Daily News Thailand : 2019-10-10

วาไรตี้ : 4 : 4

วาไรตี้

4 วาไรตี้ วันพฤหัสบดีที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2562 ขึ้น 12 คา่ำ เดือน 11 ปีกุน “ จิตใจ” เป็นส่วนสQำคัญของร่ำงกำย ถ้ำไม่ได้รับกำรดูแล อยำ่ งเหมำะสม จะเกดิ ควำมทอ้ แท้ สนิ้ หวงั เบอื่ หนำ่ ยชวี ติ ซึ่งจะส่งผลต่อร่ำงกำยตำมมำ­ด้วย จึงทQำให้เกิด ขึ้น กQำหนดขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 ตุลำคม พ.ศ.2535 โดย ริชำร์ด ฮันเตอร์ ซึ่งต่อมำ องค์กำรอนำมัยโลก ได้กQำหนดให้วัน ที่ 10 ตุลำคม ของทุกปีเป็นวันสุขภำพจิตโลก เพื่อให้ประชำกรทั่ว โลกตระหนักถึงควำมสQำคัญของสุขภำพจิตและปัญหำกำรเจ็บป่วย ทำงจติ รวมถงึ เปน็ กำรเปดิ โอกำสใหผ้ ทู้ ที่ ำQ งำนเกยี่ วกบั สขุ ภำพจติ ได้ ร่วมพูดคุยถึงแนวทำงในก­ำรดูแลสุขภำพจิตแก่คนทั่วโลก สถำนกำรณ์สุขภำพจิตของผู้คนในวันนี้เป็นอย่ำงไรกันบ้ำง จติ แพทย์ โรงพยำบำลศ­รธี ญั ญำ และโฆษก กรมสุขภำพจิต กลำ่ วถึงเรื่องนี้ว่ำ ปัจจุบันในเรื่องควำมเป็นอยู่ วิธี กำรคิด รวมทั้งสิ่งแวดล้อม มีควำมเปลี่ยนแปลงไปอย่ำงมำกเมื่อ เทียบกับ 30-40 ปีที่แล้ว โดยในสมัยก่อนในแต่ละช่วงที่เกิดกำร เปลี่ยนแปลงหรือควำมนิยมต่ำงๆ จะมีกำรใช้เวลำ แล้วส่วนใหญ่ ควำมรหู้ รอื สงิ่ ต่ำงๆ ทผี่ ำ่ นมำ จะเปน็ กำรถำ่ ยทอดจำกรนุ่ สรู่ นุ่ ผใู้ หญ่ จะสอนเด็กเพรำะมีประสบกำรณ์มำกกว่ำก็จะถ่ำยทอดกันมำ ทQำให้ กำรเปลี่ยนแปลงหรือกระแสต่ำงๆ จึงค่อยๆ เปลี่ยนแปลง ค่อยๆ แพร่หลำยจำกจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่ง แตใ่ นปจั จบุ นั โดยเฉพำะ 10 ปหี ลงั มำนี้ จะเหน็ ไดว้ ำ่ สภำพ แวดลอ้ ม วธิ กี ำรคดิ ทกุ อยำ่ งเปลยี่ นไปหมด นอกเหนอื จำกสงั คมทมี่ กี ำร แขง่ ขนั กนั มำกขนึ้ แลว้ คนจะชอบเสพ­ควำมรวดเรว็ มำกขนึ้ มคี วำมกดดนั มำกขนึ้ ไมว่ ำ่ จะเปน็ ทำงสงั คม กำรดำQ เนนิ ชวี ติ กำรใชช้ วี ติ เศรษฐกจิ ตำ่ งๆ โดยคนไทยมแี นวโนม้ ทจี่ ะเปน็ สงั คมเดยี ว สงั คมเมอื งมำกขนึ้ ที่ชัดเจนมำกที่สุด ก็คือ แม้วำ่ สังคม จะค่อยๆ มีกำรเปลี่ยนแปลงในเรื่องนี้มำหลำยสิบปีแล้วก็ตำม แต่ เทคโนโลยี 10 ปใี หห้ ลงั มำนี้ เปน็ เทคโนโลยที เี่ กดิ ขนึ้ ชดั เจนและปญั หำ ต่ำงๆก็จะสัมพันธ์ไปกับกำรใช้เทคโนโลยี ไม่ว่ำจะเป็นโซเชียลมีเดีย หรือว่ำกำรใช้อุปกรณ์สื่อสำรต่ำงๆ ซึ่งทQำให้ชีวิตของคนง่ำยและ รวดเรว็ ขนึ้ กจ็ รงิ แตก่ ม็ ผี ลตำมมำของร­ปู แบบควำมคดิ รปู แบบควำม นยิ ม โดยเฉพำะปจั จบุ นั จะแตกตำ่ งจำกในสมยั กอ่ นอยำ่ งสนิ้ เชงิ ทสี่ มยั ก่อนเป็นกำรถ่ำยทอดมำจำก­รุ่นสู่รุ่นหรือจำกประเทศ­หนึ่งที่เป็นกรณี ศึกษำแล้วประเทศอื่นก็จะเห็นจำกกรณีศึกษำแล้วมีกำรปรับเปลี่ยน ก่อนที่จะใช้ตำม แต่ในปัจจุบันปัญหำหลำยอย่ำงเกิดขึ้นพร้อมกันทั่ว โลก ไม่วำ่ จะเด็กหรือผู้ใหญ่ วัยรุ่นหรือผู้สูงอำยุ เจอปัญหำพร้อมกัน หมด เช่น ปัญหำกำรใช้โซเชียลมีเดีย ปัญหำกำรเปิด-ปิดอุปกรณ์ สื่อสำร ซึ่งไม่ได้เกิดปัญหำแค่เฉพำะวัยใดวัยหนึ่งหรือเป็นเหตุกำรณ์ ที่ผู้ใหญ่เคยผ่ำนมำก่อน หรือมีประสบกำรณ์มำก่อนแล้ว แต่หลำย เหตุกำรณ์บำงทีผู้ใหญ่เองก็ยังรับมือไม่ถูก บำงเรื่องต้องให้เด็กเป็น “วันสุขภาพจิต ได้ โลก” นพ.อภชิ าติ จรยิ าวลิ าศ ‘อารมณ’์ รเู้ ทา่ ทนั การมาของเท­คโนโลยี ‘จติ ใจ’ ชว่ ยสรา้ งภมู คิ มุ้ กนั หงดุ หงดิ งำ่ ย กำ้ วรำ้ วมำกขนึ้ หรอื อำจจะเปน็ คนทซี่ มึ เศรำ้ มำกขนึ้ กไ็ ด้ มอี ำกำร เชน่ กนิ ไมไ่ ดน้ อนไมห่ ลบั นำQ้ หนกั ลดหรอื กนิ มำกนอนมำกน­ำQ้ หนกั ขนึ้ กไ็ ด้ รวมทง้ั ควำมมนั่ ใจในตวั เองกล็ ดลงมคี วำมรสู้ กึ เหนอื่ ยลำ้ ออ่ นเพลยี หรอื บำงคนอำจจะ­รสู้ กึ กระสบั กระสำ่ ย เหลำ่ นเี้ ปน็ อำกำรที่ สงสยั ไดว้ ำ่ มภี ำวะควำมเคร­ยี ดมำกเกนิ กวำ่ ปกตแิ ลว้ โดยเฉพำะถำ้ มี กำรพฒั นำไปจนถงึ ไมอ่ ยำกอยแู่ ลว้ ไมอ่ ยำกมชี วี ติ ตอ่ ไปอกี แลว้ อยำก ฆำ่ ตวั ตำย คำQ เหลำ่ นเี้ ปน็ คยี เ์ วริ ด์ เรง่ ดว่ นทจี่ ะตอ้ งรบี พบแพทย์ บางคนปรบั ตวั กบั สงิ่ ทเี่ กดิ ขนึ้ ไมไ่ ด้ เรอื่ งบางเรอื่ งเกดิ แรง และเรว็ หากไมไ่ ดม้ กี ารเตรยี มตวั มากอ่ น การรบั มอื กจ็ ะทาQ ไดย้ าก หรืออย่างในบางกรณีเกิดขึ้นมาอย่างไม่คาดฝัน เช่น เมื่อวานยัง ดี ๆ มีความสุข เช้าขึ้นมาเจอเรื่องการสูญเสีย มีปัญหาเรื่อง เศรษฐกิจ มีปัญหาเรื่องผิดหวัง อกหัก หรือคนที่รักจากไป เมื่อ เกดิ ขนึ้ มาทนั ทที นั ใด บางคนปรบั ตวั ไมไ่ ด้ ปรบั ตวั ไมท่ นั เพราะไม่ เคยเตรียมตัวเตรียมใจมาก่อนก็อาจจะเกิดอารมณ์ที่เรียกว่า อารมณ์ชั่ววูบขึ้นได้ โดยตัดสินใจคิดสั้นหรือทQาร้ายบุคคลอื่นๆได้ นพ.อภชิ าติ คนแนะนQำซึ่งพบได้บ่อยในเรื่องของเทคโน­โลยีต่ำงๆ กล่ำวว่ำ สิ่งหนึ่งที่มำกับปัญหำก็คือ “ ทุกวัยเครียดได้ ต้องรู้จักจัดการ นพ.อภิชาติ ความกังวล ความ ที่มากระทบจิตใจ ” เครียด ความกดดันต่าง ๆ โดย ควำมเครยี ดของคนในปจั จบุ นั มคี วำมชดั เจนมำกขนึ้ กวำ่ เมอื่ กอ่ น และ ควำมเครยี ดกม็ คี วำมหลำกหลำ­ยมำกขนึ้ โดยพนื้ ฐำนแลว้ คนในสงั คม ปัจจุบันสำมำรถเครียดได้กับทุกเรื่องที่อยู่รอบตัว ขึ้นอยู่กับแต่ละคน ว่ำจะมีประสบกำรณ์ในกำรรับมือกับควำมเครียดได้มำกน้อยแค่ไหน ซึ่งแต่ละคนจะมีประสบกำรณ์ไม่เท่ำกัน รวมทั้งแต่ละคนจะให้ควำม สQำคัญในแต่ละเรื่องไม่เท่ำกันด้วย ทQำให้เรำจะเห็นวิธีกำรรับมือกับ ควำมเครียดที่แตกต่ำงกันไป นพ.อภิชาติ จริยาวิลาศ ควำมเครียดขึ้นได้ ซึ่งเป็นผลจำกปฏิกิริยำตอบสนองต่อควำมเครียดนั้น ถำ้ เกดิ ขนึ้ พอเหมำะ เมอื่ ระยะเวลำผำ่ นไปกจ็ ะหำยไดเ้ อง สำมำรถควบค­มุ ได้ อย่ำงนี้ถือว่ำเป็นควำมเครียดที่ไม่มีปัญหำ และถ้ำเอำควำมเค­รียดนี้ มำเป็นแรงผลักดันในกำรพัฒนำตนเองให้ดีขึ้น เรียกว่ำเครียดแบบดี ทงิ้ ทำ้ ยวำ่ คนเรำเมอื่ ตนื่ ขนึ้ มำใชช้ วี ติ กบั งำน กบั สิ่งที่เรำทQำประจ­Qำ จนไม่ได้มีกำร ไม่ได้ดู อำรมณ์ของตัวเอง จึงทQำให้กำรแก้ไขเป็นไปได้ลQำบำกเพรำ­ะไม่รู้ว่ำมี ปญั หำอะไรเกดิ ขนึ้ กบั ตวั เรำ ฉะนนั้ เรำตอ้ งรบั รกู้ อ่ นวำ่ สQารวจอารม­ณ์ตนเอง ในขณะเดียวกัน ถ้าเครียดแล้วไม่สามารถควบคุมตัวเองได้ เรมิ่ มผี ลเสยี ตอ่ ความสมั พนั ธ์ ไมว่ า่ จะเปน็ การเรยี น การงานสขุ ภาพ โดยเฉพาะถ้าความเครียด ความเศร้า มีความรุนแรงมากผิดปกติ หรือเกิดขึ้นมาแล้วไม่ยอมหายเป็นปกติ หรือบางครั้งความเครียด ความเศรา้ เกดิ ขนึ้ เองโดยทไ่ี มไ่ ดม้ สี าเหตหุ รอื สาเหตไุ มไ่ ดร้ นุ แรงมาก ขนาดนนั้ ลกั ษณะนเี้ ปน็ ความเครยี ดทไี่ มด่ ผดิ ปกติ อาจมคี วามเสยี่ ง หรือต้องระวังพวกโรคเครียดต่างๆ ตามมาได้ ไม่ว่าจะเป็น โรคซึม เศร้า โรควิตกกังวล หากมีลักษณะเช่นนี้ควรหาคนที่ไว้ใจได้ปรึกษา เพื่อหาวิธีแก้ไข ถ้าแก้ไม่ได้ และเมื่อไหร่ที่ความเครียดคุกคามชีวิต ควรปรึกษาแพทย์โดยเร็วที่สุด “คนในแต่ละช่วงอายุจะมีเรื่องที่เครียดแตกต่างกันไป ในวัย เดก็ อาจจะมคี วามเครยี ดในเรอื่ งของการเรยี น เรอื่ งครอบครวั พอ่ แม่ พอโตขนึ้ กจ็ ะเปน็ เรอื่ งการคน้ หาตวั เอง มปี ญั หาในเรอื่ งของเทคโนโ­ลยี ทเี่ รมิ่ เขา้ มาในชวี ติ เมอ่ื โตขนึ้ เปน็ วยั รนุ่ อาจจะมปี ญั หาในเรอื่ งของการ เงนิ การใชจ้ า่ ย การสอื่ สารผา่ นออนไลน์ บางทเี กดิ การควบคมุ ทยี่ าก และเกิดการได้ข้อมูลที่ผิดหรืออาจจะเป็นความเชื่อที่ผิดได้ นอกจาก นนั้ กอ็ าจจะเปน็ ปญั หาในเรอื่ งของการเรยี น รวมทงั้ ในเรอื่ งของความ สัมพันธ์กับเพศตรงข้าม” อารมณข์ อง เราหรือพฤติกรรมของเรา­ในช่วงเวลานี้เกิดปัญหาหรือไม่ อยำ่ งนอ้ ยอำทติ ยล์ ะครงั้ ใหท้ บทวนดวู ำ่ ชว่ งทผี่ ำ่ นมำอำรมณ์ เรำเป็นอย่ำงไร พฤติกรรม ควำมคิดของเรำเป็นอย่ำงไร โอเคหรือ ไม่ ส่วนที่ทQำข้อผิดพลำด และถ้ำเรำ มกี ำรแกไ้ ขขอ้ ผดิ พลำดแลว้ ทสี่ ำQ คญั กค็ อื เพรำะ บำงคนจะจมอ­ยกู่ บั ควำมทกุ ข์ ควำมผดิ พลำดนนั้ ฉะนนั้ อะไรทไี่ มด่ ลี อง คน้ หำสำเหตดุ วู ำ่ มอี ะไรแกไ้ ข ปรบั เปลยี่ นไดบ้ ำ้ งใหล้ องแกไ้ ขดู เพรำะ ทุกคนสำมำรถผิดพลำดกันได้ โดยจะต้องมีกำรทบทวนตัวเองเป็น ระยะ วิธีนี้จะทQำให้เรำเข้ำใจตัวเองมำกขึ้น ดแู ลสขุ ภำพจติ ของเรำใหด้ เตมิ ควำมรกั ในจติ ใจของเรำโด­ย ไมพ่ ยำยำมสรำ้ งควำมทกุ ขใ์ หก้ บั ตวั เอง แลว้ ลองแบง่ ปนั ไปใหค้ นรอบ ขำ้ ง ดว้ ยกำรเออื้ เฟอ้ื เผอื่ แผ่ เออื้ อำทรทำงอำร­มณซ์ งึ่ กนั และกนั เหน็ อกเห็นใจกัน เพื่อเป็นเกรำะป้องกันภัยที่จะเข้ำมำหรือสิ่งที่เรำคำดไม่ ถึง ไม่ว่ำจะเป็นทำงสังคมหรือเรื่องเทคโนโลยีก็ตำม หากเราทาQ อะไรที่ดี อย่าลืมชื่นชมตัวเอง ถ้าเรารู้สึกว่าเราสQานึกผิดแล้ว ต้องรู้จักขอโทษคนอื่น ใหอ้ ภยั ตวั เองดว้ ย คนเรำต้องรู้จักกำร “รอคอย” และคุ้นเคยกับกำรรอคอยแ­ต่ หลังมำนี้ จะมีแคมเปญออกม­ำที่ว่ำ ทQำให้เรำอยู่กับควำมเร็วจนเคยชิน กำรอดทน บำงครั้งก็มีประโยชน์ 10 -20 ปี “ดีกว่า เร็วกว่า ไม่ต้องอดทน ไม่ วัยทQำงำนจะเ­ป็นปัญหำในเรื่องของกำรเงิน ถ้ำมีครอบครัวก็ อำจจะมปี ญั หำเรอื่ งกำรมลี กู กำรเลยี้ งลกู ขยบั มำทวี่ ยั กลำงคน วกิ ฤติ วยั กลำงคนปญั หำเรอื่ งสขุ ภำพกจ็ ะเรมิ่ มำหรอื อำจจะมปี ญั หำในเรอื่ ง คู่สมรสได้ เมื่ออำยุมำกขึ้นผู้หญิงจะเริ่มมีปัญหำในเรื่องของหมด ประจQำเดือนหรือฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง โดยผู้หญิงจะมีกำร เปลี่ยนแปลงก่อนผู้ชำย จำกนั้นเข้ำสู่วัยเกษียณซึ่งจะเป็นปัญหำใน เรอื่ งของสขุ ภำพ ปญั หำกำรเอำใส­ใ่ จของลกู หลำน ปญั หำครอบครวั ซึ่งที่กล่ำวมำเหล่ำนี้ทQำให้เกิดควำมเครียดได้ทั้งสิ้น ในประเทศทมี่ คี วำมเจรญิ หรอื ประเทศทกี่ ำQ ลงั เจรญิ จะประสบ กับปัญหำเสพติดควำมรวดเร็วค่อนขำ้ งมำก ซึ่งแตกต่ำงจำกในสมัย กอ่ นอยำ่ งมำก เพรำะสมยั กอ่ นเทคโนโลยตี ำ่ ง ๆ ยงั มไี มม่ ำกนกั ทำQ ให้ ต้องรอคอย” จนลืมไปว่ำ กำรรอ ควำมเครียดในแต่ละคนอำจจะมีควำมแตกต่ำงกันได้ เพรำะ ควำมเครียดจะประกอบ­ไปด้วยอำรมณ์หลำยอย่ำง ไม่ว่ำจะเป็นเศร้ำ ควำมกังวล ควำมหงุดหงิด ควำมรู้สึกไม่พึงพอใจ ควำมรู้สึกวำ่ เชื่อมั่นใน ตัวเองน้อยลง ซึ่งจะเป็นควำมรู้สึกทำงด้ำนลบ ในดำ้ นอำรมณ์สำมำรถ สังเกตได้ ถ้ำในเรื่องเดียวกันมำกระตุ้นแล้วควบคุมลQำบำกหรือว่ำรู้สึก เครยี ดมำกกวำ่ ปกตเิ มอื่ เทยี บกบั ตวั เองในอดตี เหมอื นวำ่ จะอดทนไดน้ อ้ ย ลง หงุดหงิดได้งำ่ ยขึ้น อำรมณ์ขึ้นง่ำยหรือรุนแรงขึ้น ใช้เวลำนำนกวำ่ ที่ จะควบคุมได้หรือไม่หำยไปสักที หรือบำงทีไม่มีเรื่องกระตุ้นแต่อำรมณ์ เหล่ำนี้ยังเข้ำมำอยู่ อย่ำงนี้เรียกว่ำ อำรมณ์มีควำมผิดปกติ ด้ำน มีพฤติกรรมที่ต่ำงไปจำกเดิม อำจจะเป็นคน คอย “ไมใ่ ชแ่ คเ่ ดก็ รนุ่ ใหมเ่ ทา่ นนั้ แตเ่ ปน็ คนในสงั คมทมี่ แี นวโนม้ หลงลมื ไปว่าการรอคอยก็มีประโยชน์ เมื่อทุกคนเสพติดความรวดเร็ว พอไม่เร็ว ก็จะเกิดความเครียด ความกดดันขึ้น รวมถึงปัญหาใหม่ ๆ เช่น การใช้ สมาร์ทโฟน การใช้โซเชียลมีเดีย บางคนใช้มากเกินไป ไม่ได้ใช้แล้วก็ เครยี ด หรอื บางครงั้ รบั ขอ้ มลู สอื่ สารทางโซเช­ยี ลมเี ดยี แลว้ กเ็ กดิ ผลตาม มา ทั้งทางตรงและ­ทางอ้อมได้เหมือนกัน” ความสุขเริ่มได้จากตัวเรา. นพ.อภชิ าติ กลำ่ วตอ่ วำ่ ทกุ วยั มคี วำมเครยี ดได้ ซงึ่ ควำมเครยี ด คนเรำเมื่อมีเรื่องมำกระทบ กระตุ้นก็สำมำรถเกิด จุฑานันทน์ บุญทราหาญ นี้มีทั้งที่ดีและไม่ดี พฤติกรรม

© PressReader. All rights reserved.