Ukuphela kwamaholide kusho ukubuya kwezigebengu

Ilanga - - Izindaba -

AMAHOLIDE asephelile, bonke abasebenzayo sebebuyele emisebenzini, kanti noqhwayilahle babuyela ekuqhwayeni amalahle.

Phela bonke abantu sebebuyela entweni abebeyenza ngaphambi kokuba kufike isikhathi sokuphumula.

Ngikhumbula ngilizwa leli gama likaqhwayilahle okokuqala empilweni yami, ngangineminyaka eyishumi ubudala. Kwakunomalume owayengasebenzi, futhi engazihluphi ngokufuna umsebenzi. Wayedume ngelikaSende, njengoba igama lakhe lokuzalwa kwakunguSendelikayise.

Thina-ke njengabantwana sasikubona kuhlekisa lokhu. Sasithanda ukumbingelela njalo uma simbona, kanti kwakuthi uma singambonanga ngalolo suku, simfune iBhobhoyi lonke ukuze nje simbingelele.

Kwakuthi lapho simbona khona, sisho sonke ngazwilinye njenge- zingane zibingelela uthishela esikoleni, sithi “sawubona malum’ uSende” bese siyahleka sibaleke, bese yena eyasihubha esithembisa ukusishaya. Kwase kuwumdlalo wethu wansuku zonke.

Wayethi uma esiceba emakhaya, sisho ukuthi thina besimbingelela nje njengoba safundiswa ukuthi asobabingelela abantu abadala uma sibadlula endleleni.

Abantu abadala babazi ukuthi sisuke siganga, kodwa bengazi ukuthi bazosishaya bethi basishayelani ngoba phela sasimbingelela.

Umalum’ uSende wayejwayele ukuhambela yonke imizi yasendaweni ethi uyobingelela nje, ngoba phela wayefike aphakelwe noma enzelwe itiye nesinkwa.

Kwakuthi njalo uma efike ekhaya, atholane phezulu nomunye umalume owayezalana nesalukazi sami, naye futhi owayengasebenzi.

Umalume uZwelibanzi wafika kithi evakashile ngiseneminyaka eyisikhombisa, wamane wangasabuyela emuva.

Wayewusizo yena ngoba wayelungisa konke okudinga ukulungiswa. Kwakuthi uma uphahla luvuza uma kuna imvula, umbone esephezu kwendlu evala izimbobo.

Wayesiza nomakhelwane uma bedinga ukumbelwa imigodi yezindlu zangasese. Wayethandwa nje endaweni, kanti umalum’ uSende yena wayevakashela ukudla nje, engasizi ngalutho.

Kwakuthi uma ethuke wanikwa amasentshana, umthole eshibhini ephuza. Umalum’ uZwelibanzi wayejwayele ukumbiza ngoqhwayilahle.

Ngelinye ilanga ngambuza ukuthi yini uqhwayilahle ngoba phela mina ngangicabanga ukuthi mhlawumbe ngelinye lamagama ayengabizwa yizingane, kodwa ebizwa ngabantu abadala kuphela.

Phela abantu abadala babesibuza ukuthi ‘uphi unyoko” noma “uyihlo”, kodwa wena uma uke wawaphimisa nje lawo magama, wawuguga yinduku, yize engeyona inhlamba.

Umalume wachaza-ke ukuthi uqhwayilahle ngumuntu ongasebenzi.

Wathi emandulo, kusabaswa phansi, abantu abangasebenzi babevuka bothe umlilo usuku lonke, belokhu beqhwaya amalahle ukuze umlilo ungacimi, njengoba senza nje uma sosa inyama ngalezi zikhathi zamabraai.

Ngezikhathi zamaholide oqhwayilahle yibo abajabula kakhulu ngoba phela bonke abantu basuke behleli emakhaya, futhi bathole ukuphuza utshwala bamahhala, ukuthengelwa izipho nokunye nje.

Ababasweli abantu abazoxoxa nabo. Nalaba abacela emarobhothini bebengekho, behleli emakhaya, kanti sebeqalile ukubuya nabo. Ubabona ngezihlathi ezicwebezela okwamagwinya ukuthi cha bebehleli kahle ngesikhathi sikaKhisimusi, bephila ntofontofo.

Abangaphumuli ngezikhathi zamaholide ngabakhuthuzi, amasela nabathakathi. Phela yiso lesi sikhathi esibhizi abantu benemali, abanye behole namabhonasi. Kuphuma ngisho nezimfundamakhwela ezingakaze zikhuthuze ngisho isidakwa lesi.

Sikhona esinye isinyemfu esike sazama ukufundela lapha kimi ukubamba inkunzi. Sithe sikhipha ummese, ngamane ngasishaya ngalolu nyawo lwe- karate okuthiwa yi-mawashi, savuma phansi. Sivuke sesixolisa singibiza ngomalume.

Umalum’ uSende naye wayengumuntu ozilungele, kodwa otsotsi babazi ukuthi akadlali ngenqindi. Uma eke wakuthola kahle emhlathini, kucima izibani, kanti nomhlathi loyo usuyohlanganiswa ngezincingo esibhedlela.

Newspapers in Zulu

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.