Geel­baad­jies laat Em­ma­nu­el Ma­cron stei­er

Die Burger - - 11 - Wê­reldBur­ger Le­o­pold S­choltz

Ná ’n twee­de ver­ne­de­ren­de toe­ge­wing aan ’n groep on­ge­or­ga­ni­seer­de, cha­o­tie­se be­to­gers lyk dit of pres. Em­ma­nu­el Ma­cron van Frank­ryk po­li­ties stei­er.

Dié land se stra­te word nou al weke lank op ho­rings ge­neem deur ’n groep wat hul­self die “gi­lets jau­nes” (geel­baad­jies) noem. Die naam kom van die geel glim­baad­jies wat elke Fran­se voer­tuig vir noodgevalle moet hê.

Dit het al­les be­gin by Ja­cli­ne Mou­raud wat op 18 Ok­to­ber ’n op­roep op Facebook ge­plaas het vir pro­tes teen die Ma­cron-re­ge­ring se be­plan­de ver­ho­ging van brand­stof-ak­syns. Dit het vin­nig ge­groei tot die grootste pro­tes­be­we­ging se­dert 1968, toe die re­ge­ring van pres. C­har­les de Gaul­le by­na tot ’n val ge­bring is.

Daar is elke na­week groot­skaal­se be­to­gings in Pa­rys en an­der ste­de, en die laas­te twee na­we­ke het dit in ge­weld ont­aard – win­kels is ge­plun­der, ge­par­keer­de mo­tors is aan die brand ge­steek, selfs die stand­beeld van

Ma­ri­an­ne by die Arc d’T­ri­omp­he is stuk­kend ge­slaan.

Die on­te­vre­den­heid het sy oor­sprong in Ma­cron se neo-li­be­ra­le e­ko­no­mie­se be­leid. E­ner­syds het die Fran­se ge­woond ge­raak aan ’n klomp so­si­a­lis­tie­se kus­sings, wat ge­maak het dat hul­le ge­rief­lik deur staats­hulp aan die gang ge­hou is.

In die pro­ses het die e­ko­no­mie on­doel­tref­fend en in­ter­na­si­o­naal on­me­de­din­gend ge­raak. Ma­cron het aan die be­wind ge­kom met be­lof­tes dat hy die vas­ge­roes­te rat­te van die e­ko­no­mie weer los sou maak en wel­vaart mee­bring, al sou dit pyn be­te­ken.

En in­der­daad, van die pyn het baie Fran­se iets on­der­vind, maar (nog?) nie van die wel­vaart nie. Dis nou bui­ten die boon­ste 1% van die be­vol­king, wat nóg ry­ker ge­word het.

Bo­wen­dien is mil­joe­ne Fran­se, ver­al dié op die plat­te­land, in die lig van swak o­pen­ba­re ver­voer van mo­tors af­hank­lik. En dus het die ver­ho­ging van brand­stof-ak­syns die sim­bool ge­word van pro­tes teen ’n be­leid wat as on­ge­voe­lig er­vaar word.

Die geel­baad­jie-be­we­ging is dui­de­lik ge­ra­di­ka­li­seer. So­wel link­se as reg­se ek­stre­mis­te het die saak dank­baar aan­ge­gryp en hits men­se op teen ’n jong pre­si­dent – 40 jaar oud – wat ’n be­son­der ar­ro­gan­te in­druk maak.

Ma­cron is nou ge­dwing om op ’n ver­ne­de­ren­de wy­se toe te gee. Eers is die ver­ho­ging van die ak­syns met ses maan­de uit­ge­stel, en on­der­tus­sen is dit vir ’n vol­le jaar van die baan.

Nog ’n as­pek wat die aan­dag trek: Die pro­tes­te het met so­si­aal-e­ko­no­mie­se pro­ble­me te ma­ke en die im­mi­gra­sie-kwes­sie speel geen rol nie. Maar dis na­tuur­lik nie te sê dat dit so gaan bly nie; daar­voor is din­ge té vloei­baar.

Dis’ n ope vraag of Ma c r ons y breë so­si­aal e­ko­no­mie­se be­na­de­ring gaan ver­an­der. In­dien wel, gaan dit on­ge­twy­feld die her­stel van die e­ko­no­mie knie­hal­ter – en só tree die be­to­gers op die duur teen hul eie be­lan­ge op.

‘‘

Baie Fran­se het al van die pyn van Ma­cron se e­ko­no­mie­se her­vor­ming on­der­vind, maar nie van die wel­vaart nie.

­

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.