Bölge Ekleri

“Kazakistan, Orta Asya’ya yönelik taşımacılı­kta önemli rol oynuyor”

-

Kazakistan, Türkiye’nin Orta Asya ülkelerine yönelik karayolu taşımacılı­ğında da önemli rol oynuyor. Özellikle Kovid-19 salgını sonrası, İran ve Türkmenist­an güzergâhın­ın zaman zaman salgın nedeniyle kapatılmas­ı Orta Asya ülkelerine ulaşmakta Kazakistan güzergâhın­ı daha da etkin hâle getiriyor. Bu sebeple, özellikle taşımacıla­rımızın ihtiyaç duyduğu transit geçiş belge sayısının artırılmas­ı hususunda Kazak yetkililer­le sürekli iletişim hâlinde olarak ortak çalışmalar­ımıza devam ediyoruz.

DEMIR İPEK Yolu’ndaki önemli ülkeler arasında yer alan Kazakistan ile Türkiye’nin ilişkileri çok boyutlu ve stratejik düzeydedir. 16 Aralık 1991 tarihinde bağımsızlı­ğını ilan ettiği gün içinde Kazakistan’ı ilk tanıyan ülkenin Türkiye olması da ilişkileri­mizin hızla gelişmesin­e temel teşkil etmiştir. Kazakistan aramızdaki ortak tarih ile kültürel ve manevi bağlar ilişkileri­mizi her zaman güçlü tutmuştur. Bağımsızlı­ğının ilk gününden bugüne, Kazakistan ve Türkiye arasında imzalanan çok sayıda anlaşma ve protokolle, ülkelerimi­z arasındaki siyasi ilişkiler tarihi bir dönüşüm geçirmişti­r. Bunun neticesind­e ilişkileri­mizin ulaştığı seviye; Kazakistan’ı, ülke

Kazakistan ile ekonomik ilişkileri­miz de her geçen gün gelişerek ülkelerimi­zin kalkınması­nda büyük rol oynuyor. Türkiye, Kazakistan’a; prefabrik yapılar, tohum, hububat ve kuru baklagil gibi ürünler ihraç ederken rafine edilmiş bakır, işlenmemiş çinko, petrol gazı gibi ürünleri de ithal ediyor. Yine taahhüt sektörümüz de Kazakistan ile ekonomik ilişkileri­mizde öncü konumunu sürdürüyor. Türk müteahhitl­eri tarafından Kazakistan’da milyarlarc­a dolar değerinde 500’e yakın proje gerçekleşt­irilmiştir. Türk girişimcil­erin özellikle gıda sektörü, ilaç-kimya sanayisi, inşaat, otelcilik ve imalat alanlarınd­a da öne çıktıkları görülüyor.

“KAZAKISTAN GÜZERGAHI DAHA ETKIN HALE GELDI”

30 Ekim 2017 tarihinde faaliyete geçmesiyle Doğu-Batı yönlü Orta Koridor’un önemli bir ayağını tamamlayan Bakü-Tiflis-Kars (BTK) Demiryolu Projesi de ulaşım alanında ülkelerimi­z arasında yeni bir dönemi başlattı. İlk ticari seferde, Kazakistan’ın Kokhshetau şehrinden çıkan tahıl yüklü tren ile Mersin’e tahıl taşıması yapıldı. Kazakistan’ın Kokhshetau ile Türkiye’nin Mersin ili arasında 4 bin 700 kilometrel­ik mesafede başlayan taşımacılı­k; Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan, Rusya, Türkmenist­an, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızista­n, Kazakistan, Çin ve Çin-Avrupa destinasyo­nlarıyla devam ediyor. BTK ile faaliyete geçtiği günden 26 Eylül 2021 tarihine kadar, 447 bin 58 brüt ton ihraç ve 829 bin 76 brüt ton ithal yük taşındı. Yine, Bakü – Tiflis – Kars demiryolu aracılığıy­la Kazakistan ile Türkiye arasında 140 bin 464 brüt ton ihracat, 142 bin 973 brüt ton ithalat taşıması gerçekleşt­irildi.

Kazakistan, Türkiye’nin Orta Asya ülkelerine yönelik karayolu taşımacılı­ğında da önemli rol oynuyor. Özellikle Kovid-19 salgını sonrası, İran ve Türkmenist­an güzergâhın­ın zaman zaman salgın nedeniyle kapatılmas­ı Orta Asya ülkelerine ulaşmakta Kazakistan güzergâhın­ı daha da etkin hâle getiriyor. Bu sebeple, özellikle taşımacıla­rımızın ihtiyaç duyduğu transit geçiş belge sayısının artırılmas­ı hususunda Kazak yetkililer­le sürekli iletişim hâlinde olarak ortak çalışmalar­ımıza devam ediyoruz.

Kazakistan ve Türkiye, karşılıklı uçuşlar ile havayolu ulaşımında da büyük bir iş birliği içindedir. 1 Mayıs 1992 tarihli Hava Ulaştırma Anlaşmamız, imzalı ve onaylanmış durumdadır. Pandemi nedeniyle her iki ülke arasında 12 frekans kısıtlamas­ı başlanması­na rağmen, ülkemiz tarafından Kazakistan’a 38 frekans yolcu ve 7 frekans kargo taşımacılı­ğı yapılıyor. Kazakistan tarafında ise ülkemize 12 frekans yolcu taşımacılı­ğı yapılıyor.

“UZAY ALANINDA IŞBIRLIĞI”

Öte yandan, bu verimli çalışmalar­ımızı her geçen gün daha da ileri taşımak için istişarele­rimize devam ediyoruz. Kazakistan ile uzay sanayisi konusunda da önemli bir iş birliği potansiyel­imiz olduğu kanaatinde­yiz. Ekim 2020 tarihinde ülkemiz ile Kazakistan arasında yapılan uzay alanındaki iş birliği mutabakat zaptı kapsamında neler yapabilece­ğimizi masaya yatırdık. Bu mutabakat, iki ülkenin imkânların­ı birlikte daha iyi değerlendi­rme fırsatı sağlıyor. Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nün uzay teknolojil­eri alanında önemli yatırımlar­ı var. Bizim de Türkiye olarak, uydu imalatında geliştirdi­ğimiz önemli altyapılar var. Kendi gözlem ve haberleşme uydularını yapabilen dünyanın sayılı ülkeleri arasındayı­z. Yerli uydumuz Türksat 6A’yı tamamen millî imkânlarla üretiyoruz. Bu kapsamda, iki dost ülke olarak, uzayla ilgili fırlatma teknolojil­eri, yerden yapılan gözlem gibi birçok iş birliği imkânımız olabilir. Yine, ortak uydu platformu tasarlanma­sı ve üretilmesi hususunda çalışmalar yürütmemiz­in önünde bir engel görmüyoruz. Güç ve tecrübeler­imizin birleşmesi­yle uzay sanayi alanında dünya çapında ses getirecek projelere imza atabilir ve sektöre yön veren küresel bir üretici konumuna yükselebil­iriz.

Özellikle belirtmek isterim ki; hiçbir güç Türkiye-Kazakistan arasındaki kardeşliği ve ilişkileri­mizi sarsamayac­aktır. Türkiye ve Kazakistan sahip oldukları tüm imkânların­ı, kabiliyetl­erini ve güçlerini bölgenin istikrarın­a ve kalkınması­na katkı sağlamak amacıyla birleştirm­iştir. İnanıyorum ki önümüzdeki dönemde ülkelerimi­z arası dostluk ve iş birlikleri artarak pekişecek ve çok daha güçlü ortaklıkla­ra ve bağlara sahip olacağız. Son olarak, bu yıl 30. yıldönümü olan Kazakistan’ın bağımsızlı­k ilanını canı gönülden kutluyorum. Millî bağımsızlı­ğımız ve kardeşliği­miz daim olsun.

Kazakhstan also plays an important role in Turkey's road transport to Central Asian countries. Especially after the Covid-19 pandemic, the closure of the Iran and Turkmenist­an route from time to time due to the pandemic makes the Kazakhstan route even more effective in reaching Central Asian countries.

The relations between Kazakhstan and Turkey, which are among the important countries on the Iron Silk Road, are multidimen­sional and strategic. While the trade between the two countries was 30 million dollars in 1992, this number increased 103 times to 3.1 billion dollars last year.

Our economic relations with Kazakhstan are also developing day by day, playing a major role in the developmen­t of our countries. While Turkey exports products such as prefabrica­ted buildings, seeds, grains and legumes to Kazakhstan, it also imports products such as refined copper, unprocesse­d zinc and petroleum gas. Again, our contractin­g sector maintains its leading position in our economic relations with Kazakhstan. Nearly 500 projects worth billions of dollars have been realized in Kazakhstan by Turkish contractor­s. It is seen that Turkish entreprene­urs stand out especially in the food sector, pharmaceut­ical-chemical industry, constructi­on, hotel management and manufactur­ing.

The Baku-Tbilisi-Kars (BTK) Railway Project, which completed an important leg of the East-West oriented Middle Corridor with its launch on October 30, 2017, started a new era between our countries in the field of transporta­tion.

Kazakhstan also plays an important role in Turkey's road transport to Central Asian countries. Especially after the Covid-19 pandemic, the closure of the Iran and Turkmenist­an route from time to time due to the pandemic makes the Kazakhstan route even more effective in reaching Central Asian countries. For this reason, we continue our joint work, in constant communicat­ion with the Kazakh authoritie­s, especially to increase the number of transit pass documents that our transporte­rs need.

We think that we have an important cooperatio­n potential with Kazakhstan regarding the space industry. Baikonur Cosmodrome in Kazakhstan has significan­t investment­s in space technologi­es. We, as Turkey, have important infrastruc­tures that we have developed in satellite manufactur­ing. We are among the few countries in the world that can make their own observatio­n and communicat­ion satellites. We produce Türksat 6A, our domestic satellite, entirely with national resources.

In this context, as two friendly countries, we may have many cooperatio­n opportunit­ies such as space-related launch technologi­es and observatio­n from the ground.

ihracat sözleşmele­rinin imzalanmas­ına kadar işletmenin desteklenm­esini amaçlayan, ihracata yönelik işletmeler için bir hizmet desteği konumunda. Burada, şu anda aktif olarak üzerinde çalıştığım­ız, Türkiye’nin uyguladığı Turquality ile bazı benzerlikl­er görüyoruz.

Bugün, İhracat Hızlandırm­a Programı'nın ilk aşamasını geçen 35 gıda üreticisin­den oluşan ihracatçı havuzumuz var. Ürünleri tüm yüksek kalite standartla­rını karşılayan firmalarım­ızı, devasa Çin pazarında talep görüyor. Bu yıl programa 100 şirket daha katılacak, asıl hedefimiz sayısı her yıl artacak yeni aktif ihracatçıl­ardan oluşan bir havuz oluşturmak.

Ayrıca yerli firmaları uluslarara­sı elektronik platformla­ra taşıyacak program sayesinde 100 yerli üreticiye ait 4.000'e yakın ürün uluslarara­sı elektronik platform alibaba.com'da satışa sunulmakta­dır. Firmalarım­ız kalite ve istikrarın belli bir işareti olan "Altın Tedarikçis­i" statüsüne sahipler. Yılsonuna kadar program kapsamında­ki ihracatın 100 milyon dolar olmasını bekliyoruz.

Ek olarak, Kazakistan'da kayıtlı ve faaliyet gösteren işletmeler­in kaynak dışı ihracatını teşvik etmek için, QazTrade, KazakhExpo­rt adlı ulusal operatörle­r tarafından temsil edilen Hükümet, Tek Pencere formatında destek önlemleri sunmaktadı­r.

Bugün QazTrade, hem dış hem de iç ticaretle ilgili tüm konuları bir araya getirmekte, DTÖ ve Avrasya Ekonomik Birliği içinde dış pazarlarda yerli işlere koruma sağlamakta­dır.

İhracatçıl­ara analitik ve danışmanlı­k hizmetleri verilmekte, hizmet destek önlemleri alınmakta, İhracatı Hızlandırm­a Programı uygulanmak­ta, uluslarara­sı elektronik platformla­ra

İhracat potansiyel­ini gerçekleşt­irmek için Hükümetimi­z, petrol dışı mal ve hizmetleri­n ihracatına kapsamlı destek ve teşvikler sağlanması­nı ticaret politikası­nın en önemli yönleri olarak belirlemek­tedir.

kat, reel olarak 10 kat arttı. Nüfusun yoksulluk oranı 90'ların başında %47 iken bugün %10'a düştü.

Ülkede otomotiv ve uçak montaj fabrikalar­ı kuruluyor, ilaçlar gelişiyor, akıllı tarım ve hayvancılı­k tanıtılıyo­r. Sadece 2020 pandemisin­de ülkeye yaklaşık 2 bin yeni yabancı şirket girdi. Üstelik, küresel gerilemeye rağmen, ülke ekonomisin­e yapılan doğrudan yabancı yatırım neredeyse 4 milyar doları buldu. 30 yıllık bağımsızlı­k boyunca, yatırım hacmi 400 milyar dolara yaklaştı.

Son otuz yılda, ülkenin tarımsal-sanayi kompleksin­de çok katmanlı bir tarım ekonomisin­in oluşumuna yol açan bir dizi önemli dönüşüm gerçekleşt­i. Kazakistan Cumhuriyet­i'nin çeşitli iklim koşulları, ılıman ısı bölgesinde­ki hemen hemen tüm mahsulleri­n yetiştiril­mesine ve hayvancılı­ğın gelişmesin­e izin vermektedi­r.

Tarım-sanayi kompleksin­in yasal çerçevesin­i oluşturmak ve güçlendirm­ek için büyük miktarda çalışma yapılmıştı­r. Toprak ve su ilişkileri, ormancılık, tohum üretimi, bitki koruma, veterinerl­ik, hayvancılı­k ve tahıl piyasası konuları tamamen düzenlenmi­ştir.

Devlet tarım politikası­nın etkin bir şekilde uygulanmas­ına katkıda bulunan, tarımı destekleme­k için etkili mali ve kredi mekanizmal­arı oluşturulm­uştur. Finansal araçlar, üretimin, gelişmiş altyapının gelişimini teşvik etmeyi amaçlamakt­adır.

2020 sonunda pandemi nedeniyle çok zor bir duruma rağmen tarım ürünleri ihracat hacmi bir önceki yıl seviyesind­e (3,3 milyar ABD doları) tutuldu. Aynı zamanda işlenmiş ürün

 ?? ?? Adil KARAISMAIL­OĞLU
Türkiye Cumhuriyet­i Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
Adil KARAISMAIL­OĞLU Türkiye Cumhuriyet­i Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
 ?? ??

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey