Ken jou kind die 2 B’s?

Baba & Kleuter - - INHOUD -

BBe­leefd­heid en be­dag­saam­heid. Ont­hou jy nog hoe jou ou­ers dit by jou in­ge­dril het? Gaan jy die­self­de met jou eie kin­ders doen? e­leefd­heid is aan­ge­leer­de ge­drag.

Die mees­te van ons het dit so goed on­der die knie dat ons eint­lik nie hoef te dink voor ons as­se­blief of dan­kie sê nie. Dit ge­beur ou­to­ma­ties, son­der dat ons ons daar­aan hoef te her­in­ner.

As jou kind eg­ter nie dié be­lang­ri­ke so­si­a­le vaar­dig­he­de tuis leer nie, gaan sy dit nê­rens an­ders leer nie en die sa­me­le­wing gaan haar daar­oor oor­deel. Be­leef­de kin­ders is o­ral wel­kom, nie net by die S­pur nie.

Feit­lik el­ke sa­me­le­wing of kul­tuur, of dit nou ge­so­fis­ti­keerd of pri­mi­tief is, dring aan op ’n se­ke­re stan­daard van hof­lik­heid.

Dit maak nie saak wat jou kul­tu­re­le ag­ter­grond is nie, dis ti­pies dat ou­er men­se ge­re­spek­teer word, dat men­se me­kaar groet, en ook dat ons as­se­blief en dan­kie sê.

Ge­drag om die e­tens­ta­fel maak ook deel uit van ’n mens se kul­tuur en kin­ders word vroeg al daar­by in­ge­lyf.

In som­mi­ge kul­tu­re word net met een hand ge­ëet, in an­der word voor ete ge­bid, en by an­der eet ma al­leen in die kom­buis wan­neer die res van die ge­sin se maal­tyd ver­by is. Som­mi­ge kul­tu­re mag maar slurp, an­der nie.

Daar is ’n le­gio klein ver­skil­le, maar on­der­lig­gend aan al dié kul­tu­re­le prak­ty­ke is die i­dee van re­spek vir an­der.

Na­tuur­lik wil el­ke ou­er hê dat hul kind ge­pas op­tree bin­ne sy eie kul­tuur; dat hul kind goeie ma­nie­re moet hê. Dis be­slis deel van al­le kul­tu­re, en ook van A­fri­kaan­se kul­tuur, om as­se­blief en dan­kie te sê en dis een van die eer­ste vaar­dig­he­de wat jy jou kind kan leer, som­mer al van ba­ba­dae af.

Kin­ders doen wat jy doen, nie wat jy sê nie. As jy en jou man al­tyd die to­wer­woor­de ge­bruik, sal jou kind dit ook la­ter be­gin doen, maar dit duur ja­re. Jou eie be­leefd­heid moet ook wy­er strek as die vier mu­re van jul huis. Na­tuur­lik is jy ook be­leef met kel­ners en an­der wat jou be­dien, en jy skree nie in die ver­keer op mo­to­ris­te wat swak be­stuur nie, nè? Selfs te­le­be­mar­kers word vrien­de­lik maar ferm han­teer. Ont­hou, jou kind luis­ter en sien al­les, en as sy nie sien hoe goeie ma­nie­re lyk nie, gaan sy dit nooit self kan be­mees­ter nie.

As jul­le on­ge­skik­te ge­drag ie­wers raak­ge­sien het, ge­sels ag­ter­na met jou kind daar­oor. Dalk het ’n maat­jie kom kui­er wat nooit as­se­blief sê nie en al­les gryp. Of dalk sien jul­le op te­le­vi­sie hoe kin­ders sar­kas­ties teen­oor hul ou­ers is. Ge­sels oor hoe sul­ke ge­drag an­der laat voel: Dit maak seer, dis on­aan­trek­lik en dit wek die in­druk dat die per­soon on­vol­was­se is. Maar op­pas vir te veel kri­tiek … lees punt no. 5.

Ons woon in ’n mul­ti­kul­tu­re­le land waar daar ver­skil­len­de ma­nie­re van doen is. In som­mi­ge kul­tu­re word daar sag­gies han­de ge­klap of die han­de bak na me­kaar ge­bring om dank te be­tuig. In tra­di­si­o­ne­le A­fri­ka­kul­tu­re is di­rek­te oog­kon­tak met ’n vol­was­se­ne nie be­leef nie, maar Eu­ro­pe­se kul­tu­re moe­dig dit weer aan.

Ver­dui­de­lik aan jou kind dat die on­der­lig­gen­de bood­skap van dié ge­drag die­self­de is: Ons re­spek­teer me­kaar.

Goeie ma­nie­re word vas­ge­lê deur po­si­tie­we dis­si­pli­ne. Prys jou kind wan­neer sy dit reg doen of wys jou goed­keu­ring deur po­si­tief op haar te re­a­geer. As jy te veel klem lê op ge­brek­ki­ge ge­drag en dit die heel­tyd wil straf, skep jy ’n at­mos­feer waar­in jou kind ge­stres gaan voel, of voel dat sy met a­rends­oë dop­ge­hou word. Dít ter­wyl die punt van goeie ma­nie­re juis is om die men­se om jou op hul ge­mak te stel.

Dis ’n fyn on­der­skeid, maar vir die aan­leer van ma­nie­re moet jy mik vir ’n ge­moe­de­li­ke at­mos­feer. El­ke maal­tyd moe­nie soos ’n toets voel nie. Dit moet vir jou kind lek­ker voel om haar be­leef te ge­dra.

Goei­e­ma­nie­re-spe­le­tjies is baie doel­tref­fend. Speel by­voor­beeld aan die e­tens­ta­fel dat jul­le by die ko­nin­gin gaan eet of dat sy by jul­le eet. Hoe ge­dra ’n mens jou dan? Al­les kry ’n as­se­blief en dan­kie by, jy sit mooi reg­op, jy praat in ’n mooi stem­toon, jy neem klein hap­pies, en ja wat, lig som­mer jou pin­kie ook! Saam met die law­wig­heid leer jou kin­ders hoe om hul­le te ge­dra.

Een­dag as jou kin­ders groot is, gaan hul­le jou daar­voor be­dank dat jy hul­le goeie ma­nie­re ge­leer het. Dan weet jy jy het iets groots reg­ge­kry.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.