Kort­liks

Landbouweekblad - - Inhoud -

Nu­we na­vor­sing toon dat die op­brengs van ko­ring, mie­lies en rys (ve­ral in die noor­de­li­ke kli­ma­te) na ver­wag­ting gaan daal na­ma­te in­sek­te in ge­ma­tig­de ge­bie­de in ’n war­mer klimaat ge­dy.

Die stu­die, wat in die vak­joer­naal S­cien­ce ge­pu­bli­seer is, mo­del­leer toe­na­mes in in­sek­be­vol­kings en hul me­ta­bo­lie­se tem­po’s in ’n war­mer wêreld. Dit voorspel ’n toe­na­me in oes­ver­lie­se van 50-100% weens in­sek­te in Eu­ro­pe­se ko­ringoes­te en 30-40% in Noord-A­me­ri­kaan­se mie­lie-oes­te. Dit sal selfs ge­beur as lan­de hul be­staan­de ver­bin­te­nis­se tot die ver­min­de­ring van kweek­huis­gas­vry­stel­lings na­kom.

“In par­ty lan­de met ge­ma­tig­de tem­pe­ra­tu­re sal oes­ska­de weens in­sek­te na ver­wag­ting kwaai styg na­ma­te tem­pe­ra­tu­re aan­hou styg, wat kwaai druk op graan­pro­du­sen­te plaas,” sê prof. Jos­hua Te­wks­bu­ry, me­de­skry­wer van die na­vor­sings­ar­ti­kel en di­rek­teur van Fu­tu­re Earth, ’n in­ter­na­si­o­na­le na­vor­sings­net­werk vir wê­reld­wye vol­hou­baar­heid.

In­sek­plae ver­min­der reeds die net­to op- brengs van die drie sta­pel­gra­ne, naam­lik ko­ring, mie­lies en rys. Saam ver­skaf dié gra­ne wê­reld­wyd 42% van mense se to­ta­le ki­lo­jou­le­ver­bruik. Mo­del­le wat die ef­fek van kli­maats­ver­an­de­ring op die landbou be­paal, neem eg­ter sel­de ver­lie­se weens in­sek­te in ag.

In ’n war­mer klimaat sal in­sek­te voort­aan na ver­wag­ting hon­ger­der en tal­ry­ker wees. Daar is ge­toon dat war­mer tem­pe­ra­tu­re ’n in­di­vi­du­e­le in­sek se me­ta­bo­lie­se tem­po ver­hoog, wat daar­toe lei dat dit meer kos ty­dens sy leef­tyd ver­bruik. En ter­wyl in­sek­be­vol­kings dalk in som­mi­ge war­mer tro­pie­se ge­bie­de af­neem, sal hul­le na ver­wag­ting el­ders toe­neem na­ma­te tem­pe­ra­tu­re styg en an­der, by­ko­men­de e­ko­stel­sels guns­tig vir hul­le raak.

Die na­vor­sers het die po­ten­si­aal vir ge­was­ska­de tot 2050 be­re­ken deur ro­buus­te kli­maat­pro­jek­sie­da­ta, ge­was­op­brengs­sy­fers, die me­ta­bo­lie­se tem­po van in­sek­te en an­der de­mo­gra­fie­se in­lig­ting te kom­bi­neer.

Die stu­die het be­vind dat die Eu­ro­pe­se broodmandjie die swaar­ste kan kry. Die impak van in­sek­te op dié streek, wat tans die pro­duk­tief­ste ko­ring­pro­du­se­ren­de streek ter wêreld is, kan ’n to­ta­le jaar­lik­se op­brengs­ver­lies van tot 16 mil­joen ton ver­oor­saak. Elf Eu­ro­pe­se lan­de, waar­on­der B­rit­tan­je, De­ne­mar­ke, S­we­de en Ier­land, sal na ver­wag­ting ’n toe­na­me van 75% of meer aan ko­ring­ver­lie­se be­leef weens in­sek­te.

In­sek­te kan ook ’n groot impak op mie­lie’n

en rys­op­brengs­te in Noord-A­me­ri­ka en A­sië hê. In A­me­ri­ka, die wêreld se grootste mie­lie­pro­du­se­ren­de land, kan daar vol­gens die hui­di­ge kli­maats­ver­war­mings­voor­spel­lings ’n toe­na­me van am­per 40% in mie­lie­ver­lie­se weens in­sek­te wees. Dit is ’n jaar­lik­se af­na­me van meer as 20 mil­joen ton. Een der­de van die wêreld se rys is ook af­koms­tig uit C­hi­na, waar toe­koms­ti­ge ver­lie­se weens in­sek­te jaar­liks 27 mil­joen ton kan be­loop.

“Die impak van in­sek­te lei ge­mid­deld tot ’n af­na­me van so­wat 2,5% in ge­was­op­brengs­te vir elke graad Cel­si­us wat die tem­pe­ra­tuur styg,” sê Te­wks­bu­ry. “Om dit in kon­teks te plaas, dit is om­trent die helf­te van die ge­raam­de reg­streek­se impak van tem­pe­ra­tuur­ver­an­de­ring op ge­was­op­brengs­te.

“In die noor­de­li­ke, ge­ma­tig­de ge­bie­de sal die impak van toe­na­mes weens in­seks­ka­de waar­skyn­lik gro­ter wees as die reg­streek­se impak van die klimaat op ge­was­op­brengs­te.”

Die stu­die stel ver­an­de­rings aan wê­reld­wye land­bou­kun­di­ge prak­ty­ke voor, waar­on­der ver­hoog­de se­lek­sie vir hit­te- en plaag­be­stan­de ge­was­se, en nu­we ge­was­ro­ta­sie­pa­tro­ne om kwes­baar­heid vir in­sek­te te ver­min­der. In som­mi­ge ui­ter­ste ge­val­le sal die gro­ter ge­bruik van plaag­do­ders no­dig raak om voed­sel­voor­sie­ning in die streek te ver­se­ker, selfs ten kos­te van moont­li­ke ge­sond­heids- en om­ge­wing­ska­de wat daar­mee ge­paard sal gaan.

FOTO: JOHAN NORVAL

Lui­dens ’n on­lang­se ver­slag kan in­sek­te ’n ge­raam­de op­brengs­ver­lies van tot 16 mil­joen ton ver­oor­saak in die Noor­de­li­ke Half­rond, en dit kan 1 1 Eu­ro­pe­se lan­de raak.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.