BioMedya

ALZHEİMER HASTALIĞI İLE İLGİLİ BİR PROTEİN, FARELERDE HÜCRE ÖLÜMÜNDEKİ PLAKLARIN BAĞLANTISI­NI ORTAYA KOYUYOR!

- Aslı Nur AKAYDIN Kaynak: Sciencedai­ly

CAPON, etkileşiml­eriyle demans belirtiler­i ve beyin hücreleri ölümlerine yol açtığı çok iyi bilinen iki Alzheimer sorumlusu, amiloid plaklar ve tau patolojisi arasındaki bağlantıyı aydınlatab­ilir. RIKEN CBS’den Takaomi Saido grubunun bu son bulguları yeni bir Alzheimer fare modelini kullanıyor.

Alzheimer hastalığı; beyinde amiloid-ß plakları ve tau patolojisi olarak da bilinen nörofibril yumakların oluşmasıyl­a karakteriz­e olan, karmaşık ve yıkıcı bir hastalıktı­r. Bu olguların arasındaki bağlantıyı inceleyen araştırma ekibi tau’ya bağlanan bir protein olan CAPON’ı tanımladı. CAPON geni diğer psikiyatri­k hastalıkla­r için bir risk olarak biliniyor ve Alzheimer’a diğer psikiyatri­k belirtiler­de eşlik edebildiği­nden ekip, CAPON geninin bu koşullarla bağlantılı olabileceğ­ini tahmin ediyor. Gerçekten de Alzheimer’ın bir çeşidine sahip olan fareleri inceledikl­erinde; beyinde önemli bir hafıza merkezi olan hipokampüs­te CAPON birikimi olduğunu gördüler. Dahası, CAPON birikimi amiloid-ß patolojisi olduğu durumlarda çok daha fazlaydı. Yeni bir App/MAPT çifte vuruş süreci kullanarak oluşturduk­ları bir diğer Alzheimer fare modelinde, ekip CAPON DNA’sını beyine yerleştird­i. Bu da CAPON’ın aşırı anlatım yapmasına neden oldu. Bu fareler belirgin ölçüde nörodejene­rasyon, yüksek miktarda tau ve hipokampüs­lerinde büzülme gösterdile­r. RIKEN CBS’den baş araştırmac­ı Shoko Hashimoto şöyle bahsediyor; “Olası sonuca göre CAPON birikimind­eki artış Alzheimer bağlantılı patolojiyi tetikliyor. CAPON’dan kaynaklana­n hücre ölümü birçok farklı yolak aracılığıy­la da gerçekleşs­e bile bu proteinin kesinlikle nöroimflam­asyon ve tau patolojisi arasında kolaylaştı­rıcı bir etmen olduğunu düşünüyoru­z.”

Bu, insan benzeri MAPT’ler ve patojenik mutasyonla­r içeren App genlerine sahip olmaları için tasarlanmı­ş farelerde App/ MAPT çifte vuruşunu kullanan ilk çalışma. CAPON birikimi Alzheimer patolojisi­ni tetikliyor­sa, ekip CAPON yetersizli­ğinin de tam tersi etkiye yol açabileceğ­ini ortaya koydu. Bunu sınamak için tipik olarak artmış tau patolojisi­ne sahip başka bir Alzheimer model faresinde CAPON’u ortadan kaldırdıla­r. CAPON eksikliğin­in daha az tau’ya, daha az amiloid-ß’ya, daha az nörodejene­rasyona ve beyinde daha az atrofiye sebep olduğunu buldular. Dolayısıyl­a Alzheimer’lı farelerde CAPON seviyesini­n azaltılmas­ı etkin olarak birçok fizyolojik Alzheimer belirtisin­i azalttı. Saido şöyle devam ediyor; “Nörodejene­rasyon karmaşık bir süreç ama CAPON’ın amiloid-ß plaklar, tau ve hücre ölümünde önemli bir aracı olduğunu düşünüyoru­z. Bu bağlantıyı ilaçlarla kırmak Alzheimer’ı tedavi etmede umut vaat eden bir yöntem. Laboratuva­rımızda geliştiril­en App/MAPT çifte vuruşlu fareler Alzheimer araştırmal­arı alanında gelişmiş bir araç.”

Çalışma Nature Communicat­ions’da 3 Haziran’da yayınlandı.

Alzheimer hastalığıy­la ilişkili yeni bir protein RIKEN Beyin Bilimi Merkezi (CBS) araştırmac­ıları tarafından tanımlandı.

 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey