‘Eie­soor­ti­ge’ Cas sterf

Die Burger - - 6 - Jo Prins La­e­ti­tia Pop­le

Die joer­na­lis, dra­ma­turg en skrywer Cas van Rens­burg is gis­ter­og­gend op 76-ja­ri­ge ou­der­dom in ’n af­tree­oord op On­rus dood.

Van Rens­burg was ook ’n skil­der en ken­ner van die Jun­gi­aan­se siel­kun­de. Hy het die laas­te jaar of wat met sy ge­sond­heid ge­suk­kel en het aan sy hart be­swyk.

Die skrywer Pe­tro­vna Me­te­lerk­amp sê sy en Van Rens­burg was 36 jaar lank vrien­de, “deur dik en dun”.

“Dik was die goeie tye, nag­te op sy stoep in He­mel & See, in Ver­mont, on­der die Sui­der­kruis, met die klap van bran­ders wat breek. Dan kon hy so fi­lo­so­feer dat ’n mens wens daar is ’n band­op­ne­mer langs die bot­tel rooi­wyn. Ge­luk­kig is Cas se wys­he­de in sy tal­le no­ta­boe­ke be­waar, heel moont­lik pu­bli­seer­baar.

“Cas het groot lof ge­kry vir sy eer­ste boek, Jou dro­me – die on­be­wus­te het ál die ant­woor­de (JL van S­chaik, 2000). Daar­na het ek Die prin­ses in el­ke vrou uit­ge­gee, wat ’n re­sen­sent laat voel het ‘soos ie­mand wat dae lank aan die voe­te van ’n ghoe­roe ge­sit het’.

“Hier bring hy prin­ses Di­a­na, S­neeu­wit­jie en Carl Jung by­me­kaar in ’n boek oor die diep­ste van al­le waar­he­de: Hoe om ge­woon­weg mens te wees, ‘ge­stroop van al­le waan’, en naak”.

“Die dun tye het ge­kom wan­neer Cas die oor­logs­pad ge­kies het. S­teeks en vol gei­te, soos net voor die ver­sky­ning van sy won­der­li­ke boek oor die man­li­ke psi­ge: In el­ke man ’n wond – Os­car Pis­to­ri­us en al die an­der met seer, don­ker kan­te.

“Met die re­di­ge­ring half­pad deur ’n uit­ha­ler-re­dak­teur vol­tooi, skop Cas skie­lik vas: Hy laat nie aan sy woor­de ver­an­der nie. Pro­duk­sie is ge­staak, die vriend­skap is ná on­der­han­de­ling her­stel, maar die boek moet nog ver­skyn.

“Teen die ein­de, toe Cas – nog nie 77 nie – oor­woë sê hy is ‘ge­reed om deur die poor­te te gaan’, het hy vre­de ge­had. Na­ma­te hy weens hart­ver­sa­king ver­swak het, was hy rus­tig. Sy laas­te ver­soek was dat ek vir hom uit die By­bel moet lees.”

Die oud­joer­na­lis en skrywer Ka-

rin Bryn­ard sê Van Rens­burg was een van die laas­te van sy soort in die joer­na­lis­tiek voor­dat hy af­ge­tree het.

“Deur en deur ’n ous­kool-in­tel­lek­tu­eel, on­ge­loof­lik wyd en ryk­lik be­le­se, ver­fynd en sjar­mant soos ’n En­gel­se lord, maar ter­self­der­tyd ’n on­be­keer­ba­re rak­ker en ge­nie­ter van die le­we. Hy kon te­ge­lyk die po­ë­tie­se en die ab­sur­de raak­sien.”

Bryn­ard sê sy het twee maal on­der Van Rens­burg ge­werk by die tyd­skrif In­sig, waar­van hy ’n stig­ters­lid en vir twee de­ka­des lank ad­junk­re­dak­teur was.

“Die le­we was nooit saai in sy om­ge­wing nie, want hy was wis­pel­tu­rig – een oom­blik da­we­rend en don­de­rend, dan weer kin­der­lik op­ge­won­de oor ’n ‘won­der­sko­ne’ stuk skryf­werk of week­ge­luk­kig oor ’n diep fi­lo­so­fie­se be­pein­sing in ’n ar­ti­kel, en die vol­gen­de oom­blik eet ons bun­ny­chow saam met die kon­struk­sie­wer­kers van die om­ge­wing by ’n slap­tjips­win­kel op die hoek en ge­niet dit ga­te uit.

“Hy het die res van ons in die joer­na­lis­tiek soos bleek­sie­le laat lyk. Hy was ’n heer­li­ke, eie­soor­ti­ge, ek­sen­trie­ke bo­heem. Met ’n ewe mooi stem wat die vol­le re­gis­ter van sy ka­rak­ter kon uit­dra.”

Van Rens­burg laat nie naas­be­staan­des ag­ter nie, net vrien­de, en hul­le be­plan nie ’n be­graf­nis nie, net ’n fees van vrien­de, sê Me­te­lerk­amp.

en

Fo­to: MICHAEL HAMMOND

Cas van Rens­burg ge­sels met Mur­ray La Vi­ta oor sy boek Die prin­ses in el­ke vrou.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.