Hul­le ver­an­der die he­le sto­rie

Hoe ge­maak as jy ’n flo­re­ren­de kleu­ter­skool het en daar is ’n be­hoef­te in die om­ge­wing na nóg goeie kleu­ter­skool­op­voe­ders en -on­der­rig? Jy lei die be­staan­de op­voe­ders op so­dat hul­le goeie on­der­rig in hul eie skool­tjies kan gee, skryf Ger­da de Wet.

Die Burger - - 18 -

Die Kin­der­land-kleu­ter­skool in Wel­ling­ton be­staan se­dert 2010 en het on­langs met ’n nu­we uit­brei­ding be­gin, naam­lik die Kin­der­land-a­ka­de­mie. Dis ’n fa­mi­lie­on­der­ne­ming en elk­een neem met ge­mak sy of haar plek in die rat­werk in.

Die se­ni­or le­de in die fa­mi­lie is dr. T­hys S­mith, voor­sit­ter en oud-pre­di­kant, dr. Ri­na S­mith, oud­lek­tor en ken­ner van ge­meen­skaps­ont­wik­ke­ling, en Ger­tie S­mit, oud­lek­tor in die grond­slag­fa­se aan die KSUT op Wel­ling­ton. Dis ’n goeie in­ter­dis­si­pli­nê­re span wat on­der voor­sit­ter­skap van T­hys staan.

Die skool het in die agt jaar van sy be­staan in ve­le op­sig­te ge­groei. ’n Hoog­te­punt was die ont­wik­ke­ling van die Kin­der­land-dag­pro­gram wat deur die Wes-Kaap­se On­der­wys­de­par­te­ment goed­ge­keur en ge­re­gis­treer is. Uit dank­baar­heid vir al die se­ë­nin­ge by die kleu­ter­skool wou hul­le graag ’n ver­skil in die le­we van min­der­be­voor­reg­te kin­ders maak.

Eer­der as om nog ’n kleu­ter­skool te be­gin, het hul­le be­sluit om hul pro­gram be­skik­baar te stel aan op­voe­ders van be­staan­de kleu­ter­sko­le en hul­le daar­in op te lei. Só het die Kin­der­lan­da­ka­de­mie van­jaar ont­staan.

Die be­lang­rik­heid van vroe­ë­kin­d­ont­wik­ke­ling in die land kom in die ge­sprek na vo­re. Dit is ’n na­si­o­na­le pri­o­ri­teit en die na­si­o­na­le ont­wik­ke­lings­plan van die re­ge­ring stel dit ten doel dat al­le voor­skool­se kin­ders teen 2030 in kleu­ter­sko­le sal wees om hul leer­ge­reed­heid te be­vor­der.

Baie kin­ders be­gin tans hul skool­loop­baan met ’n ag­ter­stand wat dik­wels nooit uit­ge­wis word nie. Dit hou weer ver­band met skool­ver­la­ting, ar­moe­de en werk­loos­heid.

“Jy weet, ons sê hier vir me­nis­trust, kaar: If we can chan­ge the be­gin­ning of the sto­ry, we can chan­ge the w­ho­le sto­ry,” sê T­hys.

Dit is dui­de­lik dat die op­lei­ding van voor­skool­se op­voe­ders vir die a­ka­de­mie die doel­tref­fend­ste wy­se is om die sto­rie ’n be­ter be­gin­punt te gee.

Ger­tie voeg by: “As ons kan help dat kin­ders uit min­der­ge­goe­de ag­ter­gron­de be­ter toe­ge­rus is om in gr. R te vor­der, sal ons baie dank­baar wees. Hier­voor is kun­di­ge voor­skool­se op­voe­ders en ’n goeie dag­pro­gram no­dig om te voor­kom dat kin­ders met ’n ag­ter­stand tot gr. R toe­tree. On­ge­luk­kig is dit die re­a­li­teit van die mees­te kin­ders in ons land.”

“Die mees­te van die 70 vroue wat van­jaar by die a­ka­de­mie in­ska­kel, woon in die om­ge­wing tus­sen Wel­ling­ton en die Paarl en be­dryf hul kleu­ter­skool­tjies van­uit hul hui­se – van­uit ’n ek­stra ver­trek of ’n mo­tor­huis,” ver­tel sy ver­der.

“Die op­lei­ding vind op Sa­ter­dag­og­gen­de by Kin­der­land-kleu­ter­skool plaas. Dit be­hels tien werk­ses­sies wat oor die jaar ver­sprei is. In hier­die werk­ses­sies word die vol­gen­de vyf we­ke van die dag­pro­gram en hulp­mid­dels be­spreek.

“Op hier­die ma­nier word die op­voe­ders deur die jaar on­der­steun in die im­ple­men­te­ring van die pro­gram.”

Twee do­na­teurs maak hier­die op­lei­ding moont­lik – die In­ce­ba­trust en DGB (Doug­lasG­reen­Bel­ling­ham). “Die In­ce­ba-trust, deel van die Han­ne­li Ru­pert-ge­tui­e­kort het ’n groot be­trok­ken­heid in die Dra­ken­stein­val­lei en doen waar­de­vol­le werk ten op­sig­te van vroe­ë­kin­d­ont­wik­ke­ling in Fransch­hoek, die Paarl, Klap­muts en Wel­ling­ton. Kin­der­lan­da­ka­de­mie tree dus as diens­ver­skaf­fer op in die Wel­ling­ton­a­rea.”

Hul­le ver­tel ver­der om die beurt dat op­voe­ders wat for­me­le VKO-op­lei­ding kry, nie nood­wen­dig toe­ge­rus word om die kur­ri­ku­lum op ’n dag-tot-dag-ba­sis te im­ple­men­teer nie.

“Jy weet, die for­me­le op­lei­dings­in­stan­sies het ’n vol kur­ri­ku­lum; hul­le kan nie in­diep­te­pro­gram­be­ge­lei­ding ook nog doen nie. En dit is waar ons in­pas – om in­diens­op­lei­ding te gee,” sê S­mit.

Maar wat van kin­ders wat nie in ’n kleu­ter­skool is nie?

“67% van kin­ders in die WesKaap is nie in ’n kleu­ter­skool nie. En dan is daar nog ver­de­re ont­stel­len­de na­vor­sing wat aan­dui dat op drie­ja­ri­ge ou­der­dom kin­ders uit ’n min­der­be­voor­reg­te ag­ter­grond on­ge­veer slegs ’n kwart van die woor­de van hul meer be­voor­reg­te maats hoor.” Wat van hier­die kin­ders? “Ons glo die ant­woord lê in sto­ries. Baie sto­ries waar­na die kin­ders kan luis­ter om hul woor­de­skat uit te brei.”

Die sto­ries wat Kin­der­lan­da­ka­de­mie ge­bruik, kom hoof­saak­lik uit die pu­bli­ka­sie Sto­ries vir pik­kies en peu­ters deur Ger­tie wat in Au­gus­tus by Ta­fel­berg Uit­ge­wers ver­skyn het.

Hier­die pren­te­boek be­vat 40 sto­ries, een per skool­week, met kleur­ry­ke il­lus­tra­sies vir kin­ders van een tot drie jaar en is ge­skryf oor die te­mas wat in kleu­ter­sko­le ge­bruik word. Ag­terin die boek is ’n ge­bruiks­gids wat vir die op­voe­der rig­ly­ne gee hoe om die boek by die klas­pro­gram te in­kor­po­reer.

Ger­tie ver­dui­de­lik oor die oog­merk van die boek: “Die taal en woor­de­skat waar­aan ’n klein­tjie in ’n kleu­ter­skool bloot­ge­stel gaan word, word in die boek ge­bruik.

“Die i­dee is dan dat ’n ou­er of ie­mand in die huis­hou­ding een sto­rie per week vir die klein­tjie sal lees. Sy/hy lees el­ke dag die­self­de sto­rie en ge­sels daar­na oor die pren­te, by­voor­beeld: Hoe­veel eend­jies sien jy? Wat­ter kleur is die blom? So kry die kind el­ke dag die ge­leent­heid om na goeie A­fri­kaans te luis­ter en oor die sto­ries te praat.”

Die pro­jek is op 25 Sep­tem­ber in Wel­ling­ton van sta­pel ge­stuur. Die boe­ke is deur ver­skil­len­de in­stan­sies op Wel­ling­ton ge­borg.

“Ons droom is eg­ter baie gro­ter as hier­die 156 klein­tjies in Kin­der­land-kleu­ter­skool,” voeg T­hys by. “Ons be­plan om ver­der as Wel­ling­ton uit te brei. Daar is ’n groot be­hoef­te, maar wat die mo­del gaan wees, is nog nie se­ker nie.

“Vir nou is ons fo­kus in die Dra­ken­stein-ge­bied waar daar baie ge­leent­he­de is, om by­voor­beeld die pro­gram ook vir En­gel­sen X­ho­sa­spre­ken­de klein­tjies toe­gank­lik te maak.”

Fo­to: VER­SKAF

Die be­kend­stel­ling vandie boek Sto­ries vir pik­kies en peu­ters wat deel vorm van Kin­der­land-kleu­ter­skool in Wel­ling­ton se pro­gram om kleu­ter­skool­kin­ders on­der meer te help om A­fri­kaans te leer.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.