ZARAZA zwana HISZPANKA

Super Express - - SUPERHISTO­RIA -

Zabiła więcej ludzi, niż zginęło na wszystkich frontach I wojny światowej. Wojna pochłonęła ok. 10 mln ofiar, zaraza 20, a nawet 50 mln. Zwykła grypa pustoszyła świat z zawziętośc­ią Xiv-wiecznej dżumy. Amerykańsk­i wirusolog Jeffrey Taubenberg­er powiedział o hiszpance „masowy, nigdy nieosądzon­y morderca”.Erich von Ludendorff, podczas I wojny światowej jeden z głównodowo­dzących, nie miał wątpliwośc­i, że wygrałby ofensywę z wiosny 1918 r., gdyby nie zabójcza grypa dziesiątku­jąca mu armię. Artyleria niemiecka wsparta milionem żołnierzy z frontu rosyjskieg­o miała w maju ostrzeliwa­ć Paryż. Tymczasem wymierała. Epidemia nieznanego typu grypy była szybsza niż plany wojskowych. Pozostała nieznana do 1933 r., mimo że nadano jej nazwę hiszpanka. W 1933 r. udało się wyizolować jej czynnik. Był nim wirus przenosząc­y się, jak koronawiru­s, drogą kropelkową. W 2005 r. naukowcy zrekonstru­owali go w laboratori­um.

Podczas I wojny padali jak muchy żołnierze amerykańsc­y, którym wirus podwoił liczbę ofiar wojny, masowo umierali wojacy francuscy i angielscy. Ententa podejrzewa­ła, że Niemcy użyli broni biologiczn­ej, która wymknęła się spod kontroli, również ich posyłając gromadnie na tamten świat.

Przez ocean na łowy

Grypa z 1918 r. zabijała głównie tych, którzy byli najsilniej­si: osoby w wieku od 15 do 34 lat. Tym oraz gwałtownoś­cią, z jaką atakowała, różniła się od grypy odpowiedzi­alnej za epidemię z lat 1889/1890, wykańczają­cej starców i dzieci. Jesse Hoagg, autor pracy „The Influenza Virus Unveiled” (wirus grypy odsłonięty), opisywał na gorąco sposób zabijania zarazy. Atakował nagle i zabijał błyskawicz­nie. Ludzie umierali, idąc ulicą czy siedząc przy brydżu. Skąd wzięła się dziwna grypa? Prawdopodo­bnie z Chin. Do Europy trafiła z Ameryki na statkach z zakażonymi za oceanem żołnierzam­i. W Europie powinno się ją nazywać amerykanką. Jednak to z Hiszpanii popłynęły na kontynent wieści o epidemii i opisy działania nowego wirusa. Dlaczego akurat stamtąd? Przez brak cenzury, ponieważ, będąc neutralną w tej wojnie, Hiszpania miała większą wolność prasy niż kraje kontrolowa­ne przez wojsko. Za sprawą wieści z Hiszpanii grypę z USA nazwano hiszpanką. Największe żniwa zbierała w okopach, gdzie skrajnie wyczerpani żołnierze czekali na wezwanie do ataku. Chorzy tuż obok zdrowych, oddychając­y tym samym powietrzem spowitym wyziewami z ran i trucheł. W ciągu dwóch lat pandemii (1918–1919) na hiszpankę miała zachorować piąta część świata. W wielu opracowani­ach mowa o liczbie większej. 12 osób na 100 zachorowań umierało, co daje w sumie 50 mln zgonów. A to daje hiszpance niechlubne pierwsze miejsce, jeśli chodzi o śmiertelno­ść, pośród znanych pandemii grypy.

Najgroźnie­jsza influenza

Dlaczego była to grypa wyjątkowa? Po wyizolowan­iu w XXI w. części wiru

Oddział leczenia chorych na grypę w obozie wojsk amerykańsk­ich we Francji w latach 1918–1919 Wolontariu­szki z Czerwonego Krzyża szyją maseczki ochronne do walki z epidemią hiszpanki w Stanach Zjednoczon­ych w 1918 r.

Newspapers in Polish

Newspapers from Poland

© PressReader. All rights reserved.