HELP ’N BIETJIE HIER!

Van die 1950’s af al deel troos­skry­wers el­ke week reg­uit, ver­stan­di­ge en sorg­sa­me raad aan mil­joe­ne le­sers uit

Huisgenoot 100 - - Gesinsgenoot -

VRA is mos vry. En deur die de­ka­des heen het Huis­ge­noot le­gen­da­rie­se troos-ooms en -tan­nies op­ge­le­wer aan wie le­sers hul kwel­vrae kon stuur. Men­se soos prof. Mur­ray Jan­son was die volk se siel­kun­di­ge, en na­tuur­lik ook ’n ge­troue week­lik­se bron van heer­li­ke koe­ke­loer-lees­stof vir nuus­kie­ri­ge a­gies.

Huis­ge­noot se eer­ste raad­gee­r­u­briek het op 26 Maart 1954 ver­skyn en was ver­al ge­mik op kin­ders groot­maak. Ma Is Raad­op! was die naam, en die wy­se tan­nie was Y­von­ne Bla­ke, op­voed­kun­di­ge siel­kun­di­ge en kin­der­psi­go­te­ra­peut.

In die eer­ste ru­briek vra ’n ma oor haar seun se “net­heid wat hy tot pyn­li­ke ui­ter­stes dry­we”. Y­von­ne ant­woord: “V­rees en on­se­ker­heid is u kind se pro­bleem. Help hom sy angs­ge­voe­lens oor­win . . .”

En ’n aan­hou­den­de duim­sui­e­ry? “Dit is nie som­mer ’n ‘s­leg­te ge­woon­te’ nie, maar ’n kind se ma­nier om hom­self te troos wanneer of om­dat hy vaak, moeg, ver­veeld, sie­ke­rig, on­ge­luk­kig of be­kom­merd voel.’’

Daar was ook an­der raad­gee­r­u­brie­ke soos In My S­preek­ka­mer vir me­die­se raad deur die be­ken­de dr. Jan van Elfen, skry­wer van die be­ken­de self­help­boe­ke Wat El­ke Seun Moet Weet en Wat El­ke Mei­sie Moet Weet.

Maar die ge­wild­stes was al­tyd dié oor le­wens­kwel­lin­ge. Prof. Jan­son het eers ’ n week­lik­se gods­diens­oor­den­king in Huis­ge­noot ge­skryf, maar op 6 Januarie 1978 ver­skyn sy eer­ste Sa­ke van die Hart – ’n ru­briek wat wyd be­kend sou word in die Suid-A­fri­kaan­se tyd­skrif­wê­reld.

Sy eer­ste brief het wel nog ’n mo­re­le vraag ge­op­per: Is dit son­de om te rook? Sy ant­woord: “Nee, rook is nie son­de nie. Anders sou dit be­te­ken dat Je­sus Chris­tus on­der meer aan die kruis be­land het deur­dat men­se rook – ter­wyl Hy aan die kruis be­land het on­der meer om­dat men­se me­kaar ver­oor­deel en jou waar­lik hul gods­diens kan ge­bruik om krag by hul ver­oor­de­ling te sit.’’

Hy het ver­tel hy het ge­wel­dig baie brie­we ge­kry met die vraag: “Is ek ho­mo­sek­su­eel? Ek wil so graag nor­maal wees, maar ek kan nie ver­an­der nie. Gaan ek hel toe?” Op 17 Augustus 1978 het hy toe ’n he­le ru­briek daar­aan ge­wy.

“Na­tuur­lik is ho­mo­sek­su­e­le prak­ty­ke son­de,” het dié do­mi­nee ge­skryf, “maar nou mag ons nie die men­se ag­ter dié da­de ver­werp nie. Feit bly – en ek wil dit hier dui­de­lik uit­spreek – dat ho­mo­sek­su­e­le nie klaar deur God ver­werp en ver­doem is nie . . .’’

Sy eie lewe het self aan­gry­pen­de lees­stof op­ge­le­wer toe hy in die uit­ga­we van 22 Julie 1993 skryf: “My ge­dag­tes is in ’n war­boel. ’n

My man is ’n buf­fel.

My ou­ers ver­staan my nie.

My man se kin­ders is

on­ge­hoor­saam.

Die drank­dui­wel.

Sal God my kan ver­ge­we? Week ge­le­de is vas­ge­stel dat ek pro­staat­kan­ker het . . . In sy nood is ’n do­mi­nee nes e­ni­ge an­der mens. Do­mi­nees is net so bang en hul­pe­loos en af­hank­lik van ge­na­de as e­nig­ie­mand anders.”

Ná ’n ma­ra­thon van 22 jaar groet Mur­ray in De­sem­ber 2000 sy “won­der­li­ke le­sers”. Uit­span­tyd het vir hom aan­ge­breek. “. . . Die men­se het een­vou­dig hul harte in hul brie­we oop­ge­maak en die teer­ste en mees in­tie­me sa­ke vry­moe­dig met my be­spreek. Wat ’n on­ge­ken­de voor­reg.” Hy is net t­wee jaar la­ter oor­le­de.

Sy op­vol­ger vir die vol­gen­de 13 jaar was Dr. A­dri, of­te­wel die skry­wer Ri­a­na S­chee­pers. Dr. A­dri ver­wys na haar voor­naam, A­dri­a­na, en sy is ’n dok­tor in Afrikaans en Ne­der­lands. Ná ja­re van raad­gee was dit haar in­druk dat geen kwel­ling men­se meer ge­teis­ter het as die sken­ding van ver­troue in ’n ver­hou­ding

Die teg­no­lo­gie ver­woes my lewe.

Die e­ko­no­mie knou.

My skoon­ou­ers maak mo­les.

Ek suk­kel as en­kel­ou­er.

My hu­we­lik is ’n tronk.

MUR­RAY JAN­SON MOES MEEST­AL RAAD GEE OOR: E­LI­ZE PARKER KRY MEEST­AL BRIE­WE OOR:

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.