Re­po­ses­si­on: Be­hou jou huis al gaan dit woes

As die bank jou huis te­rug­vat, ver­loor hul­le baie, maar dis jý wat aan die kort­ste end gaan trek!

Kuier - - Inhoud - DEUR MARTELI BREWIS

Jou huis is se­ker die duur­ste ko­pie van jou le­we. Dis iets waar­voor jy baie lank moet spaar en dan am­per le­wens­lank aan moet af­be­taal. Maar as jy fi­nan­si­eel in die moei­lik­heid be­land en nie jou bond kan be­taal nie, kan jy jou droom­huis kwyt wees.

En, an­ders as wat baie men­se dink, is dit glad nie ’ n vin­ni­ge of mak­li­ke pro­ses as die bank ge­noop word om jou huis te­rug te vat (re­pos­sess) nie. Trou­ens dit is dik­wels die laas­te ding wat die bank wil doen.

Vol­gens Gert van der Walt, me­de-ei­e­naar van die ei­en­dom­sweb­blad MyRoof, “ver­loor” men­se nie net skie­lik oor­nag hul hui­se nie. Daar be­staan eg­ter baie on­dui­de­lik­heid oor die pro­ses en baie men­se is nie se­ker hoe dit werk nie.

Gert ver­dui­de­lik wan­neer ie­mand ’n huis­le­ning het by ’ n bank, moet dit

Met ’n bal­ju-vei­ling gaan jy die groot­ste moont­li­ke short­fall hê, want jy ver­loor jou huis, maar gaan steeds die bank ’n klomp geld skuld. GERT VAN DER WALT

maan­de­liks­in­paai­e­ment e­af­be­taal­w ord.As­jy­op­hou­om­jou­paai­e­ment e­te­be­taal,­moet­jy­v er­wag­dat­die­bank­gaan­in­gryp.­Dit­wis­sel­van­in­stan­sie­t ot­in­stan­sie­en­t yd­tot­t yd, ­maar­die­meest e­be­gi­neers­met­stappe­om­hul­geld­t e­rug­te­k ryná­’n­paar­maan­de­se­agt er­stal­li­ge­be­ta­lings.­Die­bank­sal­jou­b y­voor­beeld­laat­ver­staan­as­jy­hul­le­nie­be­taal­nie ,­sal­hul­le­uit­ein­de­lik­jou­huis­t e­rug­vat.

Dít­is­iets­wat­’ n­mens­t en­al­le­kost e­moet­pro­beer­vermy,­want­nie­net­is­dit­sleg­vir­jou­sak­nie ,­dit­sal­’ n­baie­ne­ga­tie­we­im­pak­hê­op­jou­k re­diet­re­kord­en­toe­koms­ti­ge­kre­die­t­aan­soe­ke.

STAPPE TEEN JOU

As­jy­nie­be­taal­nie ,­sal­die­bank­uit ein­de­lik­reg­stap­pe­teen­jou­beg in­vir­in­ge­val­die­huis­nie­v er­koop­nie.­Uit­ein­de­lik­sal­jou­saak­in­die­hof­uit ge­sor­teer­word,waar­’n­reg­ter­die­bank­t oe­stem­ming­s­al­gee­om­jou­v er­band­op­t e­roep­(fo­re­clo­su­re)­en­jou­ei­en­dom­t e­ver­koop­op­’ n­pu­blie­ke­bal­ju-vei­ling.

Maar­as­jy­in­ag­neem­dat­daar­el­ke­maand­tus­sen­500­en­1­000­bal­ju-v ei­lings­land­wyd­vir­r e­pos­ses­sed­hui­se­ger e­ël­word,­lyk­dit­as­of­baie­men­se­nie­’ n­an­de­ruit­weg­sien­nie .

“Met­’n­bal­ju-vei­ling­gaan­jy­die­g root­ste­moont­li­ke­shor tfall­hê,­want­jy­v er­loor­jou­huis,­maar­gaan­st eeds­die­bank­’ nklomp­geld­skuld ,”­waar­sku­Ger t.

Die­bank­v er­loor­eg­ter­meest­al­ook­geld­as­din­ge­op­’ n­bal­ju-vei­ling­uit­loop.Ge­stel­jou­huis­is­R1­mil­joen­w erd,­maar­die­hoog­ste­aan­bod­b y­die­v ei­ling­isR300­000,­sal­die­bank­nie­die­aan­bo­d­aan­vaar­nie­om­dat­dit­min­der­is­as­die­r e­ser­we­prys­(die­laag­st e­aan­vaar­ba­re­pr ys),want­dan­v er­loor­hul­le­t e­veel­geld.

In­so­’ n­ge­val­sal­hul­le­dit­eer der­self­koop­teen­die­r e­ser­we­prys.­Eers­dan­k an­jy­reg­tig­sê­jou­huis­is­deur­die­bank­t e­rug­ge­vat­of­ge -re­pos­sess,­want­dan­is­die­bank­die­nuw e­ei­e­naar­van­die­ei­en­dom.Maar­moe­nie­dink­jy­is­dan­vr y­nie.­J y­moet­steeds­die­v er­skil­te­rug­be­taal­tus­sen­wat­jy­die­bank­skuld­en­dit­wat­hul­le­vir­die­huis­be­taal­het,­al­be­sit­jy­nie­meer­die­huis­nie .­Die­self­de­geld­as­ie­mand­an­ders­jou­huis­ge­koop­het­t een­’n­la­er­be­drag­as­wat­jy­skuld .­Wat­die­bank­dan­ge­woon­lik­sal­doen,­is­om­jou­t oe­te­laat­om­die­be­drag­wat­jy­skuld­oor­b y­voor- beeld­’n­tyd­perk­van­30­jaar­af­t e­be­taal.Ver­beel­jou­jy­moet­vir­so­lank­geld­in­die­wa­ter­gooi­vir­’ n­huis­wat­nie­eens­meer­jou­ne­is­nie!

I n­G ert­se­ er­va­ring­ sloer­ baie­ men­seeg­ter­ tot­o p­ die­ laas­te­ nip­per­tjie­ e n­is ­’ nbal­ju-vei­ling­ hul­ voor­land .

Só­k an­Mar­lon­du­T o i t *­(45)­ van­ Rus­ten­burg­ in­ Gau­teng­ tot­ van­dag­ toe­ nog­nie­ glo­ wat­ hy­ aan­ge­vang­ het­ nie .­“Man ,dit­was­’ n­ row­we­ jaar .­ My­ kar­ het ­’ n­ paar­keer­ ge­breek ,­ my­ ge­ys e r­ het­ ge­breek ,­ my­kind­ was­ siek .­ Klomp­ goed­ het­ net­ ver­keerd­ ge­gaan .­ Ek­ het­ nie­ meer­ ge­weet­waar­ ek­ moet­ vat­e n­ waar­ ek­ moet­ los­nie ,”­ ont­hou­ hy .

Na­dat­ hy­s y­ eer­ste­ twee­ huis­le­ning­paai­e­men­te­ ge­mis­ het ,­ het­ dit­ ál­ mak­li­ker­ge­word .­ Dit­ was­ al­tyd­ in­ sy­ ag­ter­kop ,maar­ hy­ het­ ge­dink­ hy­ sal­ dit­ la­te r­uit so r­teer.­Die­bank­het­hom­brief­ná­brief­ge­stuur­wat­h y­net­in­sy­on­derst e­laai­ge­gooi­het.­Die­t e­le­foon­op­roe­pe­het­h y­ook­ge­ïg­no­reer.­“Ek­het­aan­hou­dink­ek­sal­vol­gen­de­maand­’ n­plan­maak ,­maar­v ol­gen­de­maand­het­nooit­ge­kom­nie .”

Die­dag­v oor­Mar­lon­se­bal­ju-v ei­ling­het­hy­uit­ein­de­lik­sy­tr ots­in­sy­sak­ge­steek­en­’ n­ver­ga­de­ring­ge­roep­met­die­man­ne­in­sy­fa­mi­lie .­Al­mal­was­ber eid­om­saam­te­gooi­om­sy­agt er­stal­li­ge­skuld­t e­dek.­Hy­be­taal­hul­le­en­die­bank­nou­stip­te­lik­die­dag­na­dat­h y­sy­sa­la­ris­gek ry­het,­maak­nie­saak­wat­nie .­Sy­raad­aan­an­der­men­se­is­om­da­de­lik­’ n­plan­t e­pro­beer­maak,­eer­der­as­om­t ot­op­die­laast ete­wag.­

MAAK ’N PLAN

Aan­ge­sien­die­ban­ke­ook­v er­loor­as­din­ge­tot­by­’n­bal­ju-vei­ling­kom,­gee­die­mees­te­in­stan­sies­op­sies­om­jou­t e­pro­beer­help.­Een­van­hier die­op­sies,­ver­dui­de­lik­Ger t,­is­’ n­vin­ni­ge­v er­koop­op­sie,waar­die­bank­jou­help­om­gou­jou­huis­te­ver­koop,­so­dat­al­mal­die­minst e­moont­li­ke­ver­lies­ly.­Die­bank­is­nie­lusom­met­jou­t e­suk­kel,­e­nor­me­r egs­kos­te­ aan­te­gaan­en­uit ein­de­lik­jou­dr oom­huis­vir­’n­ap­pel­en­’ n­ei­op­’ n­vei­ling­te­ver­koop­nie.

As­jy­dus­in­’ n­fi­nan­si­ë­le­v er­knor­sing­is,pro­beer­so­gou­moont­lik­’ n­plan­maak­om­jou­agt er­stal­li­ge­geld­t e­be­taal­of­laat­die­bank­jou­so­gou­moont­lik­help­om­jou­huis­vr y­wil­lig­te­ver­koop,­want­hoe­lan­ger­jy­wag ,­hoe­meer­raak­jou­skuld .

As­jy­suk kel­met­jou­huis­paai­e­ment een­ag­ter­stal­lig­raak ,­is­die­slegst e­moont­li­ke­op­sie­om­die­saak­t e­pro­beer­ver­my­deur­die­opr oe­pe­en­briew e­van­die­bank­te­ig­no­reer­en­t e­hoop­dat­die­pr o­ble­m­e­van­self­sal­v er­dwyn.

Gert­waar­sku­ook­jy­moe­nie­dink­jy­kan­die­bank­aan­die­lyn­tjie­hou­deur­t esê­jy­wil­vr y­wil­lig­ver­koop,­maar­jy­w ys­el­ke­aan­bod­wat­jy­k ry­van­die­hand­om­dat­jy­wag­vir­’ n­won­der­werk­nie.­Hoe­lan­ger­jy­wag ,­hoe­die­per­is­die­gat­wat­jy­vir­jou­self­g ra­we.

Maar­ge­ge­we­die­ber oer­de­toe­stand­van­die­land­se­e­ko­no­mie­k an­’n­mens­sien­hoe­kom­so veel­men­se­suk kel.­Tus­sen­die­hoë­w er­k­loos­heid­sy­fer,­VAT-ver­ho­gin­gen­ge­reel­de­pe­trol­sty­gings,­word­bai­eSuid-A­fri­ka­ners­ge­noop­om­nóg­meer­skuld­te­maak­om­t e­oor­leef­en­dít­t er­wyl­baie­van­ons­r eeds­nek­diep­in­die­skul­dis.

Vol­gens­ die­ Na­si­o­na­le­ K­re­diet re­gu­leer­der ­( NC R )­ het­ Suid-A­fri­ka­ me er­as ­25­ mil­joen­ k­re­diet-ak­tie­we ­( in-die-skuld )­ ver­brui­ker s­met­ me er­as ­9­ mil­joen­ Suid- A­fri­ka­ners­ wat­ suk­kel­ met­ sleg­te­ k­re­diet ­re­kords .­ A s­’ n­ land­ sit­ ons ,­ vol­gens­ dieRe­ser­we­bank ,­ met­ me er­as­ R 1,7­ tril­joenskuld ,­ wat­ ons­ een­ van­ di e­lan­de­ wê­reld­wyd­ met­ die­ mees­te­ skuld­ maak .­Na­ra­ming­ gaan ­72%­ van­ ons­ ge­sa­ment­li­ke­ in­kom­ste­ el­ke­ maand­ aan­ skuld .­ Dit­ be­te­ken­ vir­ el­ke­ R 100­ wat­ jy­ ver­dien ,­ be­taal­ jyR 72­ af­ aan­ skuld.

As­jy­dus­son­der­w or­ries­in­jou­ei­e­huis­wil­slaap ,­maak­se­ker­jou­huis­paai­e­ment­word­al­tyd­stip­te­lik­be­taal. *S­kuil­naam

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.