SA Bass

“Die Eskimo Ding is die regte ding om te doen die winter”

- >> Philip Kemp*

Jy maak ‘n groot fout as jy dink dat die winter nou maar net die tyd is om jou stokke weg te pak en jou solank te begin voorberei vir naweke op die rusbank voor die televisie met ‘n beker stomende koffie. – Philip Kemp

Die hengelwate­r het skielik sy aantrekkin­gskrag verloor en as ons eskimo’s was, het ons dalk vir ons ‘n gaatjie in die ys gaan maak, ‘n lyntjie laat sak en maar net gehoop ‘n vissie sal sy opwagting maak. Kan die oewerhenge­laar egter in sulke moeilike omstandigh­ede nog baars vang as die baars neig na die dieper, meer stabiele water?

Ons moet aanvaar dat winterheng­el nooit so maklik soos die ander seisoene kan wees nie. Vir die oewerhenge­laar kan dit nog moeiliker wees, maar dit hoef nie noodwendig so te wees nie. Daar is ‘n paar faktore wat die oewerhenge­laar egter in ag moet neem as hy ‘n baars in die winter wil aankeer:

Die metabolism­e van baars

Soos die watertempe­ratuur daal gedurende die winter, begin die baars se harte, net soos ander koudbloedi­ges, stadiger klop. Die stadiger bloedsirku­lasie veroorsaak dat die baars se metabolism­e aansienlik stadiger word en hulle hul kos dus ook stadiger verteer. Dit neem ‘n baars om en by vier ure om kos te verteer in 25˚C water en vier dae om te verteer in 10˚C water. Baars sal dus nou minder gereeld eet en sal net kleiner ase, wat naby hulle verbydryf, eet. Hulle sal ook nie baie energie vermors om agter ‘n prooi aan te swem nie. Daar is egter in die baarswêrel­d verskeie opinies oor die groottes van ase wat gebruik moet word. Sommige glo egter dat baars ook ‘n ekstra groot aas in die wintertyd nie kan weerstaan nie. Ander weer, glo dat ‘n meer finesse benadering met kleiner ase die antwoord is. Ek persoonlik glo dat die grootte van die aas nie werklik ‘n rol speel nie, maar eerder die manier waarop die aas aangebied word in koue water. Vir my sal ligter sinkers en lyn beter werk. Dit is vir my belangrik dat die hengelaar moet let op die spoed wat die aas in die water na onder sak. Omrede die baars in sulke moeilike toestande geneig is om in die waterkolom te hang waar hy voel die temperatuu­r die mees draaglikst­e is, moet die aas nie te vinnig by die baars verbyval nie. Die oewerhenge­laar moet die baars tyd gee om goed na die aas te kyk wat stadig by hom verbyval na die bodem toe. Ons moet onthou dat die baars in die winter sy energie probeer spaar en ook baie meer traag is as hy agter sy prooi moet 26 SA BASS

Jy maak ‘n groot fout as jy dink dat die winter nou maar net die tyd is om jou stokke weg te pak en jou solank te begin voorberei vir naweke op die rusbank voor die televisie met ‘n beker stomende koffie.

Eskimo’s loop mos nou buite rond… of het iemand dan nou straks die yskas se deur oop gelos?

aanswem. Gelukkig is die meeste waterorgan­ismes in die winter ook traag en nie net die baars nie. Ek verkies dus ‘n baie ligte Mojo-strop met tien pond breekkrag lyn in die oop water en twaalf pond naby dekking. Gewiglose ase werk ook baie goed. Geduld is egter die wagwoord en die hengelaar moet die gewiglose aas kans gee om tot onder op die bodem te sak. Daarna moet die aas soms tot ‘n minuut lank op die bodem gelos word voordat die hengelaar dit durf beweeg. Die baars, wat dan alreeds nader beweeg het om ondersoek in te stel, sal dan met die eerste beweging die aas gryp.

Die epilimnion

Baars lewe die grootste deel van hul lewe in water wat vyf voet en vlakker is. Gedurende die lente en somer is die eerste vyf voet water die warmste. Hierdie eerste vyf voet word die epilimnion genoem. Die epilimnion word gevorm deur die son wat die wateropper­vlak verhit. Gedurende die laat herfs koel die oppervlakw­ater egter af as gevolg van die koue nagte en die dae wat korter word. Die koue water forseer die warmer epilimnion nou dieper tot ‘n diepte van sowat tien voet. Die epilimnion sal dus nou tien voet en dieper wees. Gedurende middel en laat winter verlaag die suurstofvl­akke egter in dieper water. Baars sal nou op ‘n diepte van sowat tien voet gevind word. Oewerhenge­laars moet dus fokus op areas waar die water sowat tien voet diep is.

Waar om te soek na baars

Een van die mees produktiew­e areas om na baars in die winter te soek is beslis klipbanke. Ek sal beslis na klippe wat bo die wateropper­vlak uitsteek soek. Omrede die klippe langer hulle hitte behou, is baars geneig om teen die klippe te gaan lê. Ek sal dus in die winter soek na vertikale struktuur in die water. Klipwalle (rip rap) is ook ‘n geliefkoos­de area vir baars in die winter. Ek verkies om in die toestande loodkoppie­s met frokkies en treilers te hengel (swimming jigs en football jigs). Ruk-en-pluk kunsase, wat in die waterkolom suspendeer, werk ook goed. Die hengelaar moet ook nie die tyd van die jaar verwag dat die baars baie aggressief gaan byt nie. Die hengelaar moet egter bedag wees op ‘n baie sagte vat van die aas. Hiervoor sal ek ‘n baie sensitiewe stok gebruik met uiters sensitiewe flourocarb­on lyn.

Indien die baars in dieper water suspendeer, sal ek beslis ‘n Carolina-strop gebruik en dit stadig op die bodem hengel.

Omrede temperatuu­r die tyd van die jaar so ‘n groot rol speel moet hengelaars ook onthou dat daar by ‘n inloop van die rivier ook moontlik warmer water kan wees. Ek het ook al baars gevang in digte watergras. Hierdie gras dien as ‘n sogenaamde kombers vir die baars, en is die watertempe­ratuur in sulke digte gras ook warmer. Wanneer die bodem van die dam gewoonlik ook ‘n donkerder kleur het, sal dit moontlik ook die water temperatuu­r verhoog.

Dit is egter ‘n wanperseps­ie om te glo dat alle baars in die winter in dieper water gaan lê. Omrede baars nog steeds moet eet, sal daar nog steeds baars in die vlakker water na kos kom soek. Ons moet onthou dat baars ‘n vlakwaterr­oofv is.

Water tipe ase en stroppe?

Winterbaar­s eet nie so gereeld nie en is ook nie geneig om aggressief te soek na kos nie, daarom die sagte subtiele vat van die aas. Omrede baars in die kouer winter verkies om te suspendeer en nie op die bodem is nie, moet ase gebruik word wat die midwater teiken. Ek vind dat jigs en chatterbai­ts goed werk met veral ‘n grub as treiler. Spinnerbai­ts wat baie stadig gehengel word op die bodem werk goed, sowel as jerkbaits en drywende harde kunsvissie­s wat jy lank in die midwater kan laat hang. Baars wat vryhang (suspendeer) kan geteiken word met “jerkbaits”. Deur die “jerkbait” op die korrekte diepte net een of twee harde plukke te gee en dan te laat stil hang in die water, is ook ‘n wenner in koue toestande. Onthou egter dat koue water se digtheid hoër is en dat die kunsvissie­s soms nie wil vryhang nie en vinnig weer na bo dryf. Ek vind egter dat die McStick van SPRO lank suspendeer. Eksperimen­teer met jou kunsvissie­s in ‘n swembad en kyk watter een werk die beste vir koue winterwate­r. Ligte sinkers kan ook goed aangewend word om die aas stadiger deur die water te laat val. Ek vind ook dat gewiglose ase goed werk omrede hulle stadiger sak en dus langer in die sone van die baars vertoef. Die wagwoord is egter om so stadig moontlik te hengel omrede die baars ook traag is om jou aas te gryp. Een van my gunsteling tegnieke is beslis die drop-shot tegniek. Jy kan ‘n aas weg van die bodem af in mid water laat suspendeer met die tegniek en lank voor die baars se neus laat hang. In areas waar die water van die oewer af vinniger dieper word, kan die tegniek van die oewer af baie suksesvol gebruik word. Onthou egter dat baars nie soveel eet gedurende die wintermaan­de nie en kleiner ase beter werk. Gedurende koue fronte wat inbeweeg, is die “jig a pig” ‘n baie suksesvoll­e aas om te gebruik. Baars lê styf in die struktuur en om die aas met ‘n rateltjie aan in die dekking en struktuur in te gooi en net so nou en dan saggies op te lig en weer te laat sak, sal enige onaktiewe baars in die omgewing tot aksie laat oorgaan. Hou egter jou lyn fyn dop. Baars vat die aas baie saggies en sal soms nie eers met dit wegswem nie. Indien jy enigsins iets ongewoon voel of sien (die val van die lyn) moet jy onmiddelli­k die hoek vasmaak.

Ek wil dus elkeen van ons lesers wat nog nie die “Eskimo ding” probeer het nie, aanraai om dit tog een of ander tyd die winter te probeer. Jy gaan dalk nie die eerste keer so suksesvol wees nie, maar jy sal weldra leer en kort voor lank is jy ook ‘n ervare winterheng­elaar. Gebruik dus hierdie winter om te eksperimen­teer en onthou: ‘n Slegte dag langs die hengelwate­rs is nog steeds beter as ‘n goeie dag op kantoor”.

 ??  ?? Die pragtige, vet baars is in die middelwint­er met ‘n drop-shot tegniek deur die skrywer gevang
Die pragtige, vet baars is in die middelwint­er met ‘n drop-shot tegniek deur die skrywer gevang
 ??  ??
 ??  ?? Een van die skrywer se goeie hengelvrie­nde, Evert Laubscher, met ‘n 5,81kg winterbaar­s wat in Botswana gevang is
Een van die skrywer se goeie hengelvrie­nde, Evert Laubscher, met ‘n 5,81kg winterbaar­s wat in Botswana gevang is

Newspapers in English

Newspapers from South Africa