Die Blou­bak­kie het nie brie­ke nie!

Ter­wyl dui­sen­de va­kan­sie­gan­gers op Kleinmond vir kwaad­geld rond­lê, is daar één plek waar nie­mand af­ska­kel nie: Die Blou­bak­kie. Want hier sorg Jo­han O­li­vier en sy span dat sy“kas­tim­mers” nooit son­der die bes­te, vars­ste groen­te en vrug­te hoef klaar te kom n

Weg! Platteland - - Entrepreneur - TEKS EN FO­TO’S PE­TER VAN NOORD

Wan­neer laas het jy ’n slak in ’n ge­son­de bos­sie vars spi­na­sie­bla­re sien rin­kink? Dis nog­al iets om te aan­skou: Daar­die sta­di­ge dog vas­be­ra­de klou-en-kruip, klou-en-kruip, sprie­te-in-die-lug voor­waarts mars diep die voue van die glim­groen bla­re in. Ag­ter die dop die on­mis­ken­ba­re slym­spoor; voor dit ’n hap­pie wat son­der kwa­de be­doe­lings uit ’n blaar­rand weg­ge­kal­we word.

Maar van­og­gend hier in Die Blou­bak­kie se splin­ter­nu­we win­kel in Twee­de Straat gee die stroom klan­te g’n snars om vir die “ska­de” wat dié ou­tjie aan­rig nie. Nee wat, ver­tel hul­le jou ter­wyl jy vir Ta af­neem, as hý die spi­na­sie kan vreet, weet ons dis ge­sond en son­der gif en kan ons dit ook eet. Vars van die plaas af, soos dit hoort.

Die Blou­bak­kie se leu­se is nie ver­niet “Ons bring die plaas see toe” nie.

Dis ’n dood­ge­wo­ne Vry­dag­og­gend in die laat­len­te, lank voor die dui­sen­de bin­ne­lan­ders en an­der son­soe­kers op dié see­dorp toe­sak om ’n blaas­kans te vat, en die stroom klan­te hou nooit op nie. Een­kant staan ’n le­ni­ge man met heel­wat plooi­tjies om die oë – “dis van die son, hoor; nié van baie lag nie!” In sy arms sit-lê Soe­kie, sy in­ken­ni­ge mal­te­ser, groot­oog. Hy groet ie­de­re klant wat in­kom. “Mô­re, my cu­sto­mer, hoe >

gaan dit van­og­gend?” Hy loer af om te kyk wat in die mand­jie lê. “Jong, het jy ge­noeg ge­koop? Hoe­kom lyk dit dan so leeg hier?” Hy leun oor en gee die vrou ’n druk­kie.

“Hou op om die ou tan­nies so te vry!” terg ’n oom langs hul­le. “Nee jong, ’n mens móét da­rem ook

quan­ti­ty con­t­rol doen,” lag hy. Vir ie­mand an­ders wat suk­kel om ’n keu­se te maak is sy o­plos­sing een­vou­dig: “Dis mak­lik: Vat een van elk!”

JO­HAN O­LI­VIER IS NIE EL­KE DAG in die win­kel nie, al is hy so gaan­de oor sy klan­te. Se­dert hy hier­die be­sig­heid in die mid­del ja­re ne­gen­tig be­gin het, is hy self op die pad, im­mer op soek na die vars­ste pro­duk­te teen die bes­te pry­se. Vars groen­te en vrug­te, neu­te en sa­de, vars plaas­bot­ter en jo­gurt, kaas, vars en be­vro­re blou­bes­sies (waar­van die prys ’n mens laat te­rug­ver­lang na die vo­ri­ge mil­len­ni­um), kon­fy­te, in­ge­maak­te pro­duk­te, ge­bak soos melk­terte, koek­sis­ters, pas­teie en be­skuit, plaas­hoen­ders, so­sa­ties, o­ly­we en o­lyf­o­lie, wer­f­ei­ers, ver­skil­len­de soor­te lek­kers, fud­ge, heu­ning.

Die ge­hal­te laat jou dink aan die voor­ste or­ga­nie­se de­li­win­kels in die stad en selfs ’n sjiek Eu­ro­pe­se mark; die pry­se laat jou dink aan die tyd van pon­de, pen­nies en sjie­lings op ’n klein Suid-a­fri­kaan­se dor­pie.

Dis ’n win­kel met ’n ne­de­ri­ge be­gin. Met ’n geel Dat­sun-bak­kie het Jo­han waat­le­moe­ne, span­spek­ke en per­skes by die Pick n Pay op Wor­ces­ter, sy eint­li­ke tuis­dorp, ver­koop. Dit is nou na­dat hy ’n B.com.-en toe ’n hon­neurs­graad in die han­dels­we­ten­skap­pe ver­werf het.

“Ná S­tel­len­bosch en ’n he­le paar mis­luk­te werk­aan­soe­ke raak ’n mens on­se­ker oor jou eie ver­mo­ëns, en jy doen e­ni­ge werk wat na jou kant toe kom – om sin te maak, maar ook om aan die le­we te bly.” Daar­om het ’n he­le paar ty­de­li­ke goed ge­volg: hek­be­amp­te by die Wor­ces­ter-skou, as­sis­tent­kos­ter-en-skri­ba by die NG Moe­der­ge­meen­te en sy eie ad­ver­ten­sie­blad, Bu­si­nes­sads, ook op Wor­ces­ter.

Toe, in 1996, byt die smous­gog­ga be­hoor­lik. “Ek het op Kerk­plein op Wor­ces­ter be­gin, toe met my blou Toyo­ta-bak­kie, en die be­sig­heid het gou uit sy na­te ge­bars. Die be­dryf het al­les ge­bied wat ek in daar­die s­ta­di­um no­dig ge­had het: ’n goeie in­kom­ste, die vry­heid om jou eie ding te doen, om nu­we plek­ke te ont­dek, en om kon­tak te hê met boe­re. Die he­le Wor­ces­ter-ge­meen­skap was Sa­ter­dae daar om ons te on­der­steun.”

In dié tyd is sy blou bak­kie ge­steel en Jo­han het vir hom ’n wit Toyo­ta ge­koop... wat sy klan­te toe “die wit blou­bak­kie” be­gin noem het!

Hoe be­land die be­sig­heid toe by die see? “Ons ge­sin hou se­dert 1974 el­ke jaar tus­sen 20 De­sem­ber en wan­neer die sko­le be­gin, op Kleinmond va­kan­sie. Maar die bu­re het my nooit Ge­se­ën­de Kers­fees of voor­spoe­di­ge Nu­we­jaar toe­ge­wens voor ek nie ’n vrag waat­le­moen, span­spek of mie­lies aan­ge­ry het nie!”

Har­de werk in wind, re­ën en die son het sy merk ge­laat. En daar was groot ver­lie­se. “Ons he­le ge­sin se tyd is op­ge­slurp. Bui­te op straat was die be­sig­heid al hoe meer on­han­teer­baar. Ek het voor die keu­se te staan ge­kom om na ’n per­seel toe te skuif, mét al die ri­si­ko’s en die kos­tes wat daar­mee ge­paard­gaan, of ’n re­ke­naar­kur­sus te doen wat dalk ’n sta­bie­ler in­kom­ste kan bied.” Die kur­sus het ge­wen.

Daar­na gaan gee Jo­han van 2003 tot 2006 re­ke­naar­stu­die by die Ho­ër Teg­nie­se Skool Drost­dy op sy tuis­dorp. “Dit was ’n voor­reg om deel te wees van jong men­se se le­we, en boon­op het ek baie nu­we ge­leent­he­de en stok­perd­jies (soos fo­to­gra­fie) ge­kry. Maar ’n mens kom gou ag­ter wat jou te­kort­ko­min­ge is: Tus­sen al die ad­mi­nis­tra­sie, ver­ga­de­rings en ver­al pa­pier­werk het ek my­self ver­loor. Die her­ha­len­de rit­me het my vry­heid van gees weg­ge­neem. Kleinmond het my ge­roep, al was dit net om my kop skoon te kry...

“Ek moes van voor af be­gin, met al die ri­si­ko’s en onsekerheid, maar my ou­ers het my ge­help en my die vry­heid ge­gun om my eie ding te doen. Ek het na­we­ke as ek nie by sport be­trok­ke was nie, weer be­gin smous – dié slag op Kleinmond. Ek en my ou­ers het voor die K­lein­mond­slag­huis ge­staan met nar­tjies en pa­tats... En die res is ge­skie­de­nis!” >

‘Ons wil el­ke dag be­ter doen as gis­ter. Ons wil nóg meer doen om hier­die mooi wê­reld van ons te be­mark en so­doen­de vol­hou­ba­re werk­ge­leent­he­de vir die plaas­li­ke men­se te skep.’

JO­HAN SE OU­ERS het meer as net on­der­steu­ning ge­bied: Sy pa, Ko­bus, wat in 2016 oor­le­de is, het met die ver­pak­king en fi­nan­sies ge­help, ter­wyl sy ma, He­ster, van­dag nog op 74 – en on­danks ’n on­lang­se val waar­in haar heup be­seer is (“ge­luk­kig is niks ge­breek nie!”) – in­maak en bak en in die win­kel help. Haar ker­rie­boon­tjies en ker­rie­per­skes is le­gen­da­ries.

Dan is daar sy ou­er broer, Co­bus, wat sy eie re­ke­naar­be­sig­heid in Kaap­stad het, maar el­ke na­week op Kleinmond is. Co­bus en sy ven­noot in die Kaap be­sit die nu­we ge­bou, maar hy help ook met die re­ke­naar- en be­taal­stel­sel, sorg dat die a­larm be­hoor­lik werk én knoop ge­sel­sies aan in die win­kel. “Én hy is die gom wat ons ge­sin aan me­kaar hou,” sê Jo­han.

Maar hier­die is ’n fa­mi­lie­be­sig­heid in die wa­re sin van die woord. Gaan kyk maar na die muesli­b­e­skuit op die rak: Ge­bak deur sy tan­nie A­man­da Con­ra­die van Wor­ces­ter met room wat Y­von­ne van Zyl, een van He­ster se an­der sus­ters, uit Van­rhyns­dorp stuur. En dan is die rak­ke in die nu­we win­kel ge­bou deur sy neef Jaco Con­ra­die, ook van Wor­ces­ter.

Sy fa­mi­lie het hom by­ge­staan met die skuif van bak­kie na ge­bou. In 2006, die­self­de jaar toe hy die blou bak­kie ge­koop het, het hy sy eer­ste per­seel be­trek: die piep­klein reg­ter­kant­ste deel van Ou­pa se boek­win­kel, toe­val­lig reg langs die hui­di­ge win­kel. In 2011 het hul­le ge­skuif na die twee­de, gro­ter, per­seel reg­oor die S­par in Bot­ri­vier­straat, en en­ke­le maan­de ge­le­de het hul­le hier in­ge­trek.

Jo­han gaan kre­a­tief te werk met sy be­sig­heid. Nie net het sy win­kel ’n lo­ja­li­teits­kaart waar­mee klan­te af­slag ver­dien nie, maar Die Blou­bak­kie se Fa­ce­book­blad is ’n le­wen­di­ge kui­er­plek vir sy “kas­tim­mers”, sy tong-in-die-kies nuut­skep­ping vir sy ge­lief­de klan­te. Hier sien jy wat­ter be­ken­des – men­se soos Neels van Jaars­veld, San­dra Prins­loo, Ma­ri­us Wey­ers en Es­maré Wei­de­man – by Die Blou­bak­kie kom koop. As hy blou­bes­sies in­kry, kon­dig hy dit nie net aan op sy blad nie, maar gee som­mer ’n lek­ker re­sep vir blou­bes­sie­kon­fyt.

El­ke Dins­dag en Don­der­dag ry Jo­han na pla­se by die Paarl en Ce­res of Mon­ta­gu en Ro­bert­son, en Maan­dag­og­gen­de sit hy sog­gens om 03:30 al af mark toe in die Kaap – meest­al vir tro­pie­se vrug­te – voor­dat hy S­tel­len­bosch toe koers kry om sa­de en neu­te te kry. Dan is dit met die kus­pad te­rug Kleinmond toe. En as hy ie­wers in sy om­swer­win­ge ’n mooi na­tuur­to­neel sien, neem hy dit af en wys dit nie net vir sy Facebook-ge­hoor nie, maar hy stuur dit ook vir Die Bur­ger in Kaap­stad. Gaan kyk maar: Ge­reeld pryk daar op die voor­blad die fo­to­naam­lyn Jo­han O­li­vier. Wat hou die toe­koms in? “Ons wil el­ke dag be­ter doen as gis­ter. En ons wil nóg meer doen om hier­die mooi wê­reld van ons te be­mark en so­doen­de vol­hou­ba­re werk­ge­leent­he­de vir die plaas­li­ke men­se te skep. Ons wil meer waar­de­vir-geld-pro­duk­te in­bring, ’n be­ter uit­leg kry, win­kel­trol­lies in­bring en som­mer ’n he­le rits nu­we pro­duk­ly­ne ont­wik­kel.”

Nee kyk, hier­die is ’n ag­ter­me­kaar Blou­bak­kie, of dit nou ’n geel bak­kie, ’n blou bak­kie, ’n wit bak­kie, ’n ge­huur­de win­kel of ’n ei­en­dom net af van Kleinmond se hoof­straat is. Die e­nig­ste pro­bleem is dat Die Blou­bak­kie nog nooit brie­ke ge­had het nie.

Die Blou­bak­kie se nu­we tuis­te op die hoek van Hoof­weg en Twee­de Straat (ag­ter die ap­teek in Hoof­weg). Jo­han sê hul­le was be­noud dat dit ef­fens weg­ge­steek is, maar nie­mand suk­kel om Die Blou­bak­kie te vind nie – en dis ef­fens stil­ler hier met oor­ge­noeg par­keer­plek.

SÓ BOER ’N BAK­KIE VOOR­UIT Eers het Jo­han sy blou Toyo­ta-bak­kie op Kerk­plein, Wor­ces­ter, ge­trek en vars pro­duk­te daar ver­koop (fo­to links). In die mid­del is die eer­ste piep­klein win­kel­tjie op Kleinmond soos dit van­dag lyk, en regs die twee­de win­kel in Bot­ri­vier­straat. Hier het die sy­paad­jie al­tyd die aan­dag ge­trek met al die vars pro­duk­te wat uit­ge­pak is.

LINKS Dié mi­ni­a­tuur­Blou­bak­kie voor die twee­de win­kel het el­ke dag ’n an­der “vrag” ge­kry.

LINKS BO Cor­rie van Rooy­en vul voor­raad aan en pak rak­ke en help graag klan­te deur hul­le in­ko­pies in ’n boks te pak én dit dan na hul­le kar toe te dra. MID­DEL A­ni­ta Mul­ler vat skaars grond by die kas­re­gis­ter. REGS BO Jo­han O­li­vier, die man ag­ter die be­sig­heid, by sy ma, He­ster, wat op 74 nog in­maak en bak vir die be­sig­heid, en sy ou­er broer, Co­bus, wat die re­ke­naar­stel­sel ont­wik­kel en on­der­hou en saam met sy Kaap­se ven­noot die ge­bou be­sit.REGS ON­DER By die vo­ri­ge win­kel is die wa­re bui­te op die sy­paad­jie en on­der die bo­me uit­ge­pak om klan­te na­der te lok, maar hier by die nu­we win­kel is daar ’n heer­li­ke lang stoep. Hier pak Lou­is Wil­li­ams van Wor­ces­ter el­ke dag die wa­re net­jies uit. OOR­KANT By Die Blou­bak­kie deel al­mal druk­kies uit – hier staan Co­bus na­der om ’n klant om die hals te val.

Newspapers in Afrikaans

Newspapers from South Africa

© PressReader. All rights reserved.