Re­kord­graan­oes stu rooi­vleis­be­dryf

Dit wil voor­kom of ’n ‘per­fek­te s­torm’ wind in die sei­le van die rooi­vleis­be­dryf ge­blaas het. Vee kyk na die re­des vir die op­le­wing en na wat die be­dryf kan ver­wag.

Landbou Vee - - Inhoud -

Toe mnr. Lar­dus van Zyl, voor­ma­li­ge voor­sit­ter van die Rooi­vleis­pro­du­sen­te­or­ga­ni­sa­sie (RPO), in Maart 2015 op die OosKaap­se RPO-kon­gres voor­spel het dat speen­kalf­pry­se bin­ne ’n jaar kan ver­dub­bel, is hy ver­guis. Hoe­wel sy voor­spel­ling met ’n jaar uit was, het pry­se teen Ju­lie van­jaar met 101% toe­ge­neem ver­ge­le­ke met die dag toe hy in sy kris­tal­bal ge­kyk het.

Die re­des vir die sty­ging in rooi­vleis­pry­se is wel­be­kend. In die na­draai van El Niño het ’n we­ten­skap­li­ke op­na­me deur die U­ni­ver­si­teit van die Vry­staat ge­toon dat 15% van vrou­li­ke die­re (bees­te, ska­pe en bok­ke) in Suid-A­fri­ka reeds van­weë die droog­te uit­ge­slag is.

Ver­der het baie bees­boe­re na wild oor­ge­ska­kel toe die pry­se hoog was.

Die uit­brei­ding van myn­bou en pro­bleem­die­re en vee­dief­stal het ook ’n hap uit vee­boer­de­ry ge­vat.

Die groot aan­tal mis­luk­te grond­her­vor­mings­pro­jek­te het boon­op ’n dem­per op die uit­brei­ding van vee­ge­tal­le ge­plaas.

Waar­ne­mers is dit eens dat daar nou min­der bees­te, ska­pe en bok­ke as ’n de­ka­de ge­le­de in Suid-A­fri­ka is.

Mnr. Gerhard S­chut­te, hoof­be­stuur­der van die RPO, sê die la­er aan­bod en die re­kord­graan­oes was die hoof­re­des waar­om rooi­vleis­pry­se se­dert A­pril van­jaar die hoog­te in­ge­skiet het en daar­mee die sy­waart­se be­we­ging van die af­ge­lo­pe vyf jaar om­ge­keer het. Die­ge­ne wat met bees­boer­de­ry vol­hard het, het nog­tans daar­in ge­slaag om in die af­ge­lo­pe vyf jaar 39% meer vleis te le­wer. Hul­le het dit reg­ge­kry deur ge­bruik te maak van he­den­daag­se teg­no­lo­gie, soos ge­no­mi­ka en be­ter be­stuurs- en teel­prak­ty­ke, en deur baie goed na hul weiding om te sien. Die ge­mid­del­de karkas­ge­wig het in dié tyd van 250 kg tot ge­mid­deld 275 kg toe­ge­neem.

Ver­le­de jaar is 792 095 ton bees­vleis met ’n bru­to waar­de van R44 mil­jard ge­le­wer. Al­te­saam 17 589 ton bees­vleis is in­ge­voer, wat 2% van die slag­sy­fer ver­teen­woor­dig. Ver­le­de jaar het Suid-A­fri­ka vir die eer­ste keer ’n net­to uit­voer­der (2,8%) van bees­vleis ge­word.

SKAAP­VLEIS

Die slag­ge­tal­le van ska­pe het die af­ge­lo­pe paar jaar sy­waarts be­weeg en vol­gens amp­te­li­ke sy­fers is 106 316 ton skaap­vleis ver­le­de jaar ge­le­wer.

So­wat 1 300 ton (1,2% van die amp­te­li­ke slag­sy­fer) is uit­ge­voer. So­wat 11 000 ton skaap­vleis is in­ge­voer, wat die net­to in­voer op 9,1% te staan bring.

UIT­VOER

Hoe­wel die uit­voer van rooi­vleis nog in sy kin­der­skoe­ne staan, sê Gerhard dit is be­te­ke­nis­vol dat Suid-A­fri­ka reeds na 42 lan­de vleis uit­voer. Die uit­voer sluit van af­val tot be­ne­vleis en ho­ë­graadsnit­te in.

Om­dat die prys van bees­vleis nog on­der in­voer­pa­ri­teit is, kan dit ver­de­re uit­voer­ge­leent­he­de skep. In die ge­val van skaap­vleis is pry­se eg­ter op in­voer­pa­ri­teit, wat min­der ge­leent­he­de vir uit­voer skep.

VER­BRUI­KERS

Oor vre­se dat die hui­di­ge prys van rooi­vleis tot ver­brui­kers­weer­stand sal lei, sê Gerhard ver­brui­kers ver­ras steeds die be­dryf. “Hoe­wel aan­vaar word dat rooi­vleis ’n luuk­se ge­word het en heel­wat meer as wit­vleis kos, is daar steeds Suid-A­fri­ka­ners wat dit on­ge­ag die prys ver­kies. Die por­sies is dalk klei­ner as ge­woon­lik en dit word nie el­ke aand be­dien nie, maar ver­brui­kers het be­slis nie hul rug op rooi­vleis ge­keer het nie.”

Hy sê prof. Tim No­a­kes het met sy ban­ting-di­eet een van die bes­te am­bas­sa­deurs vir die ver­bruik van rooi­vleis ge­word. “Daar is wê­reld­wyd ook ál meer we­ten­skap­li­ke na­vor­sing wat toon dat rooi­vleis goed is vir die mens se ge­sond­heid.”

Hy gee toe dat die pro­duk­sie en ver­bruik van slag­hoen­ders in Suid-A­fri­ka vin­ni­ger en gro­ter groei as rooi­vleis sal toon. Daar moet in ge­dag­te ge­hou word dat wit­vleis groot­liks in “fa­brieks­toe­stan­de” ge­pro­du­seer word en daar vin­ni­ger by mark­krag­te aan­ge­pas kan word. Die feit dat rooi­vleis groot­liks van­af na­tuur­li­ke weiding ge­le­wer word, is eg­ter ’n groot voor­deel.

“Rooi­vleis be­vind hom toe­ne­mend in ’n nis­mark. Sa­mic ou­dit reeds 32 han­dels­mer­ke. Om die mark vol­hou­baar te ont­gin, sal gra­de­ring en na­speur­baar­heid al hoe be­lang­ri­ker word.”

KUD­DE­BOU

Met die hui­di­ge goeie rooi­vleis­pry­se – speen­kalf­pry­se het op ’n jaar­grond­slag ver­dub­bel en bees- en skaap­vleis het met on­der­skei­de­lik 25% en 20% ge­styg – ver­wag Gerhard dat som­mi­ge wild­boe­re dit sal oor­weeg om hul veefak­tor te ver­hoog.

Fi­nan­si­ë­le in­stel­lings sal ook meer ge­neë wees om rooi­vleis­pro­du­sen­te met le­nings by te staan om weer kud­des te bou.

Gerhard waar­sku eg­ter as dieregesondheid nie met ’n fyn oog dop­ge­hou word nie, dit ramp­spoe­di­ge ge­vol­ge vir die be­dryf kan hê.

Dr. Gerhard S­chut­te

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.