Waar is VOK se R104 m.?

EFF nou stot­te­rend

Volksblad - - Voorblad - Ver­slag­span

Die Vry­staat­se Ont­wik­ke­lings­kor­po­ra­sie (VOK) het vol­gens die op­sien­ba­ren­de Mo­tau­ver­slag ’n uit­gif van R104 mil­joen van die om­stre­de VBS-bank ont­vang – wat nou skoon­veld is.

Geen mel­ding van dié be­ta­ling kon ge­vind word in e­ni­ge van die VOK se fi­nan­si­ë­le sta­te wat se­dert 2014 uit­ge­reik is nie.

Die e­nig­ste ver­band tus­sen die kor­po­ra­sie en die bank is in die VOK se jong­ste sta­te op­ge­spoor – ’n in­skry­wing wat lui dat net meer as R10 mil­joen van die VOK se geld “on­be­reik­baar is” weens die ku­ra­tor­skap waar­on­der VBS ge­plaas is.

Die VOK, wat ge­stig is om k­lein, me­di­um­en mi­kro-on­der­ne­mings by te staan, se be­stuurs­hoof, I­hkraam Os­man, het aan News24 ge­sê hy is on­be­wus van e­ni­ge be­ta­lings deur VBS. “Hoe­kom sou ons so baie geld van hul­le ont­vang het? Ek weet nie,” het hy ge­sê.

In­tus­sen het die an­gel in die VBS-skan­daal se stert die EFF seer ge­steek.

Die E­co­no­mic F­ree­dom Fig­h­ters het aan­vank­lik ge­swyg oor die feit dat B­ri­an S­hi­vam­bu, broer van Floyd S­hi­vam­bu – die par­ty se ad­junk­pre­si­dent – in die ver­slag oor die bank se in­een­stor­ting weens be­drog ge­noem word.

Gis­ter het die par­ty se lei­ers al stot­te­rend op die aan­ty­gings be­gin re­a­geer.

B­ri­an, Floyd S­hi­vam­bu se jon­ger broer wat die EFF se wer­wings­par­ty­tjies en saam­trek­ke op kam­pus­se re­ël, het meer as R16 mil­joen se VBS-geld ont­vang.

Vol­gens Daily Ma­ve­rick het R10 mil­joen daar­van in Floyd S­hi­vam­bu se sak be­land en R1,3 mil­joen in die bank­re­ke­ning van die EFF.

Die bank is op 11 Maart van­jaar deur die Re­ser­we­bank in ku­ra­tor­skap ge­plaas en meer as 22 000 de­po­san­te, on­der meer stok­vels, is in die steek ge­laat.

15 mu­ni­si­pa­li­tei­te het ook geld by VBS be­lê en 14 van hul­le gaan dit waar­skyn­lik nie te­rug­kry nie.

Baie amp­te­na­re is met om­koop­geld oor­reed om mu­ni­si­pa­le geld by VBS te be­lê.

VBS Mu­tu­al Bank was voor­heen be­kend as die Ven­da Bou­ver­e­ni­ging en het aan oud­pres. Ja­cob Zu­ma geld ge­leen om R7,2 mil­joen te­rug te be­taal na­dat hy ge­dwing is om self vir se­ke­re ver­be­te­rings aan N­kand­la te be­taal.

Na­dat die Re­ser­we­bank in­ge­gryp het, is adv. Ter­ry Mo­tau SC op­drag ge­gee om die bank se geld­te­kort wat tot sy in­een­stor­ting ge­lei het, te on­der­soek.

In sy ver­slag, ge­ti­tel “The G­re­at Bank Heist”, sê Mo­tau daar is geen twy­fel nie dat groot­skaal­se plun­de­ry van na­ge­noeg R2 mil­jard daar­voor ver­ant­woor­de­lik was.

50 men­se word as be­voor­deel­des ge­noem. Die DA het gis­ter straf­reg­te­li­ke klag­te teen hul­le in­ge­dien.

Mo­tau het be­vind VBS is “tot in sy kern ver­rot” en kan nie gered word nie.

B­ri­an S­hi­vam­bu het gis­ter­mid­dag in ’n ver­kla­ring ont­ken dat hy ooit e­ni­ge sa­ke met VBS ge­doen het en dreig nou met reg­stap­pe weens naam­sken­ding.

Hy sê sy maat­skap­py, S­ga­me­ka Pro­jects, en hy­self as di­rek­teur het wel op aan­drang van een van sy kli­ën­te, Ve­le In­ves­t­ments, re­ke­nin­ge by VBS ge­o­pen om be­ta­lings vir diens­te wat aan Ve­le ge­le­wer is, te ver­ge­mak­lik.

Ve­le se be­dry­wig­he­de maak ’n groot deel van Mo­tau se ver­slag uit.

Hy sê on­der meer VBS se “ka­pers” het die bank­stel­sel ge­ma­ni­pu­leer deur “e­nor­me fik­tie­we in­be­ta­lings in Ve­le se guns te skep” wat ook tot voor­deel van Ve­le se “mag­dom ven­no­te en ver­wan­te par­tye” was.

Ju­li­us Ma­le­ma, EFF-lei­er wat vroe­ër van­jaar die Re­ser­we­bank aan­ge­val het om­dat hy ’n “swart be­heer­de bank” on­der ku­ra­tor­skap plaas, het gis­ter­og­gend op ’n vraag oor die broers se be­trok­ken­heid ge­ant­woord “geen ver­slag im­pli­seer” Floyd S­hi­vam­bu nie.

“Ek is jam­mer, maar ek gaan nie ge­re­du­seer word tot ’n woord­voer­der vir ons ad­junk­pre­si­dent se broer nie.”

Adv. Da­li M­po­fu, na­si­o­na­le voor­sit­ter van die EFF, het sma­lend aan eNCA ge­sê: “Ek het gis­ter R20 van my sus­ter ge­kry en die EFF het dit nie be­spreek nie. Hoe­kom moet ons be­spreek wat Floyd se fa­mi­lie doen?

“Moet ons dit nou op ons a­gen­da plaas, dat hy R10 of R10 mil­joen van sy broer ge­kry het? Werk­lik!”

Pro­tas Mad­la­la, po­li­tie­ke ont­le­der, sê die skan­daal lê die EFF se in­kon­se­kwent­heid oor kor­rup­sie bloot.

“Die EFF was nog heel­tyd die e­nig­ste par­ty wat ge­vra het dat die bank gered moet word. Ons weet nou hoe­kom. Floyd moet nou maar die ge­lag be­taal,” sê Mad­la­la.

“Die EFF het baie te sê ge­had oor Zu­ma en (die ge­we­se mi­nis­ter van fi­nan­sies Nhlanhla) Ne­ne en hoe hul­le skul­dig is om­dat hul­le ban­de met die ver­keer­de men­se ge­had het, maar die wiel het nou vir hul­le ge­draai.”

Die ANC het gis­ter in ’n ver­kla­ring ge­sê “kop­pe moet rol” oor die plun­de­ry.

Tal­le pro­vin­si­a­le ANC-amps­be­kle­ërs word in die ver­slag ge­noem, on­der an­de­re Dan­ny M­si­za, die par­ty se te­sou­rier in Lim­po­po, en Flo­ren­ce Rad­zi­la­ni, on­der­voor­sit­ter van die ANC in dié pro­vin­sie. Sy is ook bur­ge­mees­ter van die V­hem­be-dis­triks­mu­ni­si­pa­li­teit, wat R311 mil­joen van die mu­ni­si­pa­li­teit se be­gro­ting by VBS be­lê het.

Die pro­vin­si­a­le uit­voe­ren­de ko­mi­tee (PUK) het gis­ter­aand ’n nood­ver­ga­de­ring oor die ver­slag ge­hou.

Cas Coo­va­dia, be­stu­ren­de di­rek­teur van die Bank­ver­e­ni­ging van Suid-A­fri­ka (Ba­sa), het ge­sê dit is tyd dat be­slis­send op­ge­tree word teen men­se wat vir eie ge­win be­drog pleeg ten kos­te van ar­mes.

Mo­tau het straf­reg­te­li­ke en si­vie­le ver­rig­tin­ge aan­be­veel.

Hoe­wel die ver­slag nie as be­wys vir ver­vol­ging ge­bruik kan word nie, kan ver­vol­gings­o­wer­he­de dit wel as ’n hand­lei­ding ge­bruik.

B­rig. Hang­wa­ni Mu­lau­d­zi, woord­voer­der van die Val­ke, het ge­sê hul­le is “reeds ’n lang tyd” be­sig met ’n on­der­soek na die VBS-skan­daal. – Han­lie S­tad­ler, Pe­trus Mal­her­be, P­hil­da Es­sop, Bo­no­lo Se­le­ba­no, News24

■ Lees ook hoof­ar­ti­kel op bl. 6.

■ Nog be­rig­te op bl. 7.

Floyd S­hi­vam­bu het vol­gens die Daily Ma­ve­rick self R10 mil­joen se VBS-geld in sy sak ge­steek.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.