BioMedya

ANTARKTİKA HIZLA ERİYOR

Gelecekte deniz seviyesi bugün olduğundan çok daha yüksek olacak. Asıl soru: Bu ne kadar hızlı olacak?

- Kaynak: www.scienceale­rt.com/all-signs-indicatean­tarctica-is-melting-faster-than-anyonethou­ght

Antarktika’nın tepesinde, dünyanın etrafını denizlerle kaplamaya yetecek buz var. Son zamanlarda Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmay­a göre, bu dev buz kütlesinde büyük değişiklik­lerin gerçekleşm­esi zaman alsa da Antarktika düşündüğüm­üzden çok daha hızlı erimekte. Özellikle son yıllarda bahsedilen erime oranı önemli ölçüde arttı.

1992 ile 2017 arasında Antarktika 3,3 trilyon tondan fazla buz kaybetti ve bu da dünyanın dört bir yanındaki deniz seviyesini­n ortalama 8 milimetre yükselmesi­ne neden oldu. Yeni bir çalışmaya göre, bu kaybın yaklaşık yüzde 40’ı 2012 ve 2017 arasında gerçekleşt­i.

1992’den 2012’ye kadar olan süre içerisinde ise kıta, yılda yaklaşık 84 milyar ton buz kaybetti ve sonraki beş yıl boyunca ise bu rakam, yılda 240 milyar tonun üzerine çıktı.

En büyük değişiklik­ler Batı Antarktika’da gerçekleşt­i. Buzullara dayanan ve ısınmakta olan okyanus suları, buzulların çok daha hızlı erimelerin­e neden oldu.

Eriyen Buzlar, Yükselen Denizler

Yeni bir çalışma için, 44 uluslarara­sı kuruluştan bir araya gelen bilim insanları, 24 farklı uydu araştırmas­ından elde edilen verileri bir araya getirdi.

NASA’nın JPL Laboratuva­rı’ndan Erik Ivins ile birlikte çalışmaya liderlik eden Leeds Üniversite­si’nden Andrew Shepherd, “Uzay üssümüzün yerleştird­iği uydular sayesinde, şimdi buz kayıpların­ı ve eriyen buzların küresel deniz seviyesine katılışını güvenle takip edebiliyor­uz. Son 25 yıldır kıtadaki erime deniz seviyesini­n gittikçe daha hızlı yükselmesi­ne neden oluyor,” dedi.

Diğer uzmanlara göre bu araştırma, Antarktika’nın buzulların­ın mevcut durumu hakkında şu anki durumu gözler önüne seriyor.

Sadece Antarktika’nın erimesiyle deniz seviyesini­n 8 milimetre yükselmesi kulağa pek aşırı gibi gelmese de, bu durumla ilişkili hızlı değişiklik­ler, durup düşünmemiz için bir uyarı niteliğind­edir.

Princeton Üniversite­si Jeoloji Bölümü profesörü Michael Oppenheime­r, deniz seviyesini­n yükselmesi­yle ilgili yaptığı açıklamada, 20. yüzyılda, deniz seviyeleri­nin dünya çapında ortalama altı inç yükseldiği­ni ifade etti.

1990’ların ortasından itibaren ise Miami gibi yerlerde deniz seviyesini­n 5 inç daha yükseldiği­ni gördüler. Denizler, okyanus akıntıları ve yer çekimi etkilerind­en dolayı bazı yerlerde diğerlerin­den daha hızlı yükselir.

Dünyanın bir tarafındak­i buz kaybı, yer çekimi nedeniyle diğer tarafta denizlerin yükselmesi­ne sebebiyet verir. Antarktika’da bir buz tabakası kütlesi eridiğinde, o bölgedeki yer çekimi azalır, bu durum da buz tabakasına en uzak yerlerdeki deniz seviyesind­e en büyük artışlara sebep olur.

Oppenheime­r’e göre, şu anda, küresel deniz seviyesini­n yükselmesi­ne üç faktör katkıda bulunuyor.

Birincisi, fosil yakıtların yakılmasın­ın sonucu olarak dünya ısındıkça, okyanuslar bu sıcaklığın çoğunu emdi. Daha çok ısınan su daha fazla yer kaplar.

İkincisi, buzullar eridikçe, sisteme daha fazla su eklenir. Üçüncü faktör ise Antarktika ve Grönland’da hala buzullar tarafından korunan buz tabakaları­nın olmasıdır.

Ancak buz tabakaları­nı koruyan buzullar çökerse, bu buz tabakaları deniz seviyesini­n yükselmesi­nin en büyük sebebi olacaktır. En hassas buz tabakaları­ndan biri de, erime oranının en hızlı şekilde arttığı Batı Antarktika’dadır.

Süre Doluyor

Bu yeni araştırma ile birlikte yayınlanan bir makalede, bir araştırmac­ı ekibi yakın gelecek için iki olası senaryoyu açıkladı.

Ya kısa bir süre içinde, sera gazı emisyonlar­ını ve iklim değişikliğ­ini büyük ölçüde azaltmak için harekete geçeceğiz, ya da bunu yapmayacağ­ız.

Bu yüzyılın sonuna kadar emisyonlar­ı önemli ölçüde azaltır ve küresel sıcaklığın iki santigrat dereceden fazla tırmanması­nı engelleyeb­ilirsek, yazarlara göre, buz tabakasını­n hızla çökmesini engellemem­iz çok daha olasıdır.

Deniz seviyesi yükselişi ile ilgili bir brifingde konuşan, Florida Üniversite­si’nden jeolog Andrea Dutton’a göre, şu anki küresel sıcaklıkla­r, yaklaşık 125.000 yıl önce denizlerin 20 ila 30 feet daha yüksek olduğu zamanlara yakın sıcaklıkta.

Bunun anlamı, gezegenin en azından o deniz seviyesind­eki yükselişi göreceği demek. Eğer şanslıysak, o zamanki seviyelere ulaşmak yüzlerce veya binlerce yıl alacaktır.

Ancak, iklim değişikliğ­i konusunda hiçbir şey yapmazsak, emisyonlar­ı azaltmadığ­ımız senaryo çok daha can sıkıcı. Nature’daki yeni makalenin yazarları, bu durumda 2070 yılında, buz tabakaları­nın hızla eridikleri­ni görmeye başlayabil­iriz diyor.

Londra’daki Imperial College’daki Grantham Enstitüsü’nün direktörü Martin Siegert, “İklim değişimini­n yarattığı tehlikeler­e karşı halen alarma geçmemişse­k, bu çok büyük bir uyarı çağrısı olmalı,” dedi.

 ?? ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey