Back on Stage

KAOSUN ELÇİSİ JOKER

-

“Pianı oian bir adam gibi mi duruyorum? Ben arabaiarı kovaiayan köpek gibiyim. Yakaiasam biie ne yapacağımı biimem. Ben sadece yaparım.”

Obir kaos elçisi, hiçbir şey elde etmeye çalışmadan kötülük yapan bir amaçsız, saf kötülük, sinirleri alınmış gibi görünen ama agresif... DC efsanesi Batman'i tamamlayan kjoker'i dünden bugüne ele alıyoruz bu yazıda.

Joker karakteri 25 Nisan 1940'ta Bill Finger, Bob Kane ve Jerry Robinson tarafından yaratıldı. 1950'lere kadar çizgi roman dünyasının suç makinesi olarak hayatına devam etti. Bu yıllarda çizgi roman endüstrisi önemli bir kriz yaşadı, çocuklara şiddet içerikli görüntüler­in yayımlanma­ması ile ilgili bir yasa çıktı.

Bu dönemde Joker gerçek bir palyaçoya dönüştü. Kötülük yerini eşek şakalarına bırakmıştı. Bu, 1970'lere kadar devam etti. Çizgi roman dünyası 1970'lerde orijinal haline döndü. Karakterle­rini karartmaya ilk başlayan DC oldu. 1973'te Dennis O'neill ve Neal Adams, Batman'i özüne döndürdü. Joker'i de eski sadist ve korkunç haline... Sebepsiz kötü Joker'i günümüze kadar getiren de bu akım oldu. 1978 Mart sayısındak­i (Joker'in Gülen Balıkları) hikayede Joker, şehirdeki tüm balıklara gülme ifadesi veren bir kimyasalla ve tüm balıkları öldürdü. Sadece kötülük yapmak, bunu komik bir biçimde hayata geçirmek Joker karakterin­in özünü oluşturuyo­rdu.

Joker'in nasıl Joker olduğu ile ilgili birçok farklı hikayeler ortaya koyuldu. Çizgi romanlar, animasyonl­ar, filmler bize başka başka şeyler anlattı. Aslında işin özü şuydu: Net bir geçmişi olmamalıyd­ı.

Çünkü sadece kötülük için yaratılmış, öc alma, para kazanma, bir ideolojiyi hayata geçirmek gibi amaçları olmayan bir kötünün geçmişi de net olmamalıyd­ı. Duygusal bağ kuracağımı­z, ona geçmişinde­n dolayı hak vereceğimi­z, haksız bulup nefret edeceğimiz bir geçmiş bizi Joker'in kaos yaratma amacı güden gerçek kötülüğünd­en uzaklaştır­acaktı. Ama illa da bir geçmiş bulmak istersek hepimiz en romantik geçmişi tercih ederiz.

Hikayeye göre Joker mühendisli­ği bırakıp komedyenli­k yapan bir adamdır. Karısı hamiledir. Bir süre sonra ailesine bakamamaya başlar. O sırada iki hırsızla tanışır. Hırsızlar ona bir teklifle gelir.

Bir iskambil fabrikası soyulacakt­ır. Ona bir maske verirler. Tam soygunun yapılacağı zaman hamile karısının öldüğünü öğrenir ama hırsızlar onun gitmesine izin vermezler. Soygun sırasında bir çatışma çıkar ve iki güvenlik öldürülür. O sırada olay yerine Batman gelir ve orada Joker'i görür. Joker maskesiyle kaçmaya çalışırken kimyasal dolu bir havuza girer. Olay yerinden kaçar ama kimyasalda­n çıktıktan sonra suyun yansımasın­da maskeyi çıkardığı yüzüne bakar. Saçları yeşil, yüzü beyazdır. Maskedeki palyaço silüeti yüzüne kalıcı bir şekilde geçmiştir. Yaşadığı ağır travmayı çok komik bulur ve kahkahalar atmaya başlar. Ondan geriye artık hiçbir şey kalmamıştı­r. Anarşist bir kişiliğe bürünen Joker'in tek anlatmak istediği, insan doğasının deliliğe olan ihtiyacıdı­r. Ama Joker'in temsilcisi olduğu akımda sevgi, bağlılık, trajedi, romantizm, çıkar yoktur. Sebepsizli­k ve sonuçsuzlu­k vardır.

“Kuruiu düzeni ait üst ettiğinde, her şey bir anda kaosa sürükienir. Ben kaosun eiçisiyim. Kaos, adiidir.”

Animasyon halinde de birçok kez izledik onu ana en etkileyici hallerini beyazperde­de gördük. Joker, 1966 yapımı Batman filminde ve 1966-68 yılları arasında Batman dizisinde karşımıza çıktı. İkisinde de Cesar Romero, Joker rolündeydi. Bu dönemdeki Batman dizi ve film fazlasıyla teatral ve karikatüri­stikti. Çizgi romanın birebir yansıması gibi. Romero da, sahnelerin tamamında kötülük yaparken gülerek bize Joker karakterin­i yansıtmaya çalışıyor.

Kötülük kavramını bir şeyler çalıp çırpmaktan kurtaran ise, kıymetli oyuncu

Jack Nicholson oldu. 1989 yapımı Batman filminde Joker rolündeki Nicholson ana karakterin önüne geçerek Joker'e hak ettiği değeri kazandırdı. Yan karakterin ana karakterin önüne geçmesi yönetmenin tercihi değil, oyuncunun ekstrasıdı­r. Filmin yönetmeni Tim Burton acaba 1980 yapımı The Shining filminde Nicholson'un aşırı psikopat oyunculuğu ve etkileyici performans­ından dolayı mı onu seçti bilemeyiz ama, öyle bir Joker gördük ki 19 sene kimse Joker karakteri yaratmaya çalışmadı. Ta ki 2008'de Christophe­r Nolan'ın The Dark Knight filmine kadar. Joker'i Heath Ledger'in canladırdı­ğı filmde, kaos ve kötülük öyle bir işlendi ki bu bir Batman filmi değil Joker filmi olarak hafızalara kazındı. Ladger'ın filmden sonra trajik bir şekilde ölmesi ve Oscar kazanması performans­ı daha çarpıcı hale getirdi. Filmde milyonlarc­a doları çalıp sadece yakması ise sadece sorun yaratmak için kötülük yapmak amacını güttüğünü karakterin dimağlara kazımaya yetti.

“Ben kötü biri değiiim, sen iyi biri oimamı haketmemiş­sindir.”

2016'da Suicide Squad filminde Oscarlı oyuncu Jared Leto, Joker olarak karşımıza çıktı. Yönetmen David Ayer mi deli değildi ya da Leto'nun deliliği mi yetmedi bilmiyoruz ama beklentiyi karşılamad­ı. Belki de

Joker aşk-meşk konuları içinde yerini tam bulamadı. (bkz. Harley Quinn) Ne olursa olsun eğer bir süper kahraman filmi çekiyorsan­ız Supermen'i

Batman'i, Hulk'u, Spiderman'i istediğini­z kişi olarak seçebilirs­iniz ama eğer bir Joker oynatmak istiyorsan­ız iki kere düşünmeniz lazım.

Bu yıl Hangover serisinden tanıdığımı­z yönetmen Todd Phillips, topa tekrar girerek Joker'i bu sefer ana karakter olarak beyazperde­ye çıkarıyor. Ekim ayında vizyona girecek olan filmde Joker'i Joaquin Phoenix canlandıra­cak. Çıta tavana çıkacak gibi duruyor zira Joker'in hayatı ilk defa özel bir şekilde işleniyor. Fragmandan gördüğümüz kadarıyla karakter ilk kez bu kadar derinlemes­ine işleniyor. Romantik son isteyenler­in aksine kaosu bol, trajedisi dozunda kadar, kötülüğü olması gerektiği kadar bir Joker için beklemedey­iz.

 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey