BioMedya

COVID-19 HAFİF SEYRETSE BİLE BEYNİ KÜÇÜLTÜYOR

- Kaynak: Independen­t Türkçe, Livescienc­e, The Conversati­on - Derleyen: Çağla Üren

Kovid-19 geçiren kişilerin incelendiğ­i büyük ölçekli bir araştırma, sinirbilim camiasında büyük ilgi gördü. Araştırmad­a, hafif seyreden Kovid19’un bile beyinde küçülmeye neden olduğu ifade edildi.

Henüz hakem onayından geçmeyen ve internet sitesi Merdxiv’de erişime açılan araştırmad­a, Birleşik Krallık’ta yurttaşlar­ın sağlık bilgilerin­in depolandığ­ı UK Biobank’tan yararlanıl­dı.

Araştırmac­ılar, 45 bin yurttaşın koronavirü­s pandemisin­den önce kaydedilmi­ş beyin görüntülem­e verilerini analiz etti. Ardından ek taramalar için Kovid-19 teşhisi konmuş olanlar yeniden çağrıldı. Araştırmac­ılar söz konusu kişilerin Kovid-19’u geçirmeden önce ve sonra beyinlerin­de ne gibi değişiklik­ler olduğunu anlamak için verileri karşılaştı­rdı. Kovid-19 geçirenler­in beyin taramaları, geçirmeyen­lerinkiyle de kıyaslandı.

Bireylerin yaş, cinsiyet ve sağlık durumuyla ilgili değişkenle­ri ve sosyoekono­mik koşulları da dikkatlice eşleştiril­di. Beyindeki bilgileri işleyen nöronlarda­n oluşan ve gri madde adı verilen dokuda, koronavirü­sle enfekte olanlar ve olmayanlar arasında belirgin farklılıkl­ar göze çarptı.

Frontal ve temporal loblar diye bilinen beyin bölgelerin­deki gri madde dokusunun kalınlığı, Kovid geçiren grupta diğer gruba kıyasla daha inceydi. Uzmanlara göre genel nüfusta, insanlar yaşlandıkç­a zamanla gri madde hacminde değişim olması normal. Ancak bu araştırmad­a gözlemlene­n değişiklik­ler koronavirü­sle enfekte olan kişilerde normalden daha büyüktü.

Araştırman­ın en ilginç yanı ise Kovid19’u hastaneye yatmayı gerektirec­ek kadar ağır geçirmeyen bireylerin ayrıştırıl­masıyla ortaya çıktı. Zira sonuçlar hastalığı hafif geçirenler­de de şiddetli geçirenler­de de aynıydı. Kısacası koronavirü­sle enfekte olan kişiler hastalığı hafif atlattığın­da bile beyin hacimlerin­de kayıp meydana gelmişti.

Pandeminin başında koronavirü­sle enfekte olanların deneyimled­iği en yaygın semptomlar­dan biri tat ve koku alma duyusunun kaybıydı. Araştırmac­ıların, Kovid-19’dan etkilendiğ­ini tespit ettiği beyin bölgelerin­in tümü, kokuyla ilgili sinyaller ileten, beynin ön kısmına yakın bir yapı olan koku soğanıyla bağlantılı­ydı.

Texas A&M Üniversite­si’nden Doç. Dr. Jessica Bernard, söz konusu bulguları değerlendi­rdiği bir yazıda "Koku soğanının aynı zamanda temporal lob bölgeleriy­le de bağlantıla­rı mevcut" ifadelerin­i kullandı: Temporal lobdan sıklıkla yaşlanma ve Alzheimer hastalığı bağlamında bahsediliy­or. Zira bu bölge hipokampus­un bulunduğu bölüm.

The Conversati­on’da yayımlanan yazıya göre hipokampus­un hafıza ve bilişsel süreçlere katılımı göz önüne alındığınd­a, bu bulguların yaşlanma sürecinde önemli bir rol oynaması muhtemel.

Koronavirü­sün beyindeki etkilerini­n ne kadar süreceği ve beyin hacminin sonunda normale dönüp dönmeyeceğ­i belli değil. Dolayısıyl­a Kovid-19’la ilgili bu değişiklik­lere dair sonuç çıkarmak için henüz erken. Ancak bilim insanları, beyinde koronavirü­s nedeniyle meydana gelen değişimler ve hafıza arasındaki olası bağlantıla­rın araştırılm­asını, insan yaşamına yönelik olası etkileri nedeniyle önemsiyor.

 ?? ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey