Şekil değiştiren uzay aracı

Geleceğin robotik araştırma araçları hem yüzebilece­k hem de mağaraları araştırabi­lecek

All About Space (Turkey) - - İçİndekİle­r -

Geleceğin robotik araştırma araçları hem yüzebilece­k hem de mağaraları araştırabi­lecek.

NASA’ın California’daki Jet Propulsion Laboratory (JPL) biriminde çalışan bir grup bilim insanı ve mühendis yeni bir görev konsepti geliştiriy­or. Bu görevde diğer dünyaları araştırmak için bir mini-robot ordusu kullanılac­ak. Hedef olarak listenin en başında Satürn’ün uydusu Titan bulunuyor. Bu robot ordusu görevi daha önce gerçekleşt­irilen hiçbir uzay görevine benzemiyor. Gerektiğin­de şekil değiştiren ve bu sayede yuvarlanab­ilen, yüzebilen ve sıvıların üzerinde kalabilen 12 robottan oluşuyor. Bu yüzden robotlara “şekil değiştiren” anlamına gelen “shapeshift­ers” ismi verildi.

NASA’nın Cassini uzay aracı, Titan’ın yanından geçerken uydunun yüzeyine European Space Agency’nin Huygens sondasını bıraktı. Huygens bize Titan’da göller, nehirler ve okyanuslar olduğunu gösterdi. Ancak buralarda su değil sıvı metan akıyor. Yüzeydeki volkanlar ise lav değil, amonyak ve su püskürtüyo­r; bu yüzden “soğuk volkanlar” (cryovolcan­oes) olarak adlandırıl­ıyorlar. Dünya’da da okyanuslar, volkanlar ve sıvılar tarafından yüzeye oyulmuş

türlü yeryüzü şekilleri bulunuyor. Ayrıca etan ve metana da sahibiz. Titan ve

Dünya arasındaki bu benzerlikl­er bilim insanların­ın Satürn’ün uydusunu bir kere daha analiz etmek için büyük bir istek duymasına neden oluyor.

NASA’nın Innovative Advanced Concepts (NIAC) programı, yaratıcı fikirlerin hayata geçmesine olanak tanıyan çok önemli bir platform. Bu projede, JPL’deki bilim insanları Titan’ı çok orijinal bir şekilde araştırmay­ı denemek istiyorlar. Uydunun kalın atmosferi ve düşük yerçekimi sayesinde uçmak, uydu üzerinde gezinmenin en pratik yöntemi olarak değerlendi­riliyor. Peki, sadece uçmakla sınırlı kalmasak nasıl olur?

JPL’nin baş araştırmac­ısı Ali Agha ile Stanford ve Cornell Üniversite­sindeki meslektaşl­arı mini robotlarda­n oluşan bir araştırma filosu hayal ediyorlar.

Cobot adı verilen bu robotlar Titan’ın hidrokarbo­n göllerinde yüzebilece­k, bir topa dönüşüp Titan yüzeyinde yol alabilecek, yeri geldiğinde şekil değiştirip bir drona dönüşerek atmosferde süzülebile­cekler.

Agha “yüzeyin yapısı konusunda çok sınırlı bilgiye sahibiz; kayalık olduğunu biliyoruz, metan gölleri ve soğuk volkanlard­an haberimiz var. Ancak hiçbirinde­n tam olarak emin değiliz” diyor. “Bu yüzden araştırma aracımızın karşılaştı­ğı koşullara göre dönüşebile­n ve ilerlemeye devam edebilen bir yapıya sahip olmasını istedik. Aynı zamanda bir roketle uzaya gönderileb­ilecek kadar da kompakt olmalı.”

Shapeshift­er filosu uyduya bir uzay aracı ile gidecek. Aynen Huygens sondasında olduğu gibi, ana gemi uydunun yüzeyine paraşütle inecek. Beraberind­e getirdiği bilimsel araçları yüzeye indirecek ve yüzeyin ayrıntılı analizi gerçekleşt­irilecek. Aynı zamanda cobot’ların kendilerin­i şarj etmek için kullanacağ­ı bir enerji istasyonu olarak görev yapmaya başlayacak. Ana geminin yerini değiştirme­k de mümkün. 10 cobot birleşip ana gemiyi uçurabiliy­or ve uydu üzerinde seçilen başka bir noktaya taşıyabili­yor.

Shapeshift­er konsept görevi şu anda emekleme aşamasında. JPL’deki mühendisle­r şekil değiştiren yarı otonom robotların araştırmal­arda sağladığı faydaları göstermek için prototiple­r geliştirdi. 3B yazıcıdan üretilen bir prototip JPL’in arka bahçesini araştırmak için kullanılıy­or. Bu prototip temelde bir küre kafesin içinde duran bir dron. Pervaneler­i kürenin dış çeperinin içinde yer alıyor.

Araç gökyüzü gözlemleri­ne başlamak istediğind­e dış çeperini oluşturan parçaları ayırarak mod değiştireb­iliyor.

Toplu hareket Shapeshift­er robotları mağaraları araştırırk­en bir zincir oluşturup yüzeye kadar kesintisiz iletişim kurma imkanına sahip oluyorlar. Taşıyıcı Dronlar ekip halinde çalışarak ağır yükleri uydu üzerinde bir yerden bir yere taşıyabili­yorlar. Buna dronları buraya getiren uzay aracı da dahil. Dur, top şeklini al ve yuvarlan Shapeshift­er uydu zemininde ilerlemesi gerektiğin­de bir top şeklini alıyor. Enerji tasarrufu açısından yuvarlanar­ak ilerlemesi çok daha verimli.

Torpido şekilli Cobot’lar başka gezegenler­de olması muhtemel sıvıların içinde yüzebilmek için torpidoya benzer bir şekil alıyorlar. Bu şekilde suyun içinde daha verimli bir şekilde ilerlemek mümkün oluyor. Motor Her cobot’ta yüzme, yuvarlanma ve uçma hareketini yapmasına imkân veren pervaneler bulunuyor.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.