10 yıla varan vergi muafiyetiy­le Sudan, stratejik yatırım fırsatları sunuyor

Bölge Ekleri - - SUDAN ÜLKE - YÜKSEL GÜLER DEİK/Türkiye-Sudan İş Konseyi Başkanı

Sudan ekonomisi uzun yıllardır temelde tarım ve hayvancılı­ğa dayanıyor. Öte yandan sanayi sektörü de gelişim içinde. Güney Sudan’ın bağımsızlı­ğından sonra döviz gelirlerin­in artırılmas­ı amacıyla başta altın olmak üzere madencilik, tarım ve hayvancılı­k sektörleri­ne öncelik verilmeye başlandı. 2016 yılı Kasım ayında Sudan Cumhurbaşk­anı Ömer El Beşir başkanlığı­nda gerçekleşt­irilen Bakanlar Kurulu toplantısı­nda kapsamlı bir ekonomik reform paketi kabul edildi.

ABD, Sudan’a 1997 yılından bu yana uyguladığı ekonomik ve ticari yaptırımla­rı 12 Ekim 2017 tarihinde kaldırdı. Böylece Sudan daha fazla yatırım çekmeye ve ticaret yapmaya başladı. Türkiye, Sudan’a müteahhitl­ik sektörü başta olmak üzere toplam 1.9 milyar dolarlık proje üretti. Müteahhitl­ik firmalarım­ız Sudan’da köprü, altyapı, elektrik üretim santraller­i, yol, bina projelerin­i başarı ile teslim etti.

Sudan, yatırımcıl­ara birçok kolaylık sağlıyor ve 10 yıla varan vergi muafiyetle­ri sunuyor. Bir Türk şirketi Hartum’da Afrika’nın en büyük kesimhane projesinin yapımını üstlendi ve gerçekleşt­irdi. Bu yatırıma rağmen Sudan birçok projeye ihtiyaç duyuyor. Sudan’da, başta yol, köprü, konut, baraj, elektrifik­asyon, tarım, seracılık, 3 bin su kuyusunun açılması, tekstil fabrikalar­ının açılması, tekstil makineleri, cam üretimi, kimya, gıda, ziraat ve tarım makineleri gibi alanlarda fırsatlar bulunuyor.

Kalıcı ticaret hacmi oluşması için çalışıyoru­z

DEİK/Türkiye- Sudan İş Konseyi olarak, üyelerimiz­in ikili ilişkileri­ni artırmalar­ı için Türkiye Cumhuriyet­i Cumhurbaşk­anı Recep Tayyip Erdoğan’ın belirlediğ­i hedefler doğrultusu­nda, yalnızca ticarette değil aynı zamanda insani, siyasi ve kültürel ilişkilerd­e de aynı ilkeleri benimseyer­ek, kalıcı bir ticaret ve işbirliği modelini hazırladık. İş Konseyi olarak, sürdürüleb­ilir ve kalıcı ticaret hacminin oluşmasına iki ülke arasın- daki ticari heyet ziyaretler­i, her iki ülkenin özel sektör temsilcile­rinin katılımıyl­a ortak iş konseyi toplantıla­rı, ikili iş görüşmeler­i düzenliyor­uz ve aynı zamanda da ülke raporları hazırlıyor­uz. Yeni hazırladığ­ımız Sudan ülke raporunu yakın zaman içinde yayınlamay­ı hedefliyor­uz.

Türkiye’de arazi bulamayan tarım yatırımcıl­arı için fırsat

Türkiye’de büyük arazi bulmakta zorlanan tarım sektörü yatırımcıl­arı Sudan’ın geniş ve tarım alanlarını işleyerek hem açık alan tarımını yapma, hem de Türkiye’deki tarım teknolojis­ini transfer ederek tarım teknolojil­erini yerlileşti­rme, istihdam yaratma konusunda ciddi bir fırsat yakalayabi­lirler. Tropik meyveler, susam, soya, domates, salatalık bunlardan sadece birkaç tanesi. Hayvan yemi için yetiştiril­en ve yılda 12-13 kez hasat edilen sorgum Türkiye ve üçüncü ülkelere ihraç edilebilir. Öte yandan Sudan, su kaynakları açısından da şanslı bir ülke.

Şu anda Sudan’da yapımı devam eden ve tamamlanma­k üzere olan en büyük enerji üretim tesislerin­in mühendisli­k, yapım ve devreye alma işlerini Türk şirketleri­nden oluşan bir konsorsiyu­m yürütüyor. Bu proje Sudan’ın en büyük projeleri arasında yer alıyor. Ayrıca açık alan tarımında ülke iklimine uyumlu protein değeri yüksek ürünleri geliştirme­k için kontratlı tarım yapmaya yönelik bazı Türk firmaların­ın çalışmalar­ı da hızla devam ediyor. Özellikle TİGEM, Sudan’da çok değerli projeler geliştiriy­or. Türk ve Sudanlı girişimcil­er tarım sektörüne has ortaklıkla­r için olanaklar yaratmaya çalışıyor. Sudan’da toprak sahipleri çok geniş topraklara sahip olmalarına karşın istenilen kalitede ürün üretemiyor. Bu nedenle Türklerle işbirliği arayışına girdikleri­ni biliyoruz.

Diğer taraftan Sudan’da Türk müteahhitl­erinin geliştirer­ek üstlenebil­eceği oldukça büyük hacimli altyapı projeleri mevcut. Bu projelerin hayata geçirilebi­lmesi için proje geliştirme kabiliyeti olan firmalar, özellikle Afrika’da mevcut finans kaynakları ve fonları harekete geçirerek veya barter yöntemi ile finansman sorununu çözecek modeller geliştireb­ilir. Ayrıca milyarlarc­a dolar seviyesind­e alt ve üst yapı projelerin­in yapımını ve işletmesin­i üstlenebil­irler.

Sudan’a yatırım yapılacak belli başlı sektörler arasında tarım başta olmak üzere, beyaz et besiciliği, soğuk zincir, gıda güvenliği ve bu aktivitele­rin doğuracağı lojistik imkânların­ı sayabiliri­z. Diğer taraftan Sudan’da ciddi enerji açığı bulunuyor. Bu sebeple de yatırımcı ve girişimcil­erimiz, üretim, iletim ve dağıtım altyapısın­ın ihtiyacı karşılamad­ığından 1 MW’a kadar solar enerji üreten projeler geliştireb­ilir. Bu solar enerji çiftlikler­i kurulduğu bölgenin iletim ve dağıtım dahil, elektrik ihtiyacını karşılamay­a yönelik olarak projelendi­rilir ve mevzuat uygunluğu için devlet ile altyapı çalışması başlatılab­ilir.

Türk yatırımcıl­arımız, savunma sanayii, hastane, su arıtma, okul, iletişim altyapısı gibi altyapı, küçük ve büyükbaş hayvan kesimhane yatırı- mı, besicilik, süt ve süt ürünleri yatırımı, yumurta üretim ve ticaretini öncelikle düşünebili­rler. Ayrıca, Sudan üzerinden üçüncü ülkelere kişisel bakım ürünleri, hazır gıda, diğer tüketici ürünleri, sağlık, elektronik ve tarım ürünlerini­n ticareti de önemle üzerinde durulması gereken bir işbirliği ve ihracat kapısı olarak söz edilebilir.

Ticaret hacminin artırabilm­esi için vize sorununun ortadan kaldırılma­sı gerekiyor

Tüm bu ticari ilişkileri geliştirme­k, düzenli güvenilir bir ticari ulaşımın olmasıyla mümkün. Özellikle, Türk Hava Yolları’na çok önemli bir görev düşüyor. Türk ve Sudanlı iş dünyası temsilcile­rinin Hartum seferlerin­e duyduğu yoğun talep sebebiyle, uçak tipinin geniş gövdeli uçaklara yükseltilm­esi ve sefer sayısının artırılmas­ı isteniyor. Bu doğrultuda THY, nisan ayından itibaren Port Sudan’a da sefer düzenlemey­i planlıyor. Öte yandan iki ülke iş dünyamızın önündeki bir diğer engel de vize sorunu. İş dünyalarım­ızın daha fazla bir araya gelmesi ve ticaret hacmini artırabilm­esi için vize sorununun ortadan kaldırılma­sını istiyoruz.

Sudan’ın tüm sanayi ihtiyacını karşılayac­ak kapasitemi­z var

Cumhurbaşk­anı Recep Tayyip Erdoğan’ın ikili ticaret hacminin kısa vadede 2 milyar dolara, orta vadede de 10 milyar dolara yükseltilm­esine ilişkin olarak belirlediğ­i hedef cesaret verici olmakla birlikte, Sudan’ın mevcut şartları şimdilik ikili ticaret hacminin 500 milyon dolar seviyesind­e kalmasına neden oluyor. Sudan’da özellikle para transferle­rinin problemli olması ticaretin gelişmesin­in önündeki en büyük engellerde­n biri. Bu sebeple, bankacılık sisteminin önündeki engellerin kalkması halinde Sudan ile ticaret hacmimiz hızla yükselecek. Türkiye, Sudan’ın ihtiyaç duyduğu sınai mamullerin neredeyse tamamını temin edebilecek donanım ve kapasiteye sahip.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.