“Ikastolen proiek­tuak, zo­rio­nez edo zo­rit­xa­rrez, egoe­ra guz­tien gai­ne­tik au­rre­ra egi­ten ika­si du”

Diario de Noticias (Spain) - - Noticias - El­ka­rriz­ke­ta Miren Min­de­gia Ar­gaz­kia Ut­zi­ta­koa

Na­fa­rroa Oi­nez ber­tan behe­ra uz­te­ko era­ba­kia ez ze­la sa­mu­rra izan ai­tor­tzen du Re­pa­ra­zek, nahiz eta it­xa­ro­pe­nez eta al­dar­te onez be­gi­rat­zen duen au­rre­ra.

IRUÑEA – Egoe­ra de­la eta, aur­ten ez da Na­fa­rroa Oi­nez os­pa­tu­ko. Ez zen erra­za suer­ta­tu­ko ho­rre­la­ko era­ba­ki bat har­tzea, se­ku­la ez zen au­rre­tik ger­ta­tu. Zer no­la­koa izan zen mo­men­tu ho­ri?

–Mo­men­tua ez zen ez, inolaz ere, sa­mu­rra izan bai­na ar­gi izan ge­nuen suer­ta­tu­ta­ko la­rrial­di egoe­ra ain­tzat har­tu­ta eman ge­ne­za­keen eran­tzun zen­tzu­dun ba­ka­rra ze­la. Une haue­tan etor­ki­zu­na no­la­koa izan­go den ja­ki­te­rik ez ba­du­gu ere, due­la hi­la­be­te bat­zuk are gut­xia­go. Inork ere ezin zuen ima­ji­na­tu ze­tor­ki­gu­na. Era­ba­te­ko ziur­ga­be­ta­su­na egu­ne­ro­koa­ren ja­be bi­la­ka­tu­ta, ar­gi iku­si ge­nuen, Li­za­rra Ikas­to­lak Oi­ne­za­ren bi­tar­tez es­ku­ra­tu nahi zi­tuen hel­bu­ruak lor­tze­ko bal­din­tza­rik ez ge­nue­la, ez eta ba­lia­bi­de­rik ere.

Zer su­po­sat­zen du ha­la­ko era­ba­ki ba­tek, ka­su ho­ne­tan, Li­za­rra­ko Ikas­to­la­ren­tzat?

–Li­za­rra Ikas­to­lak ikastolen fes­ta 2021era at­ze­rat­zea es­ka­tu zuen, an­to­la­ke­ta­ren ar­du­ra ur­te­be­tez lu­za­tuz. Era­ba­ki go­go­rra izan zen Or­duz ge­roz­tik iru­di­me­na­ri eman dio­te au­rre­ra be­gi­ra ja­rriz. Izu­ga­rriz­ko ar­du­ra eta sa­kri­fi­zioa iza­ten ari di­ra. Ikas­to­lak di­tuen behar pro­pioak bi­ga­rren mai­la ba­tean ut­zi­ta Na­fa­rroa Oi­nez eki­me­na ga­rat­ze­ko kon­pro­mi­soa be­rres­tea, ez ur­te ba­tez soi­lik bai­zik eta bi ur­tez. Ja­ki­na da Oi­ne­zen bi­tar­tez Nafarroako ikas­to­lek zen­bait hel­bu­ru lor­tu nahi iza­ten di­tuz­te­la, bai­ta ikas­to­la an­to­lat­zai­lea­ren proiek­tua gau­zat­ze­ko behar iza­ten den fi­nan­tzia­zioa es­ku­rat­zea ere. Ka­su ho­ne­tan, Li­za­rrak be­re as­moak bi­ga­rren mai­la ba­tean ko­ka­tu di­tu. Na­fa­rroa Oi­nez eki­me­nak be­re 40. ur­teu­rre­na du aur­ten­goan eta au­zo­la­nean egin­da­ko bi­dea­ri ja­rrai­pe­na ema­tea lehe­net­si du Li­za­rrak.

Eta oro­ko­rrean, ikastolen mu­gi­men­dua­ren­tzat?

–Go­go­rra da. Ikas­to­lek eu­ren jaien bi­tar­tez bost pla­za han­di es­kain­tzen diz­kio­te eus­ka­ra­ri eta eus­kal kul­tu­ra­ri. Ha­la­ber, ikas­to­la proiek­tua eza­gu­ta­raz­te­ko au­ke­ra es­kain­tzen di­gu­te. Aur­ten ezi­nez­koa izan da ur­tea­ri lo­tu­ta­ko jar­due­ra pro­gra­mak bil­tzen zi­tuen jar­due­ra eta eki­men gehie­nak gau­zat­zea, ez eta egu­na be­ra ere. Hor­taz, ga­le­ra han­dia izan da bi no­ra­bi­dee­tan. Ho­rre­taz gain, ikas­to­lek au­rre­ra egin ahal iza­te­ko behar du­ten fi­nan­tzia­zioa es­ku­rat­ze­ko au­ke­ra izu­ga­rri mu­rriz­tu da.

He­rri Urrats, Ibi­lal­dia eta Ara­ba Eus­ka­raz ere ber­tan behe­ra gel­di­tu di­ra aur­ten. Kol­pea han­dia iza­ten ari da Ikastolen El­kar­tea­ren­tzat, al­de ho­rre­ta­tik?

–Ja­ki­na. Ikas­to­la proiek­tua au­zo­la­nean erai­ki­ta­ko eki­me­na da. He­rri­tik, he­rria­re­kin eta he­rria­ren­tzat sor­tua. Zer­bit­zu pu­bli­koa es­kain­tze­ko as­moaz, nahi duen orok es­ku­ra izan de­zan pre­ten­tsioaz. Har­ta­ra, fa­mi­lien eta era­kun­deen ekar­pe­naz gain, gi­zar­tea­ren la­gun­tza, ekar­pe­na behar da au­rre­ra egin ahal iza­te­ko. Bost jaiak ber­tan behe­ra ge­ra­tu iza­nak, zail­ta­sun uga­ri eka­rri di­tu be­re­kin. Gu­re jaie­ta­ra jen­dea on­gi pa­sat­ze­ra da­tor, di­ber­tit­ze­ra, dan­tzat­ze­ra, la­gu­ne­kin egun eder bat iga­rot­ze­ra…jai hauek hel­bu­ru uga­ri di­tuz­te: au­zo­la­na­ren bi­tar­tez ikas­to­la­ki­deon ar­tean, ikastolen ar­tean eta ikastolen eta he­rrie­ta­ko era­gi­leen ar­tean ha­rre­ma­nak es­tut­zen di­tu­gu: eus­kal kul­tu­ra­ri bost pla­za han­di es­kain­tzen diz­kio­gu gu­re jaien bi­tar­tez; eus­ka­ra­ri boz­go­rai­lu han­di bat jar­tzen dio­gu; ikas­to­la ere­dua za­bal­tzen du­gu eta hain­bat proiek­tu au­rre­ra ate­rat­ze­ko fi­nan­tza­ke­ta lor­tzen du­gu. Bost hel­bu­ru ho­rie­ta­tik lehe­na­ri eut­si ahal izan dio­gu, au­zo­lan ho­ri, el­kar­lan ho­ri, bu­ru­tu du­gu. Bes­teak, al­diz, ezin izan di­tu­gu be­te. Ta­mal­ga­rria da, eus­kal kul­tu­ra­ren adie­raz­pen as­ko­ta­ri­koa­ren bost ager­to­ki han­die­nik ga­be ge­ra­tu ga­re­la­ko, eus­ka­ra­ren boz­go­rai­lu­rik ga­be ge­ra­tu ga­re­la­ko, eta fi­nan­tza­ke­ta lor­tu beha­rrean, ga­le­rak ere izan­go di­tu­gu­la­ko.

Zer no­la­ko al­dar­tea­re­kin egi­ten ari da au­rre guz­ti ho­ni Li­za­rra­ko Ikas­to­la­ko

ko­mu­ni­ta­tea? Gu­ra­soak, ira­kas­leak, hau­rrak be­rak...

–Li­za­rra Ikas­to­la­ko ko­mu­ni­ta­tea­ren ja­rre­ra ere­du­ga­rria izan da. Ikas­to­lan kon­tzien­te di­ra ego­ki­tu zaie­na­re­kin eta ar­gi du­te une haue­tan ez due­la ba­lio ke­xat­zeak edo eta be­re egu­nean har­tu­ta­ko kon­pro­mi­so­ari mu­zin egi­teak. Ar­gi du­te 2021eko Na­fa­rroa Oi­nez ez de­la ohi­ko Oi­nez bat izan­go bai­na, mo­du be­rean, ez du­te ahaz­ten pan­de­mia hel­du au­rre­tik ere eki­me­nak be­re bi­la­kae­ra izan due­la. Guz­tia al­dat­zen da eten­ga­bean. XXI. men­de­ko ikastolen jaiak 80 edo 90 ha­mar­ka­dan os­pat­zen zi­re­ne­kin ez­ber­di­nak di­ra. Ha­la ikas­to­lek, no­la gi­zar­teak al­da­ke­ten au­rrean ego­kit­ze­ko gai­ta­su­na izan du­te eta orain­goan ere, mol­dat­zen ja­kin behar­ko du­gu. Ko­ro­na­bi­ru­sak era­gi­ten duen ziur­ga­be­ta­su­na ku­deat­zen ikas­tea izan­go da 2021eko Na­fa­rroa Oi­ne­zen hel­bu­rue­ta­ko bat.

Aur­ten, gai­ne­ra, be­re 50 ur­te be­te di­tu ikas­to­lak. No­la os­pat­zen ari di­ra ur­teu­rre­na?

–Ez au­rrei­ku­si­ta­ko mo­duan. Izan ere, 2020ko Na­fa­rroa Oi­ne­zek ikas­to­la­ren 50. ur­teu­rre­na­re­kin uz­tar­tze­ko nahia zu­ten ikas­to­lan. Age­rian da la­rrial­di egoe­rak as­moa era­got­zi due­la. Gai­ne­ra, az­ken as­te haue­tan zehar Nafarroako kut­sa­du­ra da­tuek pan­de­mia­ren aur­ka­ko neu­rriak go­gor­tzea eka­rri du, eta be­raz, os­pa­ki­zu­na­re­ki­ko mu­gak area­go­tu egin di­ra. Gau­zak ho­ne­la, os­pa­ki­zu­na era do­si­fi­ka­tuan bu­rut­zen ari di­ra ikas­to­lan. Txi­kie­nek ur­teu­rre­na kan­tuen bi­tar­tez os­pa­tu du­te. Bes­tal­de, Li­za­rra Ikas­to­la­re­kin ze­ri­ku­sia izan duen oro­ri ar­gaz­kiak edo eta me­zuak igor­tze­ko es­kae­ra za­bal­du da. Ja­so­ta­ko ar­gaz­ki eta me­zuak sa­re so­zia­len bi­tar­tez za­bal­tze­ko as­moa du­te bai­ta, po­si­ble ba­litz, fi­si­ko­ki era­kus­tea ere. Az­ke­nik, egoe­rak ahal­bi­det­zen ba­du, aza­roan eki­tal­di xu­me bat an­to­la­tu­ko da. 50 ur­te os­pa­ki­zu­na me­re­zi duen adi­na da.

2020ko Na­fa­rroa Oi­ne­za­ren hel­bu­rue­ta­ko bat Li­za­rra­ko Ikas­to­la­ko Haur Es­ko­la­ren ego­kit­za­pe­na zen. Po­si­ble iza­nen da hel­bu­ru ho­ri er­dies­tea?

–Li­za­rra Ikas­to­lak be­ne­ta­ko ado­rea eta kon­pro­mi­soa ager­tu du ikas­to­la proiek­tua zein eus­ka­ra­re­ki­ko. Lehe­na­go esan du­dan be­za­la, Na­fa­rroa Oi­nez eki­me­na­ri, bi ur­tez, eus­te­ko apus­tua egin du. Apus­tua ez da ba­te­re ma­ka­la, eki­me­na an­to­lat­zeak in­ber­tsioa es­kat­zen due­la­ko. Li­za­rrak 2020ra­ko in­ber­tsioa egin du, al­diz, di­ru sa­rre­ra­rik ez du izan ape­nas. Bes­te ur­te ba­tez au­rrea egin ahal iza­te­ko, in­ber­tit­zen ja­rrai­tu behar­ko du, al­diz, ez guk, ez inork, ez da­ki hu­rren­go hi­la­be­tee­tan egoe­rak zein bi­la­kae­ra izan­go duen eta be­raz, jar­due­rak eta egu­na be­ra os­pat­ze­rik izan­go den eta

“Ta­mal­ga­rria da egoe­ra, eus­ka­ra­ren boz­go­rai­lu­rik ga­be gel­di­tu ga­re­la­ko eta ga­le­rak izan­go di­tu­gu­la­ko”

“Ko­ro­na­bi­ru­sak era­gi­ten duen ziur­ga­be­ta­su­na ku­deat­zen ikas­tea izan­go da 2021eko hel­bu­rue­ta­ko bat”

“Lizarran ar­gi du­gu ga­re­na­ren neu­rria eta du­gu­na­re­kin ahal du­gun guz­tia egin­go du­gu”

on­do­rioz, di­ru sa­rre­ra­rik es­ku­rat­ze­rik izan­go du­gun. Hor­taz, it­xa­ron egin behar da. Ikas­to­lak ez du amo­re eman eta aha­le­gi­na egin­go du, eza­rri­ta­ko hel­bu­ru guz­tiak be­te dai­te­zen. Ikas­to­la proiek­tuak egoe­ra guz­tien gai­ne­tik au­rre­ra egi­ten ika­si du. Egoe­ra zai­la

da eta au­rrei­ku­si­ta­ko pro­ze­du­rak ez du ber­din fun­tzio­na­tu­ko, bai­na ja­kin ba­da­ki­gu mol­dat­zen ika­si­ko du­gu­la.

Ikas­to­len­tzat, ur­te­ro os­pat­zen di­ren bes­tak ho­ri baino as­koz ere gehia­go di­ra. El­kar­ta­su­na­ren sei­na­le iza­ten

di­ra, eus­kal­gin­tza­ra­ko haus­poa, eta ba­lia­bi­deei da­go­kie­nez ere au­rre­ra egi­te­ko bi­de ga­rran­tzit­sua.

Jaiak ezin os­pat­zeak era­gi­ten duen hut­su­nea es­tal­tzea ez da ba­te­re erra­za. Ha­la ere, ta­ma­lez edo zo­rio­nez, ikas­to­le­tan es­kar­men­tu han­dia du­gu ara­zoak eta oz­to­po­ak gain­dit­ze­ko ga­raian eta orain­goan ere jo­rra­tu du­gu bi­dea. Aur­ten ikastolen jaien bi­tar­tez eus­ka­ra eta eus­kal kul­tu­ra­ri es­kain­tzen zaiz­kien 5 pla­zak fal­tan iza­nik, Etb-ren es­ku­tik, Ikas­to­lak he­rria­ri ikus­ki­zu­na era­man­go du­gu

Eus­kal He­rri­ko et­xee­ta­ra. Ikastolen bost jaien ar­tean an­to­la­tu­ta­ko ikus­ki­zu­na izan­go da, Kur­saa­lean gra­ba­tu­ko de­na aza­roa­ren 13an. Eki­tal­di ho­rre­kin pla­za txi­ki bat es­kai­ni nahi izan dio­gu eus­kal mu­si­ka eta dan­tza­ri. An­je Duhal­de, Pau­li­ne & Ju­liet­te, Ko­rron­tzi, Xa­bi So­lano, De­mo­de Quar­tet eta No­gen ari­tu­ko di­ra, eta bai­ta Oin­ka­ri eta Ki­mua dan­tza tal­deak ere. Jai guz­tiok an­to­la­tu du­gu, eki­tal­di na­zio­nal bat izan­go da. Pla­za txi­ki bat izan­go da, 600 la­gu­nen­tza­ko ba­ka­rrik es­kai­ni ahal izan­go du­gu­la­ko ber­tan, bai­na, era be­rean, jai han­di bat ere izan­go da, hu­rren­go as­tean ETBK emi­ti­tu­ko bai­tu. Mo­du ho­rre­ta­ra, gu­re jaie­ta­ra etor­tze­rik izan ez du­ten guz­tien et­xee­ta­ra era­man­go di­tu­gu gu­re jaiak.

No­la­koa iza­ten ari da jen­dar­tea­ren eran­tzu­na Na­fa­rroa Oi­nez os­pa­tu ezi­na­ren au­rrean?

Tris­tu­ra pun­tu bat su­mat­zen du­gu, bai­na al­di be­rean, ani­moa go­rat­zea hel­bu­ru du­ten me­zu uga­ri ja­sot­zen ari ga­ra bai­ta ez et­sit­zea­ga­tik es­ke­ro­na era­kus­ten du­ten me­zuak ere. Lizarran ar­gi du­gu ga­re­na­ren neu­rria, du­gu­na­re­kin egi­ten du­gu­na de­la eta ho­rre­tan dihar­du­gu, du­gu­na­re­kin ahal du­gun guz­tia egin­go du­gu. Au­rre­ra be­gi­ra, Na­fa­rroa Oi­nez be­rres­ku­ra­tu­ko den for­ma­tu bat izan­go da?

Iku­si behar. Pan­de­mia hel­du au­rre­tik ikas­to­lok jai ere­dua­ren in­gu­ru­ko haus­nar­ke­tan mur­gil­du­ta gen­bil­tzan. Egoe­ra be­rriak or­dea, al­da­ke­ta uga­ri in­po­sa­tu diz­ki­gu eta inork ez da­ki noiz ar­te man­ten­du behar­ko di­tu­gun. Hor­taz, une haue­tan kon­tua ez da no­la­ko Na­fa­rroa Oi­nez an­to­la­tu nahi du­gun bai­zik eta, no­la­ko Na­fa­rroa Oi­nez an­to­la­tu ahal du­gun. Da­to­zen hi­la­be­tee­tan zehar bi­ru­sak izan de­za­keen ga­ra­pe­na eta be­ro­ni au­rre egi­te­ko es­ku­rat­zen di­ren ba­lia­bi­deen bai­tan az­ter­tu behar­ko du­gu eki­me­na­ren for­ma­tua­ren al­da­ke­ta, ha­la ba­da­go­kio. Egoe­ra be­rri ho­nek gai­ne­ra, bes­te bi­de bat­zuk jo­rrat­zen behar­tu gai­tu, eta izur na­go, es­kar­men­tua­ren ha­ri­ra le­zio be­rriak ika­si­ko di­tu­gu­la. Be­ti­ko gal­de­rek, be­ti­ko eran­tzu­nak da­kar­tza­te. Sa­rri­tan sor­me­na gal­de­ra be­rriak egi­tea­re­kin ak­ti­bat­zen da. ●

Jo­su Re­pa­raz, Nafarroako Ikastolen El­kar­te­ko zu­zen­da­ria.

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.