>> Teg­no­lo­gie: He­den­daag­se tronk­truuks

Dank­sy teg­no­lo­gie (en ta­bletre­ke­naars wat voor­sien is) het ge­van­ge­nes in A­me­ri­ka ’n baie slim soort kul­le­ry uit­ge­voer. En ku­ber­kul­le­ry in die tronk is niks nuut nie.

Finweek Afrikaanse Uitgawe - - Kolskoot -

dit was 'n voor­val wat son­der twy­fel op­slae sou maak. Ge­van­ge­nes in meer as vyf tron­ke in A­me­ri­ka het hul ta­blet­te, wat die tronk­o­wer­heid aan hul­le ge­gee het, ge­bruik om ku­ber­kra­kers te word. Hul­le het hul kre­diet­li­mie­te ver­hoog om vir aan­lyn-in­houd en kom­mu­ni­ka­sie te be­taal. Al­te­sa­me 364 ge­van­ge­nes het hul kre­diet­li­mie­te ver­hoog met ’n ge­sa­ment­li­ke be­drag van by­na $250 000.

Die ge­van­ge­nes het ’n swak­plek in die ta­blet­te se pro­gram­ma­tuur uit­ge­buit. (Amp­te­na­re het gou aan­ge­kon­dig dat geen be­las­ting­be­ta­lers­geld be­trok­ke was nie.)

Vol­gens nuus­be­rig­te het som­mi­ge ge­van­ge­nes hul kre­diet­li­miet met $9 990 ver­hoog, ter­wyl 50 hul kre­diet met meer as $1 000 ver­hoog het. Dit het my laat dink.

Was die ge­van­ge­nes voor­heen ku­ber­kra­kers, of het hul­le dié vaar­dig­he­de in die tronk ge­leer? Hul­le sê mos dat as jy nie ’n be­roeps­mis­da­di­ger was voor jy in ’n tronk was nie, jy be­slis een sal wees wan­neer jy uit­kom.

“’n Ge­van­ge­nis is ’n wer­wing­sen­trum vir die mis­daad­be­dryf,” het die fi­lo­soof Mi­chel Fou­cault ge­sê.

Of, soos Jack Le­vin, die A­me­ri­kaan­se pro­fes­sor in kri­mi­no­lo­gie, dit ge­stel het: “Om ge­van­ge­nis­se te bou om mis­daad te be­veg, is soos om be­graaf­pla­se te bou om siek­tes te be­veg.”

Is daar meer ku­ber­kra­kers in die tron­ke, en daar­om neem dié ken­nis in die tron­ke toe?

Nuus­be­rig­te het bekend ge­maak dat die ta­blet­diens aan ge­van­ge­nes en ge­van­ge­nis­se in A­me­ri­ka ge­le­wer word deur J­pay, wat die diens in ven­noot­skap met die It-maat­skap­py Cen­tu­ry­link bied.

Die twee maatskappye het dit dui­de­lik ge­stel dat die stel­sel­swak­heid nou her­stel is, maar hul­le wou nie ver­klap hoe die kre­diet­li­mie­te kuns­ma­tig ver­hoog is nie.

J­pay se ta­blet­te laat ge­van­ge­nes toe om teen be­ta­ling e-pos te kry, geld­oor­pla­sings te doen, musiek te luis­ter, vi­de­o­ge­sels te ge­bruik, e-boe­ke en se­ëls te koop, en spe­le­tjies te speel.

Op sy web­tuis­te ad­ver­teer J­pay die Jp5-ta­blet as “die vol­gen­de ge­ne­ra­sie van kor­rek­sie­ge­hal­te-ta­bletre­ke­naars”. J­pay se ad­ver­ten­sies sê so ’n ta­blet help jou ge­lief­des “om die tyd om te kry, be­sig te bly en met jou in ver­bin­ding te bly”. J­pay het in 2002 be­gin om hier­die diens aan ge­van­ge­nis­se te bied en het nou ’n teen­woor­dig­heid in ge­van­ge­nis­se in 35 deel­sta­te in A­me­ri­ka.

Jeff Ray, I­da­ho se ge­van­ge­nis­woord­voer­der, hou vol dat die re­ke­naar­mis­bruik “ken­nis van die J­pay-stel­sel” ver­eis en dat ge­van­ge­nes “die stel­sel se kwes­baar­heid ge­bruik het om hul kre­diet on­reg­ma­tig te ver­hoog”.

Dis­si­pli­nê­re stap­pe word teen die ge­van­ge­nes ge­doen, en so­wat $65 000 van die on­eer­li­ke kre­diet­be­drae is al ver­haal. As ’n mens vo­ri­ge voor­beel­de van ge­waag­de mis­daad bin­ne die ge­van­ge­nis soek, is dit moei­lik om Kon­rads Voits van Yp­si­lan­ti, Mi­chi­gan, mis te kyk. Voits het vroeg ver­le­de jaar in die re­ke­naar­stel­sel van die Wash­te­naw Coun­tytronk in­ge­breek en die ge­van­ge­nis­re­gis­ter ver­an­der om sy vriend vroeg vry te laat. Hy het ook ska­de­li­ke pro­gram­ma­tuur in die tronk se It-per­so­neel­re­ke­naars gein­stal­leer, wat hom be­heer oor die ge­van­ge­nis se net­werk ge­gee het. Sy plan­ne is ge­fnuik toe sy ge­wy­sig­de re­gis­ter met die hand­ge­skre­we re­gis­ter ver­ge­lyk is, en die FBI het hom gou vas­ge­trek. Voits is vir se­we jaar en drie maan­de tronk toe ge­stuur.

Hy is ook be­veel om ’n boe­te van $235 488 aan Wash­te­naw Coun­ty te be­taal vir die kos­te van die on­der­soek en om die stel­sel reg te s­tel.

Maar my guns­te­ling­sto­rie van re­ke­naar­mis­daad in ’n tronk het in 2015 ge­beur, toe die ge­van­ge­nes hul eie re­ke­naars ge­bou het.

Ge­van­ge­nes van die Ma­ri­on-tronk noord van Co­lum­bus in O­hio het hul eie re­ke­naars uit los on­der­de­le ge­bou en hul­le in die pla­fon van die tronk weg­ge­steek.

Die on­der­de­le het ge­kom uit ’n pro­gram vir ge­van­ge­nes waar­ty­dens ver­ou­der­de re­ke­naars uit­me­kaar ge­haal is so­dat die on­der­de­le na die kon­trak­teur te­rug­ge­stuur kon word. Met dié re­ke­naars het hul­le daar­in ge­slaag om in die ge­van­ge­nis se net­werk in te breek en al­ler­lei kat­te­kwaade aan te jaag.

Die o­wer­heid het daar­van uit­ge­vind toe ie­mand ag­ter­ge­kom het dat een van die re­ke­naars op die net­werk sy daag­lik­se in­ter­net­ge­bruiks­perk oor­skry het.

Is die ge­val­le van ge­van­ge­nis­re­ke­naar-mis­daad net die eer­ste voor­beel­de van ’n nu­we ver­skyn­sel wat so al­ge­meen sal word as wat los­prys­re­ke­naar­kra­king nou ge­word het? ■ te­rug­voeer@fin­week.co.za

Die twee maatskappye het dit dui­de­lik ge­stel dat die stel­sel­swak­heid nou her­stel is, maar wou nie ver­klap hoe die kre­diet­li­mie­te kuns­ma­tig ver­hoog is nie.

’n Ge­van­ge­ne ge­bruik sy J­pay-ta­blet-toe­stel in die East Jer­sey­staats­ge­van­ge­nis in Rahway, New Jer­sey.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.