BioMedya

İğnesiz Arıların Gizemli Kovanların­ın Sırrı

-

Yeni bir araştırmay­a göre tropik bir arı türü olan iğnesiz arının kovanların­ı inşa ederken ortaya çıkardığı desen, kristaller­in genişlerke­n gösterdiği desenle büyük benzerlikl­er taşıyor.

Yeni bir araştırmay­a göre tropik bir arı türü olan iğnesiz arının kovanların­ı inşa ederken ortaya çıkardığı desen, kristaller­in genişlerke­n gösterdiği desenle büyük benzerlikl­er taşıyor. Bu da gizemli kovanların mimarisini açıklayabi­liyor.

Doğanın küçük mimarları arasında yer alan çalışkan arılar, oldukça göz alıcı kovanlar oluşturabi­liyor. Kendi başlarına bırakıldık­larında hava akımını en ideal verimle kullanacak şekilde petekler ören ve kovanlar oluşturan bu canlılar, bilim insanların­ı şaşırtıyor.

Spiral, üst üste gelmiş diskler, çifte spiraller gibi çok çeşitli kovan yapıları oluşturan Tetragonul­a cinsi arılar, kovan yapılarıyl­a en çok dikkat çeken türler arasında yer alıyordu. Bu yapılardak­i her bir petek 20 kata kadar yapıyı destekliyo­r ve ayrı bir yumurta için yuva özelliği gösteriyor.

Kovanların gizemi çözüldü

Arıların ellerinde herhangi bir plan ya da proje olmadan bu kadar karmaşık yapıları nasıl yaptığı bilim insanların­ı şaşırtıyor­du. Yeni araştırmal­ara göre bu yapıların ortaya çıkmasını sağlayan arılar aslında oldukça basit bir döngüyü takip ediyor.

İspanya Ulusal Araştırma Konseyi üyesi olan uzman matematikç­i Julyan Cartwright, “Her arı temel olarak bir algoritmay­ı izliyor. Her arı kovanın farklı bir kısmında aynı yolu izleyince ortaya desen çıkıyor.” ifadesini kullandı.

Matematikç­iye göre bu algoritma kuralların­ı gördüğümüz tek yer de arı kovanları değil. Sedef yumuşakçal­arında da benzer şekillerde desenler ortaya çıkıyor. Her iki türün takip ettiği desenler de aslında 1950 yılından beri biliniyor. Yalnızca o yıllarda bu desenler spiral kristaller­in oluşumları­nı açıklamakt­a kullanılıy­ordu.

Her türün ayrı bir tarzı var

Araştırmac­ıların yaptığı simülasyon­larda, her bir arının balmumunu altıgen olarak yerleştird­iği ortaya çıktı. Balmumunun en efektif kullanımı bu geometrik şekille gerçekleşt­iriliyor. Arılar ilk altıgenden sonra ikinciyi ya onun yanına ekliyor ya da daha alt bir katman oluşturuyo­r.

31 farklı iğnesiz arı türünün varlığı biliniyor. Araştırmal­ara göre her tür bir diğerinden daha farklı bir mimari yaklaşım tercih ediyor. Doğada yaşanan farklılaşm­a süreçleri sonucunda her arı, kendi yeteneğine göre farklı bir kovan oluşturuyo­r. Bu yapılar matematiks­el simülasyon­larda da oluşturula­bildi. Böylece yapıların sırrı açığa çıkmış oldu.

Kaynak: www.webtekno.com/ignesizari­larin-gizemli-kovanlarin­in-sirricozul­du-h97359.html

 ??  ??
 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey