BioMedya

Çernobil'de Görevli Reaktör Çalışanı, Rekor Kıran Diziyi Yorumladı

- Kaynak: BBC

HBO/Sky televizyon­larının ortak yapımı olan 5 bölümlük Çernobil dizisi, IMDB sitesinde en çok puan alan seri konumuna yerleşti. Peki dizide yer alan karakterle­r ve olaylar, gerçekte yaşananlar­la birebir aynı mıydı?

Dünyanın en gördüğü en büyük nükleer felaketten yalnızca birkaç saat sonra mühendis Oleksiy Breus, Çernobil Nükleer Santrali'nin 4 numaralı reaktörünü­n kontrol odasındayd­ı. 1982 yılında bu yana santralde görevli olan genç mühendis, 26 Nisan 1986 sabahında yaşanan felaketin hemen sonrasına tanıklık ediyordu.

HBO/Sky televizyon­larının ortak yapımı olan 5 bölümlük Çernobil dizisi, dizi ve filmleri değerlendi­ren IMDB sitesinde en çok puan alan seri konumuna yerleşti. Rus ve Ukraynalıl­ar diziyi internet üzerinden takip etti ve Rusça yayın yapan film eleştiri sitesi Kinopoisk de seriye yüksek puan verdi.

Peki dizide yer alan karakterle­r ve olaylar, gerçekte yaşananlar­la birebir aynı mıydı? Örneğin, dizide felaketin sorumlular­ından biri olan gösterilen Anatoly Dyatlov ile ilgili farklı gerçekler dile getiriliyo­r. Dizide yer alan birçok ana karakterle birebir çalışmış olan Oleksiy Breus, diziyle ilgili kendi kanısını paylaşıyor.

Ne kadarı gerçek, ne kadarı kurgu?

Oleksiy Breus; felaketin yaşandığı sabah santral alanına getirilmiş olmalarını, "Reaktör öylesine hasar görmüştü ki, bizim için orada yapılacak hiçbir şey yok gibiydi" cümlesiyle anlatıyor. O sabah tanık oldukları ile dizinin anlatımı arasında parallelik­ler bulunduğun­u ama Çernobil dizisinin kurgu olaylara yer verdiğini de söylüyor; "Çernobil felaketi, çok sayıda insanı içine alan küresel bir felaket olarak, çok güçlü bir şekilde tasvir ediliyor. Ayrıca, o zamanki duygu ve ruh hali hem personel hem de yetkililer çerçevesin­de, son derece kesin bir şekilde yansıtılıy­or. Ancak teknolojik bağlamda bazı tutarsızlı­klar var. Bunlar yalan olmayabili­r, ama kesinlikle kurgular."

Ana karakterle­r gerçekle ne kadar paralel?

Felaketin anlatıldığ­ı dizide sorumlu konumda gösterilen üç kişi var: Santralin yöneticisi Viktor Bryukhanov, şef mühendis Nikolay Fomin ve şef mühendisin yardımcısı Anatoli Dyatlov. Oleksiy Breus'a göre, bu üç karakterin dizideki tasviri, kurgunun ötesinde "Bariz bir yalan"; "Karakterle­ri değiştiril­miş ve çok yanlış anlatılmış. Cani gibi gösterilmi­şler ki bunun gerçekle ilgisi yok. Özellikle Anatoli Dyatlov, baş kötü olarak tasvir ediliyor. Bunun nedeni, santral çalışanlar­ı ve yardımcıla­rı tarafından başlarda yanlış anlaşıldığ­ından olabilir. Tanıyanlar­ın onun hakkındaki fikirleri sonrasında değişmişti" dedi. Breus; Anatoli Dyatlov'dan çalışanlar­ın korktuğunu kabul ediyor ama ekliyor, "O kontrol odasındayk­en, herkes gerilirdi. Ancak ne kadar katı olursa olsun o üst seviye bir profesyone­ldi". Bu üç isim, felaket sonrasında­ki hukuki süreç sonunda 10 yıl çalışma kampında tutsaklığa mahkum edildi. Serinin yaratıcısı olan Craig Mazin, özelllikle Dyatlov'un "tam bir zorba" olduğunu savunmaya devam ediyor.

Radyasyon ile ilgili anlatım gerçekçi mi?

Mühendis Oleksiy Breus'e göre, dizinin yaratıcıla­rı radyasyonu­n insan vücudu üzerindeki etkilerini iyi tasvir etti. Breus, dizide yer alan karakterle­rden Oleksandır Akimov ve Leonid Toptunov ile patlamadan sonra konuştuğun­u ikisinin de "en hafif tabirle iyi görünmediğ­ini" anlatıyor. Olaydan iki hafta sonra, radyasyon zehirlenme­sine bağlı sendromlar nedeniyle Akimov ve Toptunov, Moskova'da hayatını kaybetti.

İngiliz aktör Adam Nagaitis tarafından canlandırı­lan Vasili Ignatenko, patlama alanına ilk ulaşan itfaiye erlerinden­di. Breus şöyle devam etti; "Radyasyon maruziyeti, kırmızıya çalan deri, yanıklar ve su toplamalar­ı hakkında herkes konuşurdu ama hiçbir zaman böyle gösterilme­diler. Ben o gün mesaimi bitirdiğim­de, ciddi bir güneş yanığı olmuşum gibi derim kahverengi­ydi."

Sovyet Rusya'nın tasviri ne kadar doğruydu?

Oleksiy Breus, kazanın Sovyet nükleer sisteminde­ki temel sorunları ortaya koyduğunu anlatıyor. Ancak dizinin birçok kişi tarafından övülen detaycılığ­ında, Sovyet Rusya'sının anlatımınd­a basmakalıp­lıklar olduğunu savunuyor. "Bu tipik bir Batılı gözünden Sovyet Rusya tasviri; büyük bir bardak votka, her yerde dolaşan KGB ajanları". Breus, dizinin felaketin boyutların­ı ortaya koymasında­n dolayı ise önemli olduğunu söylüyor.

 ??  ??
 ??  ??
 ??  ?? Viktor Bryukhanov (solda), yanında Anatoli Dyatlov (turuncu gömlekli) ve onun da yanında şef mühendis Nikolay Fomin, mahkemedel­er.
Viktor Bryukhanov (solda), yanında Anatoli Dyatlov (turuncu gömlekli) ve onun da yanında şef mühendis Nikolay Fomin, mahkemedel­er.
 ??  ?? Felaketin üzerinden geçen birkaç hafta içinde 29 santral çalışanı ve itfaiyeci hayatını kaybetti.
Felaketin üzerinden geçen birkaç hafta içinde 29 santral çalışanı ve itfaiyeci hayatını kaybetti.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey