mogły posłużyć Niemcom do dobrania odpowiednich bomb. Wśród dokumentów jest analiza skuteczności zbombardowania Zamku Królewskiego. Co ciekawe, tylko na jednym arkuszu zaznaczono obiekty strategiczne dla wojska, m.in.: lotniska, fabryki broni, carskie forty, placówki obrony przeciwlotniczej. Reszta dotyczy celów cywilnych. Zkolei grubszy segregator wypełniony jest kartami ze zdjęciami zrobionymi przez Niemców zaraz po zajęciu Warszawy. Fotografie pokazują zniszczenia m.in. Zamku Królewskiego, Teatru Wielkiego, Muzeum Wojska Polskiego i Szpitala Dzieciątka Jezus.

– Te materiały jasno pokazują niezwykle precyzyjny plan wojny totalnej, którą po raz pierwszy Niemcy planowali „przećwiczyć” na dużym mieście, na Warszawie. Ich działania skierowane były przede wszystkim przeciwko cywilnym mieszkańcom stolicy. To są dokumenty oskarżające – stwierdza Rafał Szczepański.

Jarosław Zieliński zastrzega, że trudno teraz formułować zbyt daleko idące wnioski, a pełny obraz da dopiero odnalezienie głównej części raportu. – Oficjalnie wiemy, że państwo polskie zdecydowało o obronie Warszawy, akonsekwencją tego był rozkaz Hitlera o zniszczeniu miasta. Jeśli będziemy wstanie udowodnić wcześniejsze plany zburzenia Warszawy, to zyskamy nową jakość wbadaniach historii września 1939 r. – mówi varsavianista i dodaje: – Nie ma wtym żadnych celów politycznych. Naszym pragnieniem jako badaczy jest tylko dojście do prawdy.

Prezes Szczepański zapowiada przekazanie dokumentów wdepozyt instytucji, która podda je konserwacji i digitalizacji, opracuje naukowo iupubliczni. Pomoc zaoferowało Muzeum Powstania Warszawskiego.

Tych dokumentów prawdopodobnie nigdy wcześniej nie oglądali polscy historycy. Zakupione na aukcji materiały pokazują precyzję, z jaką Niemcy planowali bombardowanie Warszawy w 1939 r.

Wraporcie znajdują się m.in. zdjęcia dokumentujące zniszczenia. Tutaj plac Krasińskich

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.