Mid­del­grond word be­dreig

Die Burger - - 15 - Ras­setwis be­dreig al­mal Teel­aar­de vir ra­di­ka­lis­me Wan­hoop uit­ge­buit A­friForum se nu­we in­slag Ma­le­ma se dilemma Die po­li­tie­ke sen­trum

Ra­di­ka­le stem­me voed me­kaar én ras­se­span­ning in Suid-A­fri­ka. Dit is d­rin­gend nood­saak­lik dat koel kop­pe en die stem van re­de die de­bat weer be­gin oor­heers om op­los­sings vir ons pro­ble­me te vind, skryf A­nisha Ga­rib.

Die po­li­tie­ke mid­del­grond (die sen­trum) in SuidA­fri­ka is steeds sterk, maar word erns­tig be­dreig deur ge­vaar­li­ke po­li­tie­ke re­to­riek van or­ga­ni­sa­sies en lei­ers­fi­gu­re aan op­po­ne­ren­de ui­ter­stes van die po­li­tie­ke spek­trum.

Op die oog af be­veg or­ga­ni­sa­sies soos die EFF en A­friForum me­kaar, maar in werk­lik­heid voed hul­le me­kaar en maak hul­le me­kaar ster­ker. Dít ten kos­te van die stil­le meer­der­heid van Suid-A­fri­ka­ners oor al­le ras­se­groe­pe heen wat ’n wel­va­ren­de, sta­bie­le en vol­hou­ba­re toe­koms vir die land wil hê.

A­friForum en Ju­li­us Ma­le­ma blyk mees­ter­stra­teë te wees wat vin­nig die kuns aan­ge­leer het om die don­ker­der nei­gings in ons aard aan te wak­ker.

El­ke keer as Ma­le­ma ras­se­haat aan­vuur of drei­ge­men­te teen wit Suid-A­fri­ka­ners maak, kry A­friForum hon­der­de nu­we be­ta­len­de le­de wat hom in staat stel om sy a­gen­da te ver­sterk en te be­vor­der, soos om sy saak te in­ter­na­si­o­na­li­seer.

Soort­ge­lyk, wan­neer ver­teen­woor­di­gers van A­friForum om­stre­de uit­spra­ke maak (soos hul on­lang­se stel­ling dat a­part­heid nie ’n mis­daad teen die mens­dom was nie, of deur Ma­le­ma di­rek aan te val), dryf hul­le dui­sen­de men­se na Ma­le­ma en sy EFF.

Ek is ’n Suid-A­fri­ka­ner van In­die­se af­koms – dus waar­skyn­lik nie deel van die kern-tei­ken­groe­pe van e­ni­ge van hier­die stry­den­de groe­pe nie. Dit be­gin eg­ter vir my dui­de­lik word dat po­li­tiek ge­ma­tig­des soos ek uit­ein­de­lik ook aan die ont­vang­kant kan wees van maat­skap­li­ke on­sta­bi­li­teit wat deur die ras­setwis van hier­die groe­pe ver­oor­saak kan word.

In die be­son­der het die EFF­hoof­sweep, Floyd S­hi­vam­bu, se on­lang­se aan­val op Is­mail Mo­mo­ni­at van die te­sou­rie ge­ïl­lus­treer dat geen Suid-A­fri­kaan­se ras­se­groep on­aan­ge­raak sal bly in ’n po­li­tie­ke kli­maat wat deur ras­se-vy­an­dig­heid ge­ken­merk word nie.

Suid-A­fri­ka se u­nie­ke maat­skap­lik-e­ko­no­mie­se werk­lik­he­de skep ’n ruim teel­aar­de vir ras­ge­dre­we ver­deeld­heid en po­ten­si­ë­le vy­and­skap.

E­ko­no­mie­se on­ge­lyk­heid word groot­liks vol­gens ras­se­ly­ne waar­ge­neem. Daar is groot­skaal­se ar­moe­de – meer as 55% van Suid-A­fri­ka­ners leef in ui­ter­se ar­moe­de.

Vir meer as t­wee de­ka­des lank mis­luk die re­ge­ring om kri­tie­se kwes­sies soos grond­her­vor­ming en werk­skep­ping aan te pak. Hoogs ge­skool­de men­se ver­laat die land in hul dui­sen­de.

Ten spy­te van hier­die pro­ble­me kon Suid-A­fri­ka se­dert die po­li­tie­ke oor­gang in 1994 ’n ma­te van maat­skap­li­ke sa­me­ho­rig­heid hand­haaf son­der e­ni­ge werk­li­ke be­drei­ging van ras­se­kon­flik.

Ra­di­ka­le re­to­riek en uit­spra­ke is geen­sins ’n vreem­de ver­skyn­sel in Suid-A­fri­ka nie – maar ek het al­tyd aan­vaar dat re­de en koel kop­pe sal se­ë­vier en dat klein ra­di­ka­le groe­pe geen werk­li­ke im­pak op die po­li­tie­ke kli­maat sal hê nie.

Dit word eg­ter toe­ne­mend moei­lik om die hui­di­ge woe­de en ek­stre­me sen­ti­men­te, van al­le kan­te, te ig­no­reer.

Aan die een kant fo­kus Ma­le­ma op die arm meer­der­heid wat niks het om te ver­loor nie.

Dit is mak­lik om die wan­hoop van sul­ke men­se uit te buit en om woe­de en ra­di­ka­lis­me aan te wak­ker. Daar is groot ont­nug­teForum ring on­der arm swart Suid-A­fri­ka­ners dat die nu­we de­mo­kra­tie­se be­de­ling niks aan hul lot ver­an­der het nie. Dit is dan ook mak­lik om son­de­bok­ke te skep en die vin­ger na wit Suid-A­fri­ka­ners as die wor­tel van al­le kwaad te wys.

Aan die an­der kant is daar wit Suid-A­fri­ka­ners, ver­al A­fri­ka­ners, wat al hoe meer ge­mar­gi­na­li­seer voel en ’n to­ta­le ver­lies van hul land, taal en i­den­ti­teit vrees.

Die tal­le wreed­aar­di­ge plaas­moor­de oor baie ja­re heen laat selfs stem­me op­gaan oor volks­moord en et­nie­se sui­we­ring. A­friForum lyk toe­ne­mend na die ver­teen­woor­di­ger van hier­die ont­nug­ter­de groep.

Of­skoon al­bei groe­pe reg­ma­ti­ge kwes­sies pro­beer ta­kel, kan hul toe­ne­mend ra­di­ka­le stand­pun­te be­skou word as simp­to­me van die erns­ti­ge pro­ble­me waar­mee die land te kam­pe het. In plaas daar­van om deel van die o­plos­sing te word, word hul­le deel van die pro­bleem. Daar is in­der­daad te­kens dat al­bei ui­ter­stes die laas­te tyd meer ra­di­kaal raak.

Dit is dui­de­lik dat iets in die laas­te paar maan­de by A­friForum ver­an­der het. Se­dert sy ont­staan was A­friForum al­tyd ver­sig­tig om nie ge­sien te word as ras­ge­dre­we of ver­regs nie. Dit was al­tyd dui­de­lik dat A­fri- ’n sag­te p­lek vir die A­fri­ka­ner­ge­meen­skap ge­had het, maar dit was nie on­ge­woon dat hy na­mens in­di­vi­due of groe­pe bui­te die A­fri­ka­ner­ge­meen­skap sou op­tree nie.

’n Be­dui­den­de skuif in sy po­li­tie­ke hou­ding en in­slag is eg­ter dui­de­lik.

On­lang­se uit­spra­ke en ak­sies dui op ’n daad­werk­li­ke be­sluit deur A­friForum om sy vo­ri­ge ver­sig­ti­ge en ras-sen­si­tie­we be­na­de­ring te laat vaar en o­pen­lik en ag­gres­sief daar­op te fo­kus om die po­li­tie­ke reg­ter­vleu­el te mo­bi­li­seer.

Dit is nie moei­lik om af te lei dat A­friForum die in­spi­ra­sie vir sy nu­we in­slag by pres. Do­nald Trump van A­me­ri­ka se suk­ses­vol­le ver­kie­sings­veld­tog vind nie. Trump het ook sterk fo­kus ge­plaas op sy kern-on­der­steu­ners­ba­sis. A­friForum se flan­ke­ring met in­vloed­ry­ke fi­gu­re na aan Trump ver­sterk hier­die per­sep­sie.

Dit is geen ge­heim nie dat Ma­le­ma hom tans toe­spits op ’n baie spe­si­fie­ke kern-on­der­steu­ners­ba­sis en nie juis om­gee oor steun bui­te sy tei­ken­groep van ont­nug­ter­de en on­te­vre­de swart Suid-A­fri­ka­ners nie. Die ANC se nu­we be­lei­de oor gra­tis on­der­wys en grond­her­vor­ming het Ma­le­ma en die EFF ge­dwing om ra­di­ka­ler te word.

Ras­ge­dre­we uit­spra­ke en be­dek­te drei­ge­men­te van ge­weld en grond­be­set­ting blyk die EFF se stra­te­gie­se po­li­tie­ke aan­slag te wees. Dit gaan waar­skyn­lik toe­neem in in­ten­si­teit soos die ver­kie­sing van 2019 na­der kom.

Ty­dens die on­stui­mi­ge tyd­perk van die veel­par­ty-on­der­han­de­lin­ge wat uit­ge­loop het op die vreed­sa­me po­li­tie­ke oor­gang in 1994, was die moont­lik­heid van on­sta­bi­li­teit, cha­os en selfs bur­ger­oor­log heel­tyd teen­woor­dig. Men­se het blik­kies­kos by­me­kaar­ge­maak en ge­reed ge­maak vir die erg­ste.

Daar­die erg­ste moont­li­ke sce­na­rio het eg­ter nie ge­beur nie, hoof­saak­lik van­weë die teen­woor­dig­heid van koel­kop­pe en die oor­wig van ge­ma­tig­de prag­ma­tis­te.

Selfs al is daar tans tal­le uit­da­gings, lyk dit as­of die po­li­tie­ke sen­trum in Suid-A­fri­ka steeds sterk is. Ons het ’n be­trek­lik sta­bie­le e­ko­no­mie­se om­ge­wing. Ons het ’n president wat be­kend is as ’n po­li­tiek ge­ma­tig­de. Ra­di­ka­le groe­pe word his­to­ries by die stem­bus ge­straf. Ons het ’n vrye me­dia wat help met deur­sig­tig­heid en ruim­te skep vir ge­son­de po­li­tie­ke de­bat.

Dit be­gin eg­ter dui­de­lik word dat ons dit nie as van­self­spre­kend kan aan­vaar dat die ge­ma­tig­de sen­trum on­be­paald sal se­ë­vier nie. Daar is groot uit­da­gings vir Suid-A­fri­ka­ners wat ’n vreed­sa­me en vol­hou­ba­re toe­koms vir hui­di­ge en toe­koms­ti­ge ge­slag­te wil hê.

Ons sal die kwes­sies van ui­ter­se ar­moe­de, on­se­ker­heid en ver­vreem­ding, wat tans die ra­di­ka­le e­le­men­te in ons sa­me­le­wing voed, moet op­los. Vol­hou­ba­re lang­ter­myn­be­plan­ning is no­dig om Suid-A­fri­ka ’n voor­spoe­di­ge en vre­de­lie­wen­de p­lek te maak vir al­mal wat daar­in woon.

Dit is tyd dat koel kop­pe en die stem van re­de die de­bat weer moet be­gin oor­heers om op­los­sings vir Suid-A­fri­ka se pro­ble­me te vind.

Son­der die ge­ma­tig­de stem kan die sen­trum mee­gee en p­lek maak vir ’n ge­po­la­ri­seer­de po­li­tie­ke om­ge­wing waar die pad na ’n sta­bie­le toe­koms ver­lo­re kan raak. A­nisha Ga­rib is ’n vry­skut­joer­na­lis en ’n ge­meen­skap­sen om­ge­wings­ak­ti­vis.

‘‘

In plaas daar­van om deel van die o­plos­sing te word, word hul­le deel van die pro­bleem.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.