’n Lang wag vir ’n nu­we naam

’n Lang­tong­vlieg uit die Han­tam dra dees­dae die naam van ’n boor­ling van K­lein­mond. En­ge­la Du­ve­na­ge ver­tel meer daar­oor. Wie is Eu­ge­ne Ma­ri­nus?

Die Burger - - 3 - Foto’s: FLORIAN KAROLYI Foto: AR­GIEF

As jy weer in die Han­tam­na­si­o­na­le bo­ta­nie­se tuin dig­by Nieu­woudt­vil­le kom, maak ’n punt daar­van om een van die om­ge­wing se vreemd­ste, grys­ste en klein­ste in­wo­ners te gaan soek.

Dis ’n lang­tong­vlieg wat maar eers ver­le­de jaar naam ge­kry het.

Teen so­wat 4 cm is die vlieg se swart strooi­tjie van ’n tong so te sê dub­bel so lank soos sy lyf.

In blom­tyd is dit heel aar­dig om die in­sek, op soek na nek­tar, soos ’n mini-he­li­kop­ter te sien hang bo­kant ’n plant.

Na­vor­sers het al uit­ge­vind dat dit die e­nig­ste in­sek is wat min­stens vier blom­soor­te kan be­stuif. Dié het al­mal be­son­der lang tui­te, wat beteken dat nie som­mer e­ni­ge in­sek tot heel onder kan reik om nek­tar uit te suig en in die pro­ses vol stuif­meel te raak nie.

As dit nie vir die ge­reel­de be­soe­ke van dié lang­tong­vlieg was nie, sou fy­ne blom­spe­sies soos die pers­kus­sing­tjie (La­pei­rou­sia o­re­o­ge­na) of Fra­mes-se­bob­be­jaan­tjie (Ba­bi­a­na fra­me­sii) dus kon uit­sterf.

Die eer­ste voor­beeld daar­van is reeds in 1988 in­ge­sa­mel. Se­dert­dien het plant­kun­di­ges en in­sek­kun­di­ges wat in die Han­tam werk dit be­spreek, maar nie­mand het nog ’n amp­te­li­ke, on­der­skei­ba­re naam daar­voor ge­gee nie.

Hul­le was ook nie pre­sies se­ker of dit dalk ’n heel nu­we spe­sie was nie.

Om ag­ter die kap van die byl te kom, is voor­beel­de daar­van na die Suid-A­fri­kaan­se vlieg­ken­ner Da­vid Bar­ra­clough van Die lang­tong­vlieg met sy lang swart stroot­jie van ’n tong kan jy te sie­ne kry in die Han­tam- na­si­o­na­le bo­ta­nie­se tuin dig­by Nieu­woudt­vil­le. Dié klei­ne vlieg is die e­nig­ste in­sek wat min­stens vier blom­soor­te kan be­stuif. Eu­ge­ne het in K­lein­mond groot­ge­word.

Jong­tyd was hy deel van ’n bui­te­le­we­klub wat deur kar­to­graaf Pe­ter S­lings­by be­gin is. Ná skool het hy ’n werk­ne­mer van die Suid-A­fri­kaan­se in­s­ti­tuut vir bi­o­di­ver­si­teit (SANBI) ge­word, en by die Ha­rold Por­ter- na­si­o­na­le bo­ta­nie­se tuin by Bet­tys­baai in­ge­val.

In 2001 het hy Kir­sten­bosch toe ge­skuif, waar hy as teg­nie­se die U­ni­ver­si­teit van K­waZu­luNa­tal ge­stuur. Hy be­stu­deer al min­stens drie de­ka­des lank A­fri­ka se vlieë in die fyn­ste moont­li­ke de­tail.

Nadat hy dit ver­ge­lyk het met an­der lang­tong­vlieg­spe­sies het Bar­ra­clough be­slis dis ’n heel be­son­der­se spe­sie – en dat dit dus ’n naam van sy eie kort.

Bar­ra­clough het in­lig­ting daar­oor aan die ein­de van 2018 in die vak­tyd­skrif Zoot­axa ge­pu­bli­seer.

Hy is by­ge­staan deur Jo­na­than Col­vil­le van die Suid-A­fri­kaan­se na­si­o­na­le bi­o­di­ver­si­teit­in­sti­tuut (SANBI) en die U­ni­ver­si­teit van Kaap­stad, en twee Oos­ten­ryk­se kol­le­gas, Florian Karolyi en Ha­rald K­renn.

Hul­le drie doen al lank na­vor­sing oor die vlieg, en die blom­me wat dit be­soek.

Saam is be­sluit om dit Ma­ri­nus hulp onder meer deel was van ’n na­vor­sing­span wat deur die loop van ’n paar sei­soe­ne op­na­mes ge­maak het van skaars plan­te in die Han­tam.

In 2008 het Eu­ge­ne die eer­ste (en so­ver e­nig­ste) ku­ra­tor ge­word van die Han­tam- na­si­o­na­le bo­ta­nie­se tuin bui­te Nieu­woudt­vil­le in die Noord-Kaap, wat met sy meer as 6 200 ha die groot­ste bo­ta­nie­se tuin in sy soort ter wê­reld is.

‘‘

As dit nie vir die ge­reel­de be­soe­ke van dié lang­tong­vlieg was nie, sou fy­ne blom­spe­sies dus kon uit­sterf.

se lang­tong­vlieg (Pro­soe­ca ma­ri­nu­si) te noem, uit er­ken­ning vir al die hulp en by­stand wat hul­le oor die ja­re ge­kry het van die Han­tam- na­si­o­na­le bo­ta­nie­se tuin se ku­ra­tor, Eu­ge­ne Ma­ri­nus.

Eu­ge­ne Ma­ri­nus, ku­ra­tor van die Han­tam- na­si­o­na­le bo­ta­nie­se tuin.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.