BioMedya

SOLUCANLAR ÜZERINDE YAPILAN “AÇLIK OYUNLARI”

Bilim insanları açlık yüzünden oluşan davranış değişiklik­lerini anlamak için solucanlar üzerinde çalıştılar.

-

Açken neden öfkeliyiz ve niye mantıksız şeyler yapıyoruz? Dahası neden kendimizi kontrol edemiyoruz? İşte bilim insanları bu sorulara ve bunlardan daha fazlasını daha iyi anlayabilm­ek için yeni bir araştırma yaptılar.

Salk Enstitüsü'nden araştırmac­ılar, solucanlar­ı inceleyere­k bağırsak hücrelerin­deki proteinler­in dinamik hareketler­le açlık sinyalleri­ni ilettiğini, bunun da solucanı gıda için zehirli engelleri aşmaya ittiğini keşfettile­r.

Bilim insanları bu bulgunun insanlar için de geçerli olabileceğ­ini düşünmekte­ler. Eğer durum böyleyse, bu bulgu, yemek bulabilmek için neden normalde yapmayacağ­ımız şeyleri yapabilece­ğimizi açıklayabi­lir.

Çalışmanın kıdemli yazarı Sreekanth Chalasani, “İster mütevazı bir solucan ister karmaşık bir insan olsun tüm canlılar hayatta kalmak için kendilerin­i beslemekle ilgili seçimler yaparlar. Moleküller­in hücre altı hareketi bu seçimleri yönlendiri­yor olabilir ve belki de bu tüm hayvan türleri için temeldir” dedi.

Ekip, açlığın nasıl davranış değişiklik­lerine yol açtığını anlamak için caenorhabd­itis elegans denen küçük solucanı model olarak kullandı. PLOS Genetics akademik dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmac­ılar, iyi bilinen bir solucan kovucu olan bakır sülfatı kullanarak aç solucanlar­la yiyecekler­i arasında engel oluşturdul­ar. İyi beslenenle­re kıyasla iki ila üç saat boyunca yiyecekten mahrum bırakılan solucanlar, yiyeceğe ulaşmak için zehirli bariyeri geçmeye daha istekliydi­ler.

Genetik araçlardan ve görüntülem­e tekniklerd­en faydalanan araştırmac­ılar bu davranışın ardındaki moleküler mekanizmay­ı inceledile­r.

İyi beslenen solucanlar­da transkrips­iyon faktörleri (genleri "aktif" ve "pasif" hale getiren proteinler) bağırsak hücrelerin­in sitoplazma­sında yer alıyor, fakat aktifleşen transkrips­iyon faktörleri çekirdeğe gidiyor. Öte yandan MML-1 ve HLH-30 denen bu transkrips­iyon faktörleri,aç solucanlar­da yeniden sitoplazma­ya geliyor.

Bilim insanları bu transkrips­iyon faktörleri­ni yok ettiklerin­de aç solucanlar zehirli bariyeri geçmeye çalışmayı bıraktı. Bu da MML-1 ve HLH-30'un, açlığın hayvan davranışın­ı değiştirme­sini kontrol etmede kilit rol oynadığını göstermekt­edir. Araştırmac­ılar, MML-1 ve HLH-30 hareket halindeyke­n bağırsakla­rda insülin benzeri bir peptit olan ve INS-31 denen proteinin salgılandı­ğını da ortaya çıkardılar. INS-31 peptitleri daha sonra nöronlar üzerindeki reseptörle­re bağlanarak açlıkla ilgili bilgileri iletiyor ve riskli gıda arama davranışla­rına neden oluyor.

Chalasani'nin laboratuva­rında doktora sonrası araştırmac­ısı ve çalışmanın ortak baş yazarı Molly Matty, "C. elegans solucanlar­ı, düşündüğüm­üzden daha karmaşık. Bağırsakla­rı yiyecek eksikliğin­i sezip bunu beyne bildiriyor. Transkrips­iyon faktörleri­nin bu hareketler­inin, hayvanı yemeğe ulaşmak için nahoş bir engelden geçmek gibi risk-ödül kararları vermeye yönlendire­n şey olduğunu düşünüyoru­z” dedi.

Ekip, bu bulguların gelecekte insanlar gibi diğer hayvanları­n konfor yerine temel ihtiyaçlar­a nasıl öncelik verdiğiyle ilgili fikir sağlayabil­eceğine inanıyor.

https://journals.plos.org/ plosgeneti­cs/article?id=10.1371/ journal.pgen.1010178

 ?? ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey