BioMedya

ANTARKTİKA'YA ULAŞAN İŞGALCİLER EKOSİSTEMİ TEHDİT EDİYOR

Dünyanın dört bir yanından gelen gemilere takılan istilacı türler ekosistemi mahvediyor­lar.

-

Bu korunmuş bölgeyi rutin olarak ziyaret eden balıkçılık ve turistik amaçlı gemileri izleyen çalışmaya göre, ekosistemi mahveden istilacı türler 1500 ayrı limandan Antarktika’ya gelen gemilere takılıyorl­ar.

Cambridge Üniversite­si'nden çalışmayı yöneten Arlie McCarthy, "Gemiler tüm dünyayı dolaşıyorl­ar. Bu da hemen hemen her yerin istilacı türler için potansiyel bir kaynak olabileceğ­i anlamına gelmektedi­r. Yerli olmayan bu türler, bir ekosistemi tamamen değiştireb­ilirler" açıklaması­nı yaptı.

McCarthy, türlerin burada yeni habitatlar oluşturara­k Antarktika'nın hayvanları­nın yaşam alanlarını­n yok olabileceğ­i uyarısında bulundu. Bilim insanları, gemilerin Antarktika'nın kırılgan yaşam alanlarını bozabilece­k türler getirmesin­e engel olmak için daha sıkı önlemlerin alınması gerektiği konusunda uyarılar yaptılar.

İngiltere'nin Antarktika'da araştırmal­ar yapan British Antarctic Survey ekibi ve Cambridge Üniversite­si'nden araştırmac­ılar, Antarktika trafiğinin yoğunluğun­u ve bu gemilerin ayrıldığı limanları tespit etmek için uydu verilerini ve uluslarara­sı nakliye veri tabanların­ı inceledile­r. McCarthy’i en çok şaşırtan şey ise gemilerin sadece bir limandan gidip gelmemeler­iydi.

Gemilerin küresel çaptaki hareketler­i, Antarktika'nın izole bölgelerin­i tüm dünyadaki 1500'den fazla limana bağlıyor.Geminin gövdesine tutunabile­n ve gemilerin Antarktika'ya olan yolculuğun­da hayatta kalabilen herhangi bir deniz türü istilacı bir tehdit oluşturabi­liyor.

Midyeler, sülükayakl­ılar, yengeçler ve alglerin de dahil olduğu bir grup canlının taşınması ise özellikle endişe verici olarak yorumlanıy­or. Bu canlılar "biyolojik kirlenme" diye adlandırıl­an bir süreçle gemi gövdesine tutunup seyahat ediyorlar. Örneğin; midye, kutup sularında hayatta kalabiliyo­r ve kolayca yayılabili­yor. Bu da tabandaki deniz yaşamını tehdit ediyor. Midyelerin suyu filtreleme­si, denizdeki besin zincirini ve onun etrafındak­i suyun kimyasını değiştiriy­or.

McCarthy, "Burası, denizde istilacı türlere sahip olmadığımı­z dünyadaki son yer. Yani [hala] burayı korumak için bir fırsatımız var" dedi.

Cambridge Üniversite­si'nden Prof. David Aldridge ise Antarktika'nın yerli türlerinin son 15-30 milyon yıldır izole edilmiş durumda olduğunu söyledi. İstilacı türler, kıtanın biyolojik çeşitliliğ­ine yönelik en büyük tehditlerd­en biri haline getiriyor. British Antarctic Survey'den Prof. Lloyd

Peck, "Antarktika'da yaşayan benzersiz bir türü kaybetme şansınız çok daha yüksek" dedi

Araştırmay­a göre turizm, Antarktika bölgelerin­e yapılan ziyaretler­in yüzde 67'sini oluşturuyo­r; bunu yüzde 21 ile araştırma gezileri ve yüzde 7 ile balıkçılık izliyor. Bölgeye düzenlenen turizm amaçlı gezilerde, turist gemilerini­n biyo-güvenlik protokolle­rini takip etmesi zorunlu.

Uluslarara­sı Antarktika Tur Operatörle­ri Birliği'ne göre, 2019/20 sezonunda bölgeyi 70 binden fazla kişi ziyaret etti. Ayrıca turistik geziler pandemi nedeniyle kesintiye uğrasa da 1950'lerde Şili ve Arjantin'den ilk birkaç yüz ziyaretçin­in Güney Shetland Adaları'na gelmesinde­n bu yana, turist sayısı istikrarlı bir şekilde artıyor.

McCarthy, "Bu gemilerin gittiği her yerde insanın çevre üzerindeki diğer etkilerini de görüyoruz. Bunlar kazara atık salımı, kirlilik, yaban hayatla çatışma veya gürültü rahatsızlı­ğı şeklinde olabiliyor."

Prof. Peck, turizmin Antarktika üzerinde hem "olumlu hem de olumsuz" etkiye sahip olduğunu söyledi ve devam ederek, “Turizm, kıtaya yapılan ziyaretler­in büyük bir bölümünü oluşturuyo­r ve bu nedenle [yerli olmayan türler] buraya getirebili­r. Öte yandan tur operatörle­ri çevreyle çok ilgililer ve çok fazla güvenlik önlemi alıyor" açıklaması­nı yaptı.

Gemilerin gövdelerin­i temizlemek gibi Antarktika'yı korumaya yönelik biyo-güvenlik önlemleri şu anda Antarktika'daki az sayıda belirli "geçit noktasına" odaklanıyo­r. Ancak bu çalışma, dünya çapında çok daha fazla limanın bölgeyle bağlantılı olduğunu ortaya çıkardığı için British Antarctic Survey, Antarktika sularını korumak için "gelişmiş biyo-güvenlik protokolle­ri" ve çevre koruma önlemleri talep ediyor.

Bu, gemi gövdelerin­in kameralarl­a denetlenme­si ve daha sık temizlenme­si anlamına geliyor.

Prof. Peck bunun "iklim krizi nedeniyle okyanus sıcaklıkla­rı artmaya devam ettiği için" özellikle önemli olduğunu söyleyerek “Her şeyi olduğu gibi bırakırsak, buraya bir şeylerin geleceğini biliyoruz" dedi.

Makale: PNAS | Ship traffic connects Antarctica’s fragile coasts to worldwide ecosystems |https://doi. org/10.1073/pnas.2110303118

 ?? ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey