Par­keer­geld laat P­rel­ler­plein se win­kel­ei­e­naars rooi sien

Volksblad - - Sake - Vi­da Booy­sen

Bloem­fon­tein. – Die in­stel van ’n par­keer­me­ter­stel­sel by P­rel­ler­plein in Dan Pie­naar het klein­sa­ke-on­der­ne­mings by dié sen­trum ’n erns­ti­ge knou toe­ge­dien.

’n Win­kel­ei­e­naar wat haar deu­re ge­sluit het, be­skryf dié stap van die Man­gaung-me­tro as “fa­taal vir klein­sa­ke”.

Só sê Jo­han­nes Wes­sels, di­rek­teur van The En­ter­pri­se Ob­ser­va­to­ry of South Africa (EOSA) – ’n nie-wins­ge­wen­de na­vor­sings­maat­skap­py wat hom toe­spits op na­vor­sing oor en­tre­pre­neu­rie­se ruim­tes en die sa­me­hang van groot, mid­del­slag- , klein- en mi­kro-on­der­ne­mings.

EOSA het ’n op­na­me on­der sa­ke-on­der­ne­mings by die sen­trum ge­doen oor die im­pak van die me­tro se par­keer­me­ter­stel­sel. Par­ke­ring by P­rel­ler­plein was al­tyd gra­tis, net soos by E­mi­ly Ho­bhou­se in Dan Pie­naar en an­der voor­ste­de­li­ke ge­rief­sen­tra waar par­ke­ring nie op die sa­ke­per­se­le be­skik­baar is nie. Et­li­ke maan­de ge­le­de is bor­de aan­ge­bring oor par­keer­geld en in Ju­nie het amp­te­li­ke re­ë­lings­of­fi­sie­re met ma­sjien­tjies in die hand be­gin om par­keer­geld te hef.

Wes­sels sê ver­skeie on­der­ne­mings het aan EOSA aan­ge­dui hul om­set het met tot 40% ge­daal.

Die S­par by P­rel­ler­plein – die an­ker­huur­der – ver­wel­kom eg­ter die hef van par­keer­geld want “vir die eer­ste keer kry klan­te mak­lik par­ke­ring na­by ons,” sê Fran­cois Jou­bert, be­stuur­der. Klan­te wat net in­ge­val het vir ’n brood of ’n koe­rant het af­ge­neem, maar an­der doen nou groot­maat in­ko­pe. Nog een sa­keei­e­naar, A.C. Wa­ge­ner van Bloem­pa­pier, deel die S­par se sie­ning, maar ne­ge an­der on­der­ne­mings wat aan die op­na­me deel­ge­neem het, kry seer.

Die on­der­ne­mings sluit twee fran­chi­se-weg­neem­eet­plek­ke, ’n tand­arts, ’n piz­za-on­der­ne­ming met hout­oon­de, ’n tuis­ny­wer­heids­on­der­ne­ming, twee kle­re­win­kels en ’n win­kel wat ge­bot­tel­de wa­ter ver­koop in. Al­mal sê in­stap­klan­te het af­ge­neem met tus­sen 10% en 50% en om­set het met tus­sen 5 en 50% ge­daal.

Me F­rie­del Korff van Ma­lai­ka het reeds haar on­der­ne­ming ge­sluit. “Ek het nog ’n an­der kle­re­win­kel in die stad. Toe die par­keer­geld die voe­te oor my drum­pel ver­min­der, het ek be­sluit om die P­rel­ler-tak te sluit. Dis ont­stel­lend dat die me­tro nie moei­te ge­doen het om met ons te ska­kel nie.”

Vol­gens Wes­sels is nie een van die ne­ge on­der­ne­mings amp­te­lik ge­raad­pleeg oor par­keer­geld nie en nie­mand het tot nog toe met hul­le ge­ska­kel om vas te stel wat die uit­wer­king daar­van is nie. “Dit is ’n a­no­nie­me, af­sy­di­ge han­te­ring van sa­ke.”

Fran­cois Jou­bert van S­par het aan Wes­sels ge­sê die ei­e­naar van die ge­bou by wie die on­der­ne­ming die per­seel huur, is wel met die me­tro in ge­sprek en dat die me­tro in­ge­stem het om die eer­ste 30 mi­nu­te se par­ke­ring van mid­del van Ok­to­ber af as gra­tis te han­teer.

Wes­sels sê die me­tro be­hoort die stel­sel op ’n grond­slag van ge­ly­ke be­reg­ti­ging toe te pas, deur ook in die mid­de­stad par­keer­geld met die­self­de in­ten­si­teit te hef, as­ook in al­le an­der voor­ste­de­li­ke win­kels waar par­keer­plek nie op die sa­ke­per­seel self ver­skaf word nie.

“Die me­tro be­hoort ’n kos­te­ont­le­ding te doen oor sy po­ten­si­ë­le in­kom­ste uit par­keer­geld en die kos­te van ten min­ste vier heel­tyd­se wan­de­len­de par­keer­op­sig­ters en daar­die be­ra­mings be­hoort be­kend ge­maak te word.”

Vrae word ook deur sa­ke-ei­e­naars ge­vra om­dat par­ke­ring ge­hef word op men­se wat wet­tig par­keer, maar om die hoek van die ge­bied par­keer taxi’s vir ure on­wet­tig oor rooi stre­pe en ver­sper uit­sig by die T-aan­slui­ting in Graaff-Rei­net­straat reg teen­oor die kwe­ke­ry.

“Dit laat ’n mens won­der of die me­tro be­staan­de for­me­le klein­sa­ke-on­der­ne­mings knou ter­wyl in­for­me­le, nie-be­las­ting­be­ta­len­de on­der­ne­mings (soos die taxi’s) skot­vry daar­van af­kom,” sê Wes­sels.

Qon­di­le K­he­da­ma, hoof­be­stuur­der: kom­mu­ni­ka­sie van die Man­gaung-me­tro, het teen druk­tyd nie op Wes­sels se vrae ge­re­a­geer nie. Hy het vroe­ër ge­sê die Man­gaung-me­tro het ná o­pen­ba­re ver­ho­re in 2012 die par­keer­me­ter­stel­sel aan­vaar “om se­ker te maak daar is ’n reg­ver­di­ge en ge­or­den­de par­keer­wis­se­ling in die stad so­dat al­mal beur­te kry om op die par­keer­plek­ke te par­keer.” Die stel­sel word in fa­ses in­ge­stel.

Jo­han­nes Wes­sels

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.