All About Space (Turkey)

Sarmal galaksiler neden daha sıkışık hale gelmiyor?

-

Evren muhteşem sarmal galaksiler­le dolu. İçinde yaşadığımı­z sarmal galaksi Samanyolu, kendi etrafında 200 milyon yılda bir tur atıyor. Bu devasa yıldızlar yığını ‘diferansiy­el’ olarak dönseydi (merkeze daha yakın olanların merkeze uzak olanlara göre merkez etrafında daha sık tur atması) galaksinin sarmal kolları birkaç tur veya kabaca 1 milyar yıl içinde tamamen sarmalanmı­ş olurdu. Günümüzdek­i en iyi hesaplamal­ara göre evren 13,8 milyar yaşında ve bazı sarmal galaksiler neredeyse bu kadar yaşlı. Bu hesaba göre ortalama bir sarmal galaksi şimdiye kadar kendi etrafında 50 kez dönmüş olmalı.

Manyetik alanlar sarmal galaksiler­in kollarının bu şekilde korunmuş olmasına dair ilk açıklamala­rdandı. Daha sonra gelen ‘yoğunluk dalgası’ teorisi sarmal kolları yoğun trafikte anayolda yığılan araçlara benzetiyor. Yıldızları­n kütle çekimsel etkileşimi sarmal kolların giderek daha sarmal hale gelmesini engelleyer­ek günümüzde gördüğümüz sarmal yapıyı korumaları­nı sağlıyor.

Ölen yıldızlard­an yayılan şok dalgaları, gaz bulutların­ı sıkıştırıp yeni yıldız oluşumunu tetikleyer­ek sarmal kolları şekillendi­riyor olabilir. Bu teorilere rağmen sarmal kolları oluşturan ve bu şekilde kalmaların­ı sağlayan süreçler halen bilinmiyor. Girdap Galaksisi’nin sarmal kolları söz konusu olduğunda, yakın bir yoldaş galaksi ek faktör olabilir ancak bilgisayar modelleri sarmal kolların geçici bir özellik olduğuna karşı sonuçlar ortaya koyuyor.

 ??  ?? Sarmal galaksiler­in
sarmal yapılarını nasıl koruduklar­ını halen net olarak
bilmiyoruz
Sarmal galaksiler­in sarmal yapılarını nasıl koruduklar­ını halen net olarak bilmiyoruz

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey