SZYJKA URATOWANA

Australia prawdopodobnie będzie pierwszym krajem na świecie, który wyeliminuje raka szyjki macicy. Dzięki szczepieniom

Gazeta Wyborcza - Wysokie Obcasy - - KUCHNIA - TEKST RYSUNEK

2008 r. Niemiec Harald zur Hausen oraz Francuzi Françoise Barré-Sinoussi i Luc Montagnier otrzymali Nagrodę Nobla za odkrycie (odpowiednio) wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) wywołującego raka szyjki macicy i ludzkiego wirusa niedoboru odporności (HIV). Alfred Nobel, ustanawiając swoją nagrodę, zastrzegł, że ma być wręczana za osiągnięcia, które służą ludzkości. A co służy jej bardziej niż „przyłapanie” jednych z najgroźniejszych wirusów świata?

Ich odkrycie i opisanie uratowało wielu ludzi. Sama wiedza, w jaki sposób te wirusy atakują nasze komórki i się w nich namnażają, pozwoliła na stworzenie leków, dzięki którym zakażenie HIV jest dziś często chorobą przewlekłą, ale nie śmiertelną jak jeszcze 20 lat temu. Wprzypadku HPV udało się natomiast stworzyć szczepionkę, która może zapobiegać infekcji; to spełnienie marzeń każdego lekarza zajmującego się chorobami zakaźnymi. Jej siłę widać wAustralii, która w 2007 r. stała się jednym z pierwszych krajów, które wprowadziły system szczepień przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego (HPV) u dziewcząt. Program został później rozszerzony na chłopców. Uzupełniał rozpoczęty w 1991 r. krajowy program badań przesiewowych w kierunku wykrywania raka szyjki macicy.

Uczeni z Cancer Council New South Wales przewidują, że dzięki tym programom do roku 2022 rak ten zostanie zaliczony wAustralii do „rzadkich”, tzn. wskaźnik zachorowalności na ten nowotwór złośliwy spadnie do mniej niż sześciu przypadków na 100 tys. osób!

Już teraz jest to wAustralii tylko siedem przypadków na 100 tys. osób, czyli mniej więcej połowa średniej światowej. Jeśli profilaktyka nadal będzie tak skuteczna, to roczna liczba zachorowań w tym kraju spadnie do czterech przypadków na 100 tys. do 2035 r. Oznacza to

WMARGIT KOSSOBUDZKA JOANNA GĘBAL

osiągnięcie progu potencjalnej eliminacji. Czy można to będzie oficjalnie uznać za eliminację, nie wiadomo, bo Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) nie ustanowiła jeszcze, jaki próg można uznać za eliminację raka. To świadczy o niezwykłości sytuacji. Wyniki obliczeń publikuje pismo „The Lancet Public Health Journal”.

Rak to choroba zakaźna?

Otym, że istnieje związek między rakiem szyjki macicy a wirusem brodawczaka ludzkiego, wiemy od ponad 30 lat. Na początku lat 80. wspomniany Harald zur Hausen wykazał, że niektóre szczepy wirusa HPV prowadzą do rozwoju raka szyjki macicy będącego jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u kobiet. To była naukowa sensacja, bo oznaczała, że ten rak może być chorobą zakaźną. Co więcej, nie jest on fatum – stworzenie szczepionki dałoby szansę go uniknąć. Niewiarygodne odkrycie w czasach, gdy na diagnozę „rak szyjki macicy” lekarze rozkładali ręce. Zresztą rozkładają je i dziś.

Według WHO rak ten jest czwartym pod względem częstości występowania nowotworem ukobiet na świecie i wciąż charakteryzuje się wysoką śmiertelnością. Wirusem HPV zakażonych jest 10-20 proc. osób w wieku 15-49 lat, w tym niemal 40 proc. kobiet poniżej 25. r.ż.

To nie znaczy, że każda z nich zachoruje na raka. Wiele kobiet zakażonych tym wirusem nigdy nawet nie odczuje objawów infekcji. Istnieje aż 200 podtypów wirusa HPV, z czego opisano 100. Spośród nich tylko kilka może popchnąć komórki na drogę nowotworzenia. Za to wykazują się wtym ogromną skutecznością. Szacuje się, że dwa szczepy HPV – HPV16 i 18 – odpowiadają za 70-80 proc. przypadków raka szyjki macicy! Ale także typy 31, 33, 45 nazywane są wirusami owysokim ryzyku onkogennym.

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.