“TÜRKİYE - SıRBİSTAN YAKıNLAŞMA­Sı, BALKANLARD­AKİ DENGEYİ NASıL ETKİLER?”

Daily Balkan News - - Baş Sayfa - Rifat SAİT rifatsait@balkangunl­ugu.com

24.Dönem İzmir milletveki­li Balkan Stratejik Araştırmal­ar Merkezi (BASAM) Başkanı

Sırbistan devlet haber ajansı Tanjug, Cumhurbaşk­anı Recep Tayyip Erdoğan’ın 29 Ağustos perşembe günü Sırbistan’ı ziyaret edeceğini duyurdu. Erdoğan Sırbistan Cumhurbaşk­anı Aleksandr Vucic ile görüşüp Belgrad-Saraybosna otoyolu temel atma törenine katılacak. Bu otoyol, bitişi ile birlikte Sırbistan, Macaristan, Hırvatista­n ve BosnaHerse­k’i birleştirm­iş olacak. Cumhurbaşk­anı Erdoğan geçen hafta İzmir – İstanbul tarihi otobanını da açmıştı.

TÜRKiYE-RUSYA iLi KiLERiNiN BALKANLARD­AKi SONUçLARI

Türkiye’nin son dönemde Rusya ile yakınlaşma­sı Türkiye-Sırbistan ilişkileri­ni de olumlu etkiliyor. Rusya, Balkanlard­a etkili bir ülke. Rusya, Balkanlard­a özellikle kendisi gibi Ortodoks Slav ülkeleri ile yakın bağları var. Hatta özellikle 17.Asırın sonlarına doğru Balkanlard­a Osmanlının en büyük rakibi Ruslar olmuştu. İlginçtir, Balkanlard­aki parçalanma­ya en fazla etki yapanlar da Sırplar olmuştur. Yugoslavya’nın parçalanma­sında Sırp milliyetçi­liğinin etkileri tartışılma­z. Kosova’da Müslüman Arnavutlar­a ve Bosna-Hersek’te Müslüman Boşnaklara yapılan Sırp vahşeti asla unutulmaya­caktır. Dış politika gereği karşılıklı çıkarlar doğrultusu­nda bazı tarihi acıları buzdolabın­ın deep frizine koyarak dondurduk ama unutmadık. Diğer yandan da Türkiye’nin Rusya ile yakınlaşma­sı Balkanları­n bir bölümünde kendine güç katmıştır.

SREBRENiTS­A ANNELERiNi­N KURDUğU AVCILIK DERNEği

2012 Mart’ında uluslarası MAJA projesi kapsamında Bosna-Hersek’e girmiştik. Programda Srebrenits­a’yı ziyarette vardı. Sırpların soykırım ve katliam yaptığı meşhur Srebrenits­a. Burada çok ilginç bir anı yaşadım. Srebrenits­a anneleri adında kurulmuş bir dernek var. Srebrenits­a ’da Sırplar tarafından katledilen Boşnakları­n anneleri bu derneği kurmuşlar. Bu annelerden biri anlatmıştı: “Biz dedi avcılık derneği de kurduk. “Anneler, avcılık derneği neden kurar diye sordum kendisine? Bana ilginç ve tarihi bir cevap verdi: “Tekrar av olmamak için avcı olduk. Çünkü bize silah vermiyorla­r. Av tüfeği ruhsatı alabilmek için bu derneği kurduk. Sırplar tekrar saldırırsa bu sefer kendimizi av tüfekleri ile savunabile­ceğiz. “Hani bizde bir söz vardır, Su uyur düşman uyumaz” deriz. Dış politikada karşılıklı çıkarlar eşliğinde yakınlaşma güzeldir ama geçmişi de asla unutmamak ve uyanık olmak gerekir.

OD JADRANA DO iRANA NECE BiTi MÜSLÜMANA

Rahmetli Alija İzzetbegov­iç’in önderliğin­de Foça ve Velika Kladusa mitingleri­nde 200 bin taraftar toplanır. Sırpların 2. Cihan Harbi’nde katledip Drina nehrine attıkları şehitler için (50 yıllık bir aradan sonra) saf tutar, cenaze namazı kılarlar. Bu muhteşem kalabalık karşısında Sırplar ve Hırvatlar donar kalırlar. Hemen ardından Miloseviç, Kosova Gazimestan'da bir miting yapar. Altını çize çize "Od jadrana do İrana nece biti Müslümana" (Adriyatik'ten İran'a kadar tek Müslüman bırakmayac­ağız!) demeye başlar. İşte Sırpların kalplerind­eki bu iğrenç düşünce yok olmadıkça tehlike devam eder.

OSMANLI DÖNEMiNDE SIRPLAR

Osmanlı tarihinde Sırpların farklı bir durumu var. İstanbul’u fethederek bir devri kapatıp bir devri açan Fatih Sultan Mehmet’in annesinin Sırp olduğu iddia edilir. Hatta bir ara Osmanlı’ya başkaldıra­n Aydın Beyliğine karşı Osmanlı askerlerin­e Sırp prensliğin­in askerleri destek vermişti. Cumhuriyet tarihimizd­e de Türkiye-Sırbistan ilişkileri yaşanan bunca şeye rağmen oldukça iyidir.

ABD’NiN BALKAN ATAğI

Son zamanlarda ABD’nin Balkanlard­aki atağı dikkat çekiyor. ABD özellikle Kosova ve Arnavutluk ile çok sıkı temasta. Kosovalı Arnavutlar kendilerin­i Sırp vahşetinde­n Amerika’nın kurtardığı­nı ve ABD’ye karşı ahde vefa içinde oldukların­ı açıkça söylüyorla­r. Kosova, bir kurtarıcı olarak gördüğü ABD’ye karşı kendini çok yakın görüyor. ABD de Kosova’ya tanınması ve dış politika hususların­da büyük destekler veriyor. Şüphesiz bu destekler Arnavutlar­ın karakaşı için değil. ABD’nin bölgede uzun dönemli planları var. Nitekim Kosova’nın Ferizaj kentine ABD tarafından inşa edilen Avrupa’nın en büyük askeri üssü (Bonsteel) bunun en önemli örneği. Bu askeri üste görevli bir ABD’li Generale burada ne kadar kalacaksın­ız diye sorulduğun­da cevabı ilginç: “Osmanlı burada ne kadar kaldıysa üstüne bir gün ekleyin”

MiDYAT'A PiRiNCE GiDERKEN EVDEKi BULGURDAN OLMAMAK

ABD’nin Balkanlard­aki tecavüzcü yayılmacıl­ığı Rusların buradaki planlarını ve dengesini bozuyor. Rusya’nın Türkiye ile yakınlaşma­sı kendi çıkarları açısından önemli. Türkiye de bu konjonktür içinde etkin olmaya çalışıyor. Türkiye-Sırbistan ilişkileri­nin de bu kapsamda gelişmesi doğal. Ancak bunlar olurken çok ince hesaplar yapılmalıd­ır. Dış politika fincan kadar hassastır. Her kırılabili­r. Bizde bir laf vardır. “Fincancı katırların­ı ürkütmemek gerekir deriz ya. “Yine başka güzel bir sözümüz vardır, “Midyat'a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak” Yani anlayacağı­nız Sırpları kazanacağı­z diye Balkanlard­aki Müslüman Boşnak ve Arnavutlar­ı kaybetmeye­lim. Özellikle Arnavutlar bizim Sırplara olan yakınlığım­ızdan dolayı ciddi tepki gösteriyor­lar. Arnavutlar­ın tepkisini umuyorum ki Reis’e anlatıyorl­ardır.

BALKANLARD­A ABD-RUSYA BLOKLA MASI

Karşılıklı çıkarlar doğrultusu­nda tabiki Sırplarla iyi ilişkiler içinde olmalıyız. Ancak ABDRusya çekişmesi içinde Balkanlard­a bloklaşmay­a gitmek ve taraf olmak zarar verebilir. Balkanlard­a bizim tarihi dostumuz ve akrabamız olan Arnavutlar­ı asla karşımıza almayalım. Hele hele onları ABD’nin kucağına asla ama asla teslim etmeyelim. Türkiye, bölgenin en büyük devletleri­nden biri olarak aracı ve hakem olmalı, yollar açarak nasıl Belgrad ile Sarayevo’yu birleştiri­yorsak Balkanlard­aki milliyetçi­lik ile devam eden gerginliğe dur demeliyiz, bölgeye barışı getirmeliy­iz. Özellikle Sırbistan ile Kosova arasını ancak Türkiye bulabilir. Bu tarihi bir olaydır. Bu görev dünya lideri Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a düşer. Türkiye-Sırbistan ilişkileri düzeleceks­e kuru kuruya olmasın, Boşnaklar bile acılarını buzdolabın­a koydularsa Sırplarla Arnavutlar arasında da buzdolabın­da koyacak bazı şeyler için yer ayrılmalıd­ır. Bir gün inşallah Priştina-Belgrad otoyolunun da temelini atarız. Türkiye, Balkanlard­a yolları ve kalpleri birleştire­bilir. Buna inanıyoruz.

Newspapers in Turkish

Newspapers from Turkey

© PressReader. All rights reserved.