Cul­tu­ra: San Mar­ti­ño

O ca­ba­lo azul de San Mar­ti­ño via­xa por en­tre as lon­gas pon­li­ñas dos sal­guei­ros. Qui­za­bes é o de­rra­dei­ro día de voo que lle foi da­do.

La Voz de Galicia (Ferrol) - Especial2 - - Portada - (Ál­va­ro Cun­quei­ro)

Ci­ne e Mú­si­ca

Na cul­tu­ra po­pu­lar do no­so país hai uns me­ses que son co­ñe­ci­dos con no­mes de san­tos. Así o mes de xu­ño é co­ñe­ci­do co­mo o mes de san Xoán (re­fí­re­se a san Xoán Bau­tis­ta), o mes xu­llo é o mes de San­tia­go, o mes de de­cem­bro é o mes de Na­dal e o mes de no­vem­bro é o mes de San Mar­ti­ño. A súa fes­ta ce­lé­bra­se o día on­ce de no­vem­bro.

San Mar­ti­ño é un san­to moi po­pu­lar e con moi­ta rai­ga­me en Ga­li­cia. De fei­to é o pa­trón de 235 pa­rro­quias en to­da Ga­li­cia, sen­do o san­to que ocu­pa o cuar­to lu­gar en nú­me­ro de pa­rro­quias bai­xo a súa ad­vo­ca­ción, des­pois da Vir­xe Ma­ría (791 pa­rro­quias), San Pedro (322) e San­tia­go (277). A Ca­te­dral de Ou­ren­se, a úni­ca de Es­pa­ña que es­tá ta­mén bai­xo a súa ad­vo­ca­ción.

Ó me­llor pre­gun­tá­mo­nos cal é a ra­zó des­te fei­to. A súa de­vo­ción na no­sa te­rra dé­be­se a ou­tro San Mar­ti­ño, a San Mar­ti­ño de Du­mio on­de foi bis­po. Am­bos na­ce­ran en Pa­no­nia, un­ha re­xión da ac­tual Hun­gría. No ano 2016 cum­prí­ron­se os 1.700 anos do na­ce­men­to de San Mar­ti­ño no po­bo de Sa­ba­ria xa que alí viu a luz no ano 316. Na ico­no­gra­fía, San Mar­ti­ño apa­re­ce re­pre­sen­ta­do co­ma bis­po con mi­tra e con bácu­lo. Ou­tra re­pre­sen­ta­ción moi fre­cuen­te é a de San Mar­ti­ño a ca­ba­lo par­tin­do a súa ca­pa cun po­bre. Es­ta ima­xe fai re­fe­ren­cia a que San Mar­ti­ño, can­do aín­da era sol­da­do e ca­te­cú­meno, no ano 337 en Amiens (Fran­cia), nun día moi frío un men­di­go ache­gou­se a el me­dio en coiro. En­tón San Mar­ti­ño co­lleu a es­pa­da e par­tiu a súa ca­pa, dán­do­lle a me­ta­de ó po­bre. Esa mes­ma noi­te, en so­ños, San Mar­ti­ño viu a Xe­su­cris­to cu­ber­to coa par­te da ca­pa que lle de­ra ó po­bre. Xe­sús dí­xo­lle: “Mar­ti­ño, xa co­mo ca­te­cú­meno abri­gá­ches­me coas túas rou­pas”. Por iso a tra­di­ción re­co­lle que ó re­dor da fes­ta de San Mar­ti­ño (11 de no­vem­bro) hai sem­pre uns días de moi bo tem­po. É o que se cha­ma o “ve­rán de San Mar- ti­ño” que, co­mo di o re­frán “du­ra tres

días e un pou­qui­ño”. Hai que di­cir que nes­tes úl­ti­mos anos “o pou­qui­ño” foi moi lon­go.

Na pa­rro­quia de San Mar­ti­ño de Be­le­sar hai ima­xe mo­der­na (do sécu­lo XX) que re­pre­sen­ta San Mar­ti­ño ves­ti­do de bis­po con ca­su­la, bácu­lo e mi­tra e ten na man de­rei­ta un li­bro aber­to no que se po­de ler en la­tín nun­ha das fo­llas: “Cur nos pa­ter de­xe­ris aut qui nos desola­tus re­lin­quis” e na ou­tra, “Do­mi­ne

si ad­huc po­pu­lo tuo sum ne­ce­sa­rius

non re­cu­so la­bo­rem”. Es­ta ins­cri­ción fai re­fe­ren­cia a que San Mar­ti­ño sen­do xa moi ve­lli­ño, ten que ir po­ñer paz na re­xión de Can­des. Un­ha vez res­ta­ble­ci­da a paz, San Mar­ti­ño pen­sa en vol­ver pa­ra o seu mos­tei­ro, pe­ro co­men­zan a fa­llar­lle as for­zas e de­cá­ta­se de que che­ga o tem­po do seu pa­sa­men­to e por iso chá­maos a to­dos e dí­lle­lo. Da­que­la to­dos se pu­xe­ron moi tris­tes e, cho­ran­do, di­cían: “¿Por que nos dei­xas, pai? ¿A quen nos en­co­men­das na no­sa de­so­la­ción? Invadirán a túa grei lo­bos ra­pa­ces; ¿quen nos de­fen­de­rá das súas den­ta­das, se nos fal­ta o pas­tor? Sa­be­mos que desexas es­tar con Cris­to, pe­ro un­ha di­la­ción non fa­rá que se per­da nin dis­mi­nuia o teu pre­mio. Com­pa­dé­ce­te máis ben de nós, ós que dei­xas”. Da­que­la, din o bió­gra­fos, que San Mar­ti­ño, con­mo­vi­do por es­tas bá­goas, cheo co­mo es­ta­ba de en­tra­ñas de mi­se­ri­cor­dia no Se­ñor, cho­ra ta­mén e, vol­to ó Se­ñor, re­za di­cin­do: “Se­ñor, se aín­da son ne­ce­sa­rio ó teu po­bo, non re­xei­to o tra­ba­llo; fá­ga­se a túa von­ta­de”. O pa­sa­men­to de San Mar­ti­ño ti­vo lu­gar en Can­des no ano 397 e os seus res­tos re­pou­san en Tours (Fran­cia) on­de foi bis­po.

Foto Pu­rri­ños.

Ima­gen de San Mar­ti­ño del re­ta­blo ma­yor de la pa­rro­quia de San Mar­ti­ño de Lan­zós (Vi­lal­ba).

Newspapers in Spanish

Newspapers from Spain

© PressReader. All rights reserved.