Ver­my dié 7 dis­si­pli­ne slag­ga­te

Volg dié se­we wen­ke en jou en jou kind se le­we sal baie mak­li­ker en een­vou­di­ger wees!

Baba & Kleuter - - INHOUD - DEUR SHANDA LUYT

SLAGGAT #1 JY ER­KEN NIE DIE E­MO­SIES AG­TER HAAR GE­DRAG NIE

Sy neul, kerm, skree of is bloot on­ple­sie­rig. Jy straf haar, maar wat pro­beer jou kind met haar ge­drag vir jou sê? Dis die moei­te werd om te pro­beer vas­stel wat die e­mo­sies ag­ter haar op­tre­de is. So kan jy haar help om in die toe­koms meer van­pas te re­a­geer en ook soort­ge­ly­ke si­tua­sies ver­my.

“El­ke kind se ge­drag het ten doel om iets aan die om­ge­wing te kom­mu­ni­keer,” ver­dui­de­lik No­le­ne Rust, ’n ge­re­gis­treer­de be­ra­der van P­re­to­ria. “Neu­le­rig­heid kan by­voor­beeld ’n bood­skap van moeg­heid of hon­ger oor­dra.”

Die mees­te jong kin­ders het nog nie ge­leer hoe om hul e­mo­sies te re­gu­leer nie, voeg Col­leen Law, ’n kli­nie­se siel­kun­di­ge van Kaap­stad, by. “Hul­le gee – dik­wels klip­hard – uit­druk­king aan hoe hul­le voel, wan­neer hul­le dit voel. Die fout wat ou­ers dan maak is om te sê: ‘Moe­nie kwaad/hart­seer wees nie.’ Dis in die haak om kwaad of hart­seer te voel. Wat on­van­pas is, is die ma­nier waar­op jou kind uit­druk­king daar­aan gee.”

MAAK DIT MAK­LI­KER

Be­oor­deel jou klein­tjie se ge­drag voor jy re­a­geer, sê No­le­ne. “Dink eers: Wat pro­beer my kind eint­lik vir my sê?”

Col­leen be­veel aan dat jy jou klein­ding toe­laat om uit­druk­king te gee aan haar e­mo­sies en die e­mo­sie er­ken: “Ek kan sien jy is kwaad om­dat ek nee ge­sê het.”

So­dra jou kind be­daar het, moet jy vir haar wys hoe om haar ge­voe­lens op ’n aan­vaar­ba­re ma­nier te ken­ne te gee. “So word haar e­mo­sies er­ken, ’n ma­nier om dit van­pas uit te druk word ver­skaf, en ter­self­der­tyd bou jou kind met­ter­tyd ’n e­mo­si­o­ne­le woor­de­skat op.”

SLAGGAT #2 JY DISSIPLINE­ER UIT WOE­DE/ VREES/FRUS­TRA­SIE

Selfs die bes­te ma kan soms haar hu­meur ver­loor of uit pu­re angs om haar kind se ont­hal­we oor­re­a­geer. Maar, waar­sku ons ken­ners, as jy voort­du­rend van­uit jou e­mo­sies dissipline­er – of dit nou vrees, woe­de of angs­tig­heid is – het jy ’n pro­bleem.

’n Re­ak­sie wat uit woe­de spruit, leer nie vir jou kind goeie ei­en­skap­pe nie, maar eer­der om vol­gen­de keer slim­mer te werk te gaan so­dat sy jou hef­ti­ge re­ak­sie kan ver­my, sê No­le­ne.

“Dit leer haar ook dat sy be­heer het oor jou e­mo­sies, en dat jy nie in be­heer van jou eie ge­voe­lens is nie – en dit kan vir ’n peu­ter angs­wek­kend wees. Ou­ers be­hoort hul­le­self af te vra wat die doel­wit van hul dis­si­pli­ne is: om jou kind te straf om­dat jou ge­voe­lens seer­ge­kry het, of om haar op te voed met die oog op toe­koms­ti­ge ge­drag?”

Col­leen stem saam. “Dis moei­lik vir jou kind om werk­lik te hoor en te ver­

SLAGGAT #3 JY IS INKONSEKWE­NT

D­reig jy son­der om jou drei­ge­men­te deur te voer? Is iets van­dag ver­bo­de net om mô­re toe­ge­laat te word?

As jy d­reig om jou kind te straf en jy doen dit nie, leer jou kind dat jy nie reg­tig be­doel wat jy sê nie en dat daar nie ge­vol­ge sal wees nie, sê Col­leen.

“Jou kind sal waar­skyn­lik woe­dend re­a­geer en te na ge­kom voel as jy die slag ‘ge­noeg ge­had’ het en skie­lik die ge­vol­ge toe­pas. Dit het ’n in­vloed op die vei­lig­heid en se­ku­ri­teit wat sy by jou er­vaar.”

Baie ou­ers voer nie hul drei­ge­men­te uit nie om­dat hul­le nie as te streng be­skou wil word nie, of om­dat hul­le met iets ge­dreig het wat hul­le nooit be­plan het om deur te voer nie, soos om ’n ver­jaar­dag­par­ty­tjie te kan­sel­leer. staan wat jy sê as jy skree of e­mo­si­o­neel is. Jy moet op ’n ou­der­dom­stoe­pas­li­ke ma­nier aan jou kin­ders ver­dui­de­lik hoe hul­le hul ge­drag moet aan­pas.”

MAAK DIT MAK­LI­KER

Al­mal van ons het “warm­knop­pies”, sê No­le­ne. “Be­gin deur van jou­ne be­wus te wees. So kan jy be­tyds be­sef dat ’n sterk e­mo­sie in jou bin­ne­ste op pad is en het jy tyd om diep a­sem te haal en tot 10 te tel voor jy re­a­geer. Moe­nie hui­wer om dit so aan jou kind te kom­mu­ni­keer nie. Jy kan sê dat jy nie haar ge­drag goed­keur nie en dat jy eers bui­te gaan be­daar voor jul­le ver­der ge­sels. So mo­del­leer jy po­si­tie­we han­te­rings­teg­nie­ke.”

“Sou ’n ou­er wel be­heer oor haar e­mo­sies ver­loor, is dit baie be­lang­rik dat sy ag­ter­na na haar kind te­rug­gaan om ver­sko­ning vra vir haar ge­brek aan be­heer, en dan kalm die kor­rek­te ge­drag be­spreek,” sê Col­leen.

As jy ge­drag oor­sien net om­dat jy nie die e­ner­gie het nie, is jul­le terug by stap een.

“Kon­se­kwent­heid leer jou kind wat van haar ver­wag word en dat re­ëls al­tyd die­self­de bly,” sê No­le­ne. “Dit laat jou kind veilig voel en leer haar dat jy be­trou­baar is.”

MAAK DIT MAK­LI­KER

“Die ant­woord is een­vou­dig: Moe­nie be­lof­tes maak waar­by jy nie kan of gaan hou nie,” sê Col­leen. No­le­ne voeg by: “Die oor­saak- en-ge­volg-be­gin­sel moet vir al­le ge­drag geld, po­si­tief en min­der ge­wens. As jou klein­tjie stout is, moet daar ’n daad­werk­li­ke ge­volg wees, maar so ook as jy haar ‘uit­vang’ ter­wyl sy iets goeds vir haar sus­sie doen. El­ke goeie daad ver­dien dit om uit­ge­lig te word.”

SLAGGAT #4 ONREALISTI­ESE VERWAGTING­E

As jy ge­drag van jou klein­ding ver­wag wat bo haar vuur­maak­plek is, s­kep jy ’n re­sep vir frus­tra­sie vir jul­le al­bei. “Jy gaan min­der ge­frus­treerd voel as jy ou­der­doms­ge­pas­te ge­drag van jou kind ver­wag,” sê No­le­ne. “Dit help nie jy raak by ’n re­de­na­sie be­trok­ke met ’n kind wat nog nie oor die ver­stan­de­li­ke ver­moë be­skik om dit te ver­staan nie. Pleks daar­van om vir boe­ta ’n lek­ker­tjie te gee om vas te hou vir la­ter eet, kan jy dit in jou hand­sak pak en vir hom gee wan­neer hy dit wel mag eet.”

MAAK DIT MAK­LI­KER

Leer wat jy op ver­skil­len­de ou­der­dom­me kan ver­wag so­dat jy jou dis­si­pli­ne daar­by kan aan­pas.

SLAGGAT #5 JY VERWAR DIS­SI­PLI­NE MET STRAF

Met ’n woe­li­ge k­leu­ter in die huis kan dit la­ter vir jou voel dat al wat jy doen is om te raas en te straf. Een van die groot­ste fou­te wat ou­ers maak is om dis­si­pli­ne en straf ge­lyk te stel, sê Col­leen.

“Wan­neer ou­ers dit doen, ver­loor hul­le die al­ge­he­le doel­wit – dat hul kind se ge­drag ge­vorm en ge­lei moet word – uit die oog. Na­tuur­lik moet on­van­pas­te ge­drag han­teer word, maar goeie ge­drag moet ook ver­sterk en aan­ge­moe­dig word. Dis­si­pli­ne stel kin­ders in staat om op sin­vol­le lei­ding te re­a­geer eer­der as net op drei­ge­men­te en straf.”

“El­ke kind sal mis­moe­dig raak as sy ge­du­rig in die stout­hoe­kie sit, want sy leer na­der­hand dat sy niks reg kan doen nie,” ver­dui­de­lik No­le­ne.

“Dan ver­loor sy som­mer moed, en dit knou die ont­wik­ke­ling van ’n po­si­tie­we self­beeld. ’n Goue re­ël is dat jy ge­du­ren­de jou dag meer po­si­tie­we lof as ne­ga­tie­we ver­ma­nings moet uit­deel. Ri­gie­de straf, son­der lof, kweek re­bel­lie.”

MAAK DIT MAK­LI­KER

Let goeie ge­drag op en prys dit. Noem dit spe­si­fiek: “Dan­kie dat jy jou kar­re­tjie met sus­sie ge­deel het. Dit was gaaf van jou.”

SLAGGAT #6 GEEN OF TE VEEL GREN­SE

Kin­ders het gren­se no­dig, maar dis nood­saak­lik dat jy jou kind bin­ne daar­die gren­se vry­heid gee. Deur gren­se te stel, kan jy pro­ak­tief dissipline­er pleks van re­ak­tief. Met an­der woor­de: Jy stel voor die tyd jou verwagting­e dui­de­lik aan jou kind, as­ook ’n moont­li­ke ge­volg in­dien sy oor­tree, pleks daar­van om te re­a­geer na­dat sy klaar iets ge­doen het, sê No­le­ne. MAAK DIT MAK­LI­KER

Kies ’n paar re­ëls en pas hul­le kon­se­kwent toe, eer­der as baie re­ëls wat net luk­raak toe­ge­pas word.

Col­leen sê as ’n ou­er ’n grens stel, kan haar kind pro­beer om haar van plan te laat ver­an­der deur te kerm, oor en oor te vra of te soe­bat. “In die mees­te ge­val­le is dit die bes­te om nie weer be­trok­ke te raak as die grens eers ge­stel is nie. Pleks daar­van om aan­me­kaar te ver­dui­de­lik hoe­kom, kan jy een­vou­dig sê: ‘Ek het klaar be­sluit’ of ‘Dis die re­ël’.”

Aan die an­der kant is dit ook be­lang­rik om jou kind ’n ma­te van keu­se bin­ne die gren­se te gee. “As jy be­perk­te keu­ses gee, voel jou kind dat sy ’n ma­te van in­vloed op haar wê­reld het.”

SLAGGAT #7 MA EN PA WERK TEEN ME­KAAR

Sê jy ja vir jou klein­ding as haar pa nee sê, of an­ders­om? Ver­skil­le tus­sen ou­ers oor ou­er­skap­stra­te­gieë en dis­si­pli­ne is ’n baie al­ge­me­ne slaggat, sê Col­leen.

“Dis be­lang­rik dat ou­ers die­self­de of soort­ge­ly­ke bood­skap­pe aan hul kin­ders oor­dra oor verwagting­e rond­om ge­drag, gren­se en die toe­pas­sing van ge­vol­ge. Dit geld on­ge­ag of die ou­ers ge­troud is, saam­woon of ge­skei is.

“As ou­ers uit­een­lo­pen­de bood­skap­pe vir hul kind gee, verwar dit haar en on­der­myn dit die ver­troue wat die kind in een of al­bei ou­ers het.”

MAAK DIT MAK­LI­KER

Dit kan help as al­bei ou­ers saam ’n lys op­stel van din­ge soos ver­wag­te ge­drag en ta­kies, en die ge­vol­ge wat toe­ge­pas moet word as die kind oor­tree, sê Col­leen. “Ver­de­re be­spre­king oor be­lo­ning en aan­moe­di­ging om be­staan­de po­si­tie­we ge­drag te ver­sterk, is net so be­lang­rik. Ou­ers kan on­der­neem om me­kaar o­pen­lik te on­der­steun en e­ni­ge ver­skil­le oor dis­si­pli­ne pri­vaat te be­spreek.”

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.