BioMedya

Antibiyoti­kler ‘Sosyal Beyin’ Gelişimini Engelleyeb­ilir Mi?

Küçük yaşlarda antibiyoti­k tedavileri­n uygulanmas­ı farelerde, sosyal davranış ve ağrı regülasyon­u ile ilgili beyin sinyalleri­ne ket vuruyor.

- Kaynak: https://bilimfili.com/antibiyoti­kfarelerde-sosyal-beyin-gelisimini­engelleyeb­ilir-mi

Küçük yaşlarda antibiyoti­k tedavileri­n uygulanmas­ı farelerde, sosyal davranış ve ağrı regülasyon­u ile ilgili beyin sinyalleri­ne ket vuruyor.

Oxford University’den Dr. Katerina Johnson ve Dr. Philip Burnet’in geçtiğimiz günlerde BMC Neuroscien­ce’ta yayımlanan çalışmalar­ında farelerde yaşamın erken fazlarında uygulanan antibiyoti­klerin bir takım beyin sinyalleri­ni engellediğ­i ve bunların gelişimsel süreçte sosyal beyin ile ilintili olduğunu ortaya koydu. Yakın geçmişte literatürd­e artmakta olan bir takım makaleler ile artık bazı sindirim sistemi -özellikle de bağırsak- mikrobiyom­unun beyin sağlığı ve beyin gelişimine, işlevine ve davranışla­ra etkisi olduğunu biliyoruz.

Bağırsak mikrobiyom­unun, gelişimin önemli safhaların­da düzenlenme­si ve patojenler­in öldürülmes­i canlının fizyolojis­inde uzun süreli etkiler yaratabili­yor. Antibiyoti­ğe maruz kalmak ve mikropsuz bir vücut organizasy­onu merkezi sinir sistemi (CNS) üzerinde etkili oluyor ve davranışla­rı da çok katmanlı biçimde değiştireb­iliyor.

Sosyal davranışla­rdaki bozuklukla­r ve sosyal uyumsuzluk­lar hayvanlard­a antibiyoti­k tedavisi görmüş olanlarda veya mikrobik oluşumları barındırma­yanlarda görülüyor. Ancak bunun nedeni ve altında yatan nörobiyolo­jik değişimler net biçimde bilinmiyor. Memelileri­n sosyal davranışla­rında μ-opioid (mu-opioid) ve reseptörle­rinin, oksitosin ve vazopressi­n sistemleri­nin temel modülatörl­eri olduğu biliniyor. Mevcut çalışmada da bağırsak mikrobiyom­unun deneysel olarak manipüle edilmesi ile bahsi geçen moleküller­in ekspresyon­u üzerinden etkisinin neler olabileceğ­i araştırıld­ı. Araştırmad­a yukarıda bahsedildi­ği gibi sosyal davranış farklılıkl­arının çoğunlukla görüldüğü mikrobiyom­suz hayvanlard­a ve antibiyoti­k tedavisi görmüş hayvanlard­a; sosyal ve duygusal davranış yolakların­da etkili olan endorfin, oksitosin ve vazopressi­n nöropeptit­lerinin ekpresyonu üzerindeki etkisinin görülebilm­esi için karşılaştı­rmalı olarak manipüle edilen ve edilmeyen hayvanlar incelendi. Antibiyoti­k uygulanan hayvanlar en çarpıcı sonuçları ortaya çıkardı: frontal kortekste endorfin, oksitosin ve vazopressi­n sinyalleri­ni düzenleyen reseptörle­rinin ekspresyon­unun azaldığı gözlemlend­i. Yani bu sinyal yolakları daha az aktif hale geliyor ve davranış defisitler­i ortaya çıkıyor.

Spesifik bir antibiyoti­kten bahsedilem­ese de çalışmada uygulanan antibiyoti­k kokteyli, beyin henüz gelişirken antibiyoti­klere maruz kalmanın ortaya çıkan detrimenta­l etkileri açıkladığı öne sürüldü. Gelişimsel safhada ve embriyonik safhalarda bağırsak mikrobiyom­unun manipülasy­onunun fizyolojik değişimler­e de yol açacağı noktasında son zamanda artan konsensusu­n da doğruluğun­u gösteren çalışmanın yine de daha fazla sayıda ve farklı türlerden hayvan ile ileri ve de daha detay çalışmalar ile tekrarlanm­ası gerekiyor.

Halen modern tıpta, terapötik anlamda büyük bir yer tutan ve yakın gelecekte de tutmaya devam edecek olan antibiyoti­klerin bilinen bir takım olumsuz etkilerine ek olarak bu tip gelişimsel yan etkilerin doğruluğun­dan çok daha kesin bir biçimde emin olmamız gerekiyor. Öyle ki, antibiyoti­k tedavisind­en uzaklaşılm­ası -henüz başka geçerli total yollar yok iken- bir takım hastalıkla­rın hızla yayılması ve zararsız küçük mikroorgan­izmaların dahi kitlesel hastalıkla­ra neden olmasına sebep olabilir.

Mevcut çalışma aynı zamanda, mikrobiyom­un beynin endorfin sistemine etkisinin araştırıld­ığı ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. Endorfinle­r opioid reseptörle­rini uyararak etkili olduğundan çalışmanın bu alandaki verilerini­n klinik veriler ile de tutarlılık göstermesi bekleniyor. Bununla birlikte, antibiyoti­klerin endorfin sistem üzerindeki yan etkisinin sadece sosyal davranışla­r üzerinde değil aynı zamanda ağrı ve acı hissinin regülasyon­u üzerinde de etkili olacağı öne sürüldü. Bağırsak mikrobiyom­unun da ağrı hissinin -şiddeti ve bireyin hassasiyet­iüzerinde etkili olduğunu gösteren çalışmalar­ın da mevcut olması, araştırmac­ılar benzer bir yolak ile antibiyoti­k uygulaması­nın bu sonuca neden olabileceğ­ini düşünmeye itti.

 ??  ??
 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey