Le corbusier & louis kahn: hindistan’da modernizmin üstatları

Betonart - - Louis Kahn -

Rajnish Wattas | Şandigar ve Ahmedabad, bağımsızlık sonrası Hindistan’ın mimari ufkunda Modernizme yer açmakta kilit rol oynayan iki şehir. Biri ülkenin en kuzeyinde, diğeri batısında konumlanan şehirler, coğrafyanın ayırdığı mimari ikizler gibi birbirine bağlı.

Şandigar, Ahmedabad’da da ayakizi bulunan Le Corbusier’nin eseri. Bununla birlikte Ahmedabad, Corbusier’ye ek olarak bir diğer ikonik mimarın işlerini de barındırma ayrıcalığına sahip: Louis Kahn. Gerçi, işlerinin ölçeği eşit değil: Şandigar, 20. yüzyıl şehir planlamacılığının en önemli deneyi sayılan tam teşekküllü, kent ölçeğinde bir proje. Ahmedabad ise yalnızca, Kahn tarafından tasarlanan ünlü Indian Institute of Management (IIM) kampüsüne sahip. Yine de Ahmedabad ve Şandigar, Hindistan’ın mimari kaderini değiştiren bir rol oynadılar.

Bağımsızlığın ilan edildiği 1947’de Hindistan sadece sömürge yıllarında yapılmış eklektik, neo-klasik stillerde gösterişli binalara veya büyük şehirlerinde art deco binalara sahipti. Her halükârda, yeni ulusun arzuladığı devasa kentleşme sürecini üstlenebilecek iyi eğitilmiş bir modern şehir plancısı neredeyse hiç yoktu. Zamanın vizyoner Hindistan başbakanı Jawaharlal Nehru, kuzey bölgesi Pencap’ın inşa etmeyi planladığı yeni başkent Şandigar’ın planlanması için dünyaca üne sahip bir yabancı yeteneğin gerekli olduğunu farketti. Böylece bu iddialı proje için doğru adamı bulmak amacıyla Avrupa’da yolculuğa çıkan Hindistan’lı araştırma komitesinin Le Corbusier’yi bu görevi yürütmeye ikna etme hikâyesi başladı.

Diğer yandan Louis Kahn da, önceleri Corbusier ile çalışmış, Ahmedabad merkezli tanınmış bir Hindistanlı mimar olan B. V. Doshi’nin tavsiyeleri üzerine çağrılmıştı. Hindistan’ın Indian Institute of Management (IIM) Ahmedabad isimli ilk küresel seviyedeki ticaret okulunun yönetim kurulu, Doshi’nin tasviyesine uydu ve zaten (o zamanlar Doğu Pakistan olan) Bangladeş’in başkenti Dakka’da yeni parlamento kompleksi üzerine çalışan Louis Kahn’a yöneldi.

Şandigar projesinin yapım aşaması -Kahn’ın 1960’larda IIM projesi için ülkeye gelişinden önce- 1951’de başlamış olsa da çok daha sonra, yani Capitol Complex’in ilk yapısı olan

1

2

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.