Per­fek­te tyd vir kos

Die eer­ste keer dat jou ba­ba eet, is ’n be­lang­ri­ke dag in haar le­we. Werk so uit wan­neer daar­die dag hier is.

Baba & Kleuter - - INHOUD - DEUR ZEL­DA ACKERMAN, GE­RE­GIS­TREER­DE DI­EET­KUN­DI­GE

Jou ma sê drie maan­de, die pe­di­a­ter sê vier maan­de en jou vrien­din sê ses maan­de. Wan­neer pre­sies is die reg­te tyd om jou ba­ba vas­te kos te be­gin voer? Me­nings en prak­ty­ke hier­oor ver­skil wê­reld­wyd. Ons be­kyk die nuut­ste na­vor­sing en aan­be­ve­lings.

WAT DIE GELEERDES SÊ

Wan­neer ons pro­beer vas­stel wat die bes­te ou­der­dom vir die in­slui­ting van vas­te kos is, be­hoort ons eint­lik te kyk na wat die i­de­a­le tyd­perk is wat ba­bas net bors­melk en niks an­ders nie be­hoort te drink.

Die oom­blik wan­neer jou ba­ba haar eer­ste le­pel­tjie kos kry, is eks­klu­sie­we bors­voe­ding ver­by.

In hul nuut­ste her­sie­ning van al die be­skik­ba­re stu­dies wat deur die ja­re in so­wel ont­wik­kel­de as ont­wik­ke­len­de lan­de ge­doen is, het na­vor­sers tot die slot­som ge­kom dat ses maan­de die op­ti­ma­le tyd is waar­in ba­bas net bors­melk moet drink. Ba­bas wat ses maan­de lank eks­klu­sief ge­bors­voed word, spring min­stens een e­pi­so­de van di­ar­ree vry. Dit geld nie net in arm huis­ge­sin­ne nie, maar ook in hui­se waar daar be­hoor­li­ke sa­ni­ta­sie, skoon lo­pen­de

wa­ter en vei­li­ge vas­te kos be­skik­baar is.

Bors­melk al­leen verskaf al die e­ner­gie en voe­ding­stow­we wat ’n ba­ba in haar eer­ste ses maan­de no­dig het. Daar­om is die aan­be­ve­ling van die Wê­reld­ge­sond­heids­or­ga­ni­sa­sie (WGO) en U­ni­cef dat ba­bas in die eer­ste ses maan­de van hul le­we eks­klu­sief ge­bors­voed word. Daar­na moet aan­vul­len­de kos in­ge­sluit word – ter­wyl bors­voe­ding tot twee jaar oud of selfs la­ter voort­duur.

Die vo­ri­ge aan­be­ve­ling – wat tot aan die be­gin van hier­die eeu ge­geld het – was dat vas­te kos teen vier tot ses maan­de oud

by­ge­voeg kon word. Dit was om­dat na­vor­sing ge­wys het 200 000 ba­bas sterf el­ke jaar as eks­klu­sie­we bors­voe­ding voor ses maan­de op­hou.

Daar is ook ge­vind dat ses maan­de van eks­klu­sie­we bors­voe­ding nie ’n ba­ba se groei of ont­wik­ke­ling be­lem­mer nie – nie in arm of in ryk lan­de nie.

Espg­han, ’n be­lang­ri­ke Eu­ro­pe­se voe­dings­or­ga­ni­sa­sie, het hul aan­be­ve­lings in 2017 her­sien. Dié aan­be­ve­lings geld vir ge­son­de vol­ter­myn ba­bas in Eu­ro­pa, wat in wel­af hui­se groot­word. Dié ba­bas, sê Espg­han, be­hoort min­stens 17 we­ke (vier maan­de) lank eks­klu­sief ge­bors­voed te word, maar die wens­li­ke doel­wit is ses maan­de.

Dis dus die i­de­aal om te wag tot jou ba­ba ses maan­de oud is voor sy vas­te kos kry.

Espg­han (dit staan vir Eu­ro­pe­an So­cie­ty for Pa­e­di­a­tric Gas­troen­te­ro­lo­gy, He­pa­to­lo­gy and Nutri­ti­on) maak dit dui­de­lik dat geen ba­ba voor 17 we­ke e­ni­ge vas­te kos be­hoort te kry nie, maar dat vas­te kos ook nie uit­ge­stel moet word tot ná ses maan­de nie.

Die hui­di­ge voe­dings­rig­ly­ne vir ba­bas in Aus­tra­lië, wat in 2012 uit­ge­reik is, be­veel ook eks­klu­sie­we bors­voe­ding vir ses maan­de aan, waar­na ge­pas­te vas­te kos in­ge­sluit word ter­wyl bors­voe­ding tot 12 maan­de of la­ter aan­hou.

WAAR AL­LER­GIEË IN­PAS

Som­mi­ge ge­sond­heids­wer­kers is ten guns­te van die vier-maan­de-kerf om­dat dit be­te­ken ’n mens kan kos wat ti­pies al­ler­gieë ver­oor­saak, vroe­ër in­sluit.

’n Gesag­heb­ben­de in­ter­na­si­o­na­le na­vor­sings­or­ga­ni­sa­sie het in 2016 eg­ter ge­sê dat hul­le geen be­wys kan vind wat dié prak­tyk no­dig maak nie. Vroeë in­slui­ting ver­min­der nie voed­sel­al­ler­gieë nie.

Die al­ler­gie-ge­vaar­kos­se moet eg­ter in­ge­sluit word so­dra ba­ba op ses maan­de oud vas­te kos be­gin eet.

WAAR ONT­WIK­KE­LING IN­PAS

Ba­bas se ont­wik­ke­ling volg min of meer ’n vas­te pa­troon, maar el­ke ba­ba is u­niek en nie al­mal gaan pre­sies die­self­de ver­moë op die­self­de ou­der­dom hê nie.

Na­vor­sing wys dat ba­bas se nie­re en spys­ver­te­ring­stel­sel teen vier maan­de goed ge­noeg ont­wik­kel het om vas­te kos te kan han­teer.

Ba­bas moet eg­ter ook al ver ge­noeg ont­wik­kel het dat hul­le vas­te kos in hul mond­jie vei­lig kan han­teer. Die tong­te­rug­stoot­re­fleks waar­mee ba­bas ge­bo­re word, be­skerm hul­le teen ver­stik­king wan­neer hul­le nog nie vas­te kos vei­lig kan sluk nie. Hier­die re­fleks ver­dwyn ge­woon­lik teen om­trent vier maan­de. Voor die re­fleks ver­dwyn, is dit moei­lik en on­vei­lig om jou ba­ba vas­te kos te voer.

’n Ba­ba moet ook ’n paar an­der ont­wik­ke­ling­s­myl­pa­le be­reik het voor sy ge­reed vir vas­te kos is ( lees die kas­sie regs on­der). Maak se­ker jy kan ’n streep deur al die no­di­ge mylpale trek voor jy be­gin kos gee. AS JY TE VROEG BE­GIN ...

In ’n Deen­se stu­die wat in 2018 ver­skyn het, is be­vind daar is ’n ver­band tus­sen die vroeë in­slui­ting van vas­te kos en oor­ge­wig op 11 jaar oud.

In ver­skeie an­der stu­dies is be­vind dat ba­bas vin­ni­ger ge­wig aan­ge­sit het as hul­le bors­melk­ver­van­gers ge­drink het, vir min­der as vier tot vyf maan­de ge­bors­voed is en voor vier maan­de vas­te kos be­gin eet het. Dit kan ba­bas oor­ge­wig maak.

Die­self­de ver­band is nie op­ge­let by ba­bas wat vroeg be­gin eet en vir lan­ger as vyf maan­de ge­bors­voed is nie.

In ’n on­lang­se stu­die is ook be­vind dat la­te­re in­slui­ting van vas­te kos as­ook bors­voe­ding ty­dens vas­te­kos-in­slui­ting kin­ders op lang ter­myn kan be­skerm teen chro­nie­se toe­stan­de soos ti­pe 1di­a­be­tes, se­li­ak­siek­te en al­ler­gieë.

AS JY TE LANK WAG ...

Wan­neer jou ba­ba ses maan­de oud is, het sy gaan­de­weg meer e­ner­gie en voe­ding­stow­we no­dig as wat bors­melk haar kan gee. Sy moet dit dus uit vas­te kos kry.

Ba­bas wat wei­er om te eet of toe­ge­laat word om net met hul kos te speel, kan voe­dings­te­kor­te kry wat hul brein­groei en groei kan be­lem­mer. Hul­le kan dus la­ter kor­ter wees as wat hul­le sou ge­wees het.

MAAR MY BA­BA IS HON­GER!

Heel­par­ty ma’s sal sê dat hul ba­ba van vier maan­de af skie­lik meer ge­reeld snags wak­ker word en dus hon­ger moet wees. Deur­slaap op hier­die ou­der­dom het eg­ter min met hon­ger­te doen; dis eer­der ’n ont­wik­ke­ling­s­myl­paal. Dit kan ook te wy­te wees aan tan­de kry of ’n an­der on­ge­steld­heid.

As jou ba­ba deur­ge­slaap het en op vier maan­de skie­lik wak­ker word, is die bes­te plan om haar te sus tot sy weer in­slui­mer. Sy be­hoort gou weer te leer deur­slaap.

BA­BAS MET SPE­SI­A­LE BE­HOEF­TES

Vroeg­ge­bo­re ba­bas se ou­der­dom word be­re­ken van­af die dag waar­op hul­le eint­lik ge­bo­re moes ge­wees het. Hier­die ou­der­dom word hul ge­kor­ri­geer­de ou­der­dom ge­noem. Maak se­ker jou vroeg­ge­bo­re ba­ba se ge­kor­ri­geer­de ou­der­dom is min­stens 17 we­ke en dat sy al die an­der no­di­ge mylpale ( lees die kas­sie bo) be­reik het voor jy vas­te kos gee. Vra jou dok­ter of di­eet­kun­di­ge as jy on­se­ker is.

WAT IS DUS DIE BES­TE TYD?

Volg die ses­maan­de-rig­lyn en let op na jou ba­ba se ont­wik­ke­ling­s­myl­pa­le om die pre­sie­se dag te kies.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.