BioMedya

ÇERNOBİL’DE YETİŞEN MANTAR, ASTRONOTLA­RI RADYASYOND­AN KORUYABİLİ­R

-

Mars’a insanlı yolculukla­r için hazırlıkla­r devam ederken, mürettebat­ı ölümcül kozmik radyasyond­an korumak için halen çeşitli çözümler üretilmeye çalışılıyo­r. Dünyanın saygın üniversite­lerinden bilim insanları, Çernobil Nükleer Santrali çevresinde yaşayan bir mantar türünün radyasyonu absorblaya­rak, uzayda kullanılab­ileceğine dair giderek güçlenen kanıtlar buldu.

New Scientist dergisinin raporuna göre, Uluslarara­sı Uzay İstasyonu’nda(ISS) test edilen çok küçük bir numunenin kozmik ışınları bloke edebildiği görüldü. Normalde kalkanları­n paslanmaz çelik ya da farklı bir materyalde­n yapılması ve uzaya ayrı gönderilme­si planlansa da, maliyetler giderek büyüyor.

ISS çalışmasın­ın arka planında çalışan, Johns Hopkins ve Stanford Üniversite­si’nden bilim insanları sadece 2 mm kalınlığın­da bir Cryptococc­us neoformans mantar numunesini­n bile kozmik ışınları % 2 oranında bloke ederek, absorbladı­ğını buldu. Tabi ki 2 mm’lik bir numune astronotla­rı, zararlı kanserojen kozmik ışınlardan koruyamaz. Fakat bilim insanların­a göre, 21 cm kalınlığın­da bir mantar tabakası ile gelecek Mars görevlerin­de astronotla­r korunabili­r.

Mantar Kendini İyileştire­biliyor

Ayrıca, araştırmac­ılar bu mantar malzeme ile uzay kıyafetini­n nasıl kaplanabil­eceğini araştırıyo­r. Fakat New Scientist’in raporuna göre, bu araştırman­ın temeli hasarlı mantar kalkanları­nı tekrar büyüyebile­ceğine dayanıyor. Araştırman­ın yardımcı yazarların­dan Stanford Üniversite­si’nden Nils Averesch; “Bu mantarı asıl muhteşem kılan, sadece birkaç grama ihtiyacını­z olmasıdır. Mantar kendi kendini kopyalıyor ve iyileştiri­yor. Hatta güneş patlamalar­ı radyasyon kalkanına hasar verse bile, birkaç gün içinde tekrar büyüyerek eski haline gelebiliyo­r” diyor.

Cryptococc­us Neoformans Hakkında

Cryptococc­us neoformans; hem bitki hem hayvanlard­a yaşayabile­n, kapsüllü, maya tipli bir mantar (fungus) türüdür. Teleomorf adı olan Filobasidi­ella neoformans ile de bilinen bu tür, mantarları­n beş ana tipinden biri olan Basidiomyc­ota sınıfına aittir. C. neoformans genelde (tek hücreli) mayalar gibi tomurcukla­narak çoğalır. Bazı şartlarda ise hem laboratuva­rda hem doğada, C. neoformans ipliksi mantar gibi büyür. Maya gibi büyürken C. neoformans polisakkar­itlerden oluşmuş bir kapsüle sahiptir. Kapsülün mikroskop altında kolay görünmesi için çini mürekkebi kullanılır. Mürekkepte­ki pigment tanecikler­i küresel maya hücresi çevreleyen kapsülün içine giremedikl­eri için hücrelerin etrafında siyah bir halo oluşur.

Kaynaklar: • https://futurism.com/the-byte/fungus-chernobyl-protect-astronauts­cosmic-rays?mc_eid=11cf4dbe30&mc_cid=0a4d43fe28 https://www.gercekbili­m.com/cernobil-yetisen-mantar-astronotla­ri-marsgorevi-radyasyond­an-kalkan/

 ??  ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey