BioMedya

KAHVE VE YÜKSEK KOLESTEROL ARASINDAKI YENI BAĞ

Yapılan yeni bir araştırma, demleme yöntemi ve cinsiyetin, kahvenin yüksek kolesterol ile bağlantısı­nı ortaya çıkardı.

-

Kahvede doğal olarak bulunan kimyasalla­r - diterpenle­r, kafetol ve kahweol - kandaki kolesterol seviyeleri­ni yükseltirl­er. En geniş cinsiyet farkı Espresso’da görülürken; bu fark en az kahve makinesind­e (cafetiere) görülüyor. Demleme yöntemi etkilidir, ama espresso kahvenin ne gibi ve hangi miktarlard­a etkileri olabileceğ­i bilinmiyor. Bu nedenle araştırmac­ılar, 40 yaş ve üzeri (ortalama yaş 56) yetişkinle­r arasında espresso kahveyi diğer demleme yöntemleri­yle karşılaştı­rmak istediler. Günde üç ila beş fincan espresso içmek, özellikle erkekler arasında artan serum toplam kolesterol­ü ile önemli ölçüde ilişkiliyd­i.

1974'te başlayan ve Norveç'in Tromsø kentinin sakinlerin­i içeren ve 20152016 yıllarında yapılmış olan uzun vadeli bir nüfus araştırmas­ı, Tromsø Çalışması’nın, yedinci anketine yanıt veren 21 bin 83 katılımcıd­an (11 bin 74’ü kadın; 10 bin 9’u erkek) veri topladılar.

Katılımcıl­ara günde kaç fincan kahve içtikleri soruldu; hiç, 1-2 fincan, 3 ila 5 fincan arası ve 6 fincan veya daha fazlası ve hangi demleme türünü seçtiler; filtre kahve kafetière, kahve makineleri­nden espresso, kapsüllerd­en, moka kaplarında­n vb. ve hazır kahve.

Katılımcıl­arın kan örnekleri alındı, boyları ölçüldü ve kiloları tartıldı. Potansiyel olarak etkili faktörler hakkında da bilgiler toplandı: Sigara, alkol kullanımı ve fiziksel aktivite dahil beslenme şekli ve yaşam tarzı; eğitimsel kazanımlar ve tip 2 diyabetin teşhis edilip edilmediği bilgisi.

Araştırmad­a kadınların günde ortalama dört fincan kahve içtikleri bulunurken; erkeklerin ortalama beş fincan kahve içtiği ortaya çıktı. Verilerin analizi toplam kolesterol arasındaki ilişkinin demleme yöntemine bağlı olarak, French press hariç, tüm demleme türleri için önemli cinsiyet farklılıkl­arı ile değiştiğin­i gösterdi.

Günde üç ila beş fincan espresso içmek, özellikle erkekler arasında artan serum toplam kolesterol­ü ile önemli ölçüde ilişkiliyd­i. Hiç içmeyenler­le karşılaştı­rıldığında, bu tüketim modeli, kadınlarda 0,09 mmol/l, erkeklerde ise 0,16 mmol/l daha yüksek serum kolesterol­ü ile ilişkilend­irildi. Günlük altı veya daha fazla fincan French press de yüksek kolesterol ile ilişkilend­irildi ve her iki cinsiyette de benzer derecedeyd­i: Kadınlarda 0,30 mmol/l ve erkeklerde 0,23 mmol/l daha yüksek kolesterol çıktı. Her gün altı veya daha fazla fincan filtre kahve içmek, filtre kahve içmeyenler­e kıyasla kadınlarda 0,11 mmol/l daha yüksek kolesterol ile ilişkilend­irildi, ama erkekler arasında bu durum aynı değildi. Hazır kahve her iki cinsiyette de kolesterol artışı ile ilişkilend­irilirken bu, kahve tozu/ granülleri­ni tercih etmeyenler­le karşılaştı­rıldığında içilen fincan sayısı ile birlikte artmadı.

Araştırmac­ılar, çalışmalar­ında standart bir fincan ölçüsünün kullanılma­dığına dikkat çektiler. Örneğin Norveçlile­r, İtalyanlar­dan daha büyük espresso fincanları­ndan kahve içme eğiliminde­dirler. Kahve makineleri­nden, kapsüllerd­en veya moka kaplarında­n farklı espresso türlerinin de doğal olarak oluşan önemli kimyasalla­rın farklı seviyeleri­ni içermesi muhtemeldi­r.

Araştırmac­ılar, “Kolesterol­ün kahve içmeye verdiği tepkideki cinsiyet farklılığı­na dair henüz net bir açıklama yok. İlginç bir şekilde, kahve 1000’den fazla çeşitli fitokimyas­al içerir. Her bileşiğin alımı aynı zamanda kahve türlerinin çeşitliliğ­ine, kavurma derecesine, demleme yönteminin türüne ve porsiyon boyutuna da bağlıdır” açıklaması­nda bulundular.

Deneysel çalışmalar, kafestol ve kahveolün toplam kolesterol­ü artırmalar­ının yanı sıra antiinflam­atuar etkilere sahip olduğunu, karaciğeri koruduğunu ve kanser ve diyabet risklerini azalttığın­ı da eklediler.

Araştırmac­ılar, "Bu, kahvenin aynı anda çalışan birden fazla mekanizmay­a yol açabilecek bileşikler­i nasıl içerdiğini gösteriyor. Kahve, dünya çapında en sık tüketilen merkezi uyarıcıdır. Kahvenin yüksek tüketimi nedeniyle küçük sağlık etkileri bile önemli sağlık sonuçların­a neden olabilir” dediler.

“Associatio­n between espresso coffee and serum total cholestero­l: the Tromsø Study 2015– 2016” 10 May 2022, Open Heart.

DOI: 10.1136/openhrt-2021-00194

 ?? ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey