Die nu­we wê­reld van werk

Oor die vol­gen­de vyf jaar, kan die wê­reld- en die plaas­li­ke ar­beids­mark ’n be­dui­den­de ver­skui­wing ver­wag na teg­no­lo­gie wat men­se sal ver­vang. Hoe ons hier­voor voor­be­rei, sal die im­pak op ge­wo­ne men­se be­paal.

Finweek Afrikaanse Uitgawe - - Kolskoot -

’nPaar maan­de ge­le­de ver­tel ’n vriend van my hoe hy on­langs ’n nu­we stuk sag­te­wa­re ont­dek het wat, as dit in sy werk­plek in wer­king ge­stel word, dit se­we men­se se poste on­mid­del­lik oor­bo­dig sal maak. Ek kon sien dat die be­sef dat sy kol­le­gas se loop­ba­ne aan ’n dun draad­jie hang weens ’n teg­no­lo­gie­se ver­nu­wing, swaar op hom weeg. “Hoe lank voor­dat my ba­se van die sag­te­wa­re uit­vind?” was sy re­to­rie­se vraag.

Dit is s­legs ’n staal­tjie van ’n en­ke­le werk­plek in Jo­han­nes­burg, maar dit ver­teen­woor­dig ’n nei­ging wat al­le werk­ne­mers op die een of an­der ma­nier oor die vol­gen­de de­ka­de of so gaan raak.

Die vraag is nie of ma­sjie­ne men­se in die ar­beids­mag sal ver­vang nie, maar eer­der wie die waar­skyn­lik­ste is om ge­raak te word, en hoe gou dit ’n uit­wer­king op hul­le loop­ba­ne sal be­gin hê.

’n On­lang­se ver­slag deur die Wê­reld- E­ko­no­mie­se Forum se sen­trum vir die nu­we ekonomie en sa­me­le­wing, ge­ti­teld Fu­tu­re of Jobs Re­port 2018 toon dat dit ’n re­a­li­teit is wat Suid-a­fri­kaan­se wer­kers moet ta­kel.

Vol­gens die Suid-a­fri­kaan­se land­pro­fiel wat in die ver­slag in­ge­sluit is, sal 96% van die maat­skap­pye wat deel­ge­neem het groot­da­ta-ont­le­dings teen 2022 ge­bruik, ter­wyl 90% ma­sjien­leer sal ge­bruik en 81% sal wolk­sto­ring ge­bruik.

Wat ro­bot­teg­no­lo­gie be­tref, voor­sien 54% die ge­bruik van stil­staan­de ro­bot­te en 49% die ge­bruik van nie-mens­ag­ti­ge land­ro­bot­te. ’n To­taal van 32% voor­sien die ge­bruik van mens­ag­ti­ge ro­bot­te en 24% die ge­bruik van lug- en on­der­wa­ter-ro­bot­te.

Dit be­te­ken dat nie net my vriend nie, maar baie meer van ons, sal vind dat ons in die vol­gen­de vyf jaar skou­er aan skou­er met dié teg­no­lo­gieë sal werk.

Die ver­slag sê wê­reld­wyd ver­rig men­se tans 71% van taak­u­re en ma­sjie­ne 29%. In 2018 is daar geen taak wat deur ma­sjie­ne oor­heers word nie om­dat men­se steeds­die bo­toon in al­le werk­ta­ke voer. Maar dit gaan in die vol­gen­de vyf jaar ver­an­der.

Vol­gens die ver­slag sal ma­sjie­ne teen 2022 al 42% van die werk ver­rig en men­se s­legs 58%. Een stel skat­tings wat in die ver­slag in­ge­sluit word, dui aan dat so­veel as 75 mil­joen poste ver­vang sal word deur die ver­skui­wing in ar­beid.

Selfs vaar­dig­he­de wat tans oor­wel­di­gend mens­lik is soos kom­mu­ni­ka­sie, in­ter­ak­sie, ko­ör­di­ne­ring, ont­wik­ke­ling, be­stuur, raad­ge­wing, re­de­ne­ring en be­sluit­ne­ming sal vol­gens die ver­slag ’n ver­ho­ging in ou­to­ma­ti­sa­sie be­gin sien.

Dié ver­skui­wing hoef eg­ter nie vol­gens die ver­slag te lei tot ’n net­to ver­lies van poste nie. Die im­pak op in­diens­ne­ming sal af­hang van die be­staan­de vaar­dig­he­de in die ar­beids­mag vir dié teg­no­lo­gie­se toe­koms.

In sy voor­woord tot die ver­slag, skryf Klaus S­chwab, die stig­ter en uit­voe­ren­de voor­sit­ter van die Wê­reld- E­ko­no­mie­se Forum dat daar ’n no­dig­heid is vir al die be­trok­ke be­lang­heb­bers om met her­vor­ming te be­gin in on­der­wys, op­lei­ding­stel­sels, ar­beids­be­lei­de, werks­oor­een­koms­te en die be­na­de­ring van die kor­po­ra­tie­we sek­tor tot die ont­wik­ke­ling van vaar­dig­he­de.

Die vlak van sa­me­wer­king tus­sen al­le be­lang­heb­bers gaan be­paal of meer werks­ge­leent­he­de ver­loor of ge­skep gaan word ge­du­ren­de die oor­gang, skryf hy.

Om ’n “ver­loor-ver­loor-sce­na­rio” wat hy be­skryf as “teg­no­lo­gie­se ver­an­de­ring te­sa­me met ’n ge­brek aan ta­lent, groot­skaal­se werk­loos­heid en sty­gen­de on­ge­lyk­heid,” te ver­my, is dit kri­tiek dat be­sig­he­de ’n ak­tie­we rol speel om hul­le be­staan­de ar­beids­mag te on­der­steun. Dit kan ge­beur deur be­staan­de vaar­dig­he­de te ver­be­ter of nu­we vaar­dig­he­de aan te leer. Re­ge­rings moet ’n on­der­steu­nen­de om­ge­wing skep.

“Net­to toe­na­mes is nie ’n ge­ge­we nie,” skryf hy. “Dit sluit in moei­li­ke oor­gan­ge vir mil­joe­ne wer­kers en die be­hoef­te vir pro­ak­tie­we belegging in die ont­wik­ke­ling van ’n nu­we golf be­hen­di­ge leer­lin­ge en vaar­di­ge ta­lent wê­reld­wyd.”

Hoe be­plan kor­po­ra­tie­we Suid-a­fri­ka om dié oor­gang te han­teer? Uit die Suid-a­fri­kaan­se land­pro­fiel blyk dit dat ou­to­ma­ti­sa­sie deur 83% van die maat­skap­pye wat deel­ge­neem het, toe­ge­pas sal word. Dit blyk ook dat 88% van die maat­skap­pye voor­sien dat hul­le nu­we per­ma­nen­te per­so­neel met spe­si­fie­ke teg­no­lo­gie­se vaar­dig­he­de sal moet aan­stel, ter­wyl 75% voor­sien dat hul­le ty­de­li­ke per­so­neel met die­self­de vaar­dig­he­de sal moet aan­stel.

Al­te­sa­me 56% van die maat­skap­pye gaan stra­te­gie­se af­leg­gings doen van men­se wat nie vaar­dig­he­de het om die nu­we teg­no­lo­gie baas te raak nie, ter­wyl 62% vry­skut­wer­kers sal aan­stel en sa­ke­funk­sies sal uit­kon­trak­teer na bui­te­kon­trak­teurs.

Tus­sen 67% en 72% van die maat­skap­pye sal van wer­kers ver­wag om vaar­dig­he­de by die werk aan te leer, of om her­op­ge­lei te word. Vol­gens die ver­slag sal 47% van Suid-a­fri­ka se ar­beids­mag geen her­op­lei­ding be­no­dig nie. Al­te­sa­me 20% van Suid-a­fri­ka se ar­beids­mag sal tus­sen drie maan­de en ’n jaar se her­op­lei­ding be­no­dig, met ’n ver­de­re 9% wat meer as ’n jaar no­dig gaan hê.

Dit is dui­de­lik iets wat Suid-a­fri­kaan­se wer­kers erns­ti­ge aan­dag aan moet gee. Gaan jou loop­baan in die vol­gen­de vyf jaar deur ’n ma­sjien be­dreig word?

Kyk rond in jou kan­toor: Wie gaan waar­skyn­lik in 2022 nog daar wees?

As die oor­gang tot ’n ge­ou­to­ma­ti­seer­de werk­plek nie be­hoor­lik deur sa­ke­lei­ers en ver­ko­se re­ge­rings­lei­ers han­teer word nie, kan dit droe­wi­ge ge­vol­ge vir baie Suid-a­fri­ka­ners hê. ■ te­rug­[email protected]­week.co.za Die stig­ter en uit­voe­ren­de voor­sit­ter van die Wê­reld­e­ko­no­mie­se Forum

Klaus S­chwab

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.